ارتباط کورتیزول و چاقی یکی از موضوعاتی است که در سالهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. این هورمون که بهعنوان هورمون استرس شناخته میشود، در واکنش بدن به فشارهای روانی نقش مهمی دارد و به تنظیم قند خون، کاهش التهاب و متابولیسم کمک میکند. اما وقتی سطح کورتیزول برای مدت طولانی بالا بماند، میتواند روند متابولیسم را مختل کرده و باعث افزایش وزن و چربی شکمی شود.
جالب است بدانید برخی مشاغل مانند پرستار بیمار در منزل یا مراقبان سلامت، بهدلیل استرس مداوم، شیفتهای طولانی و بیخوابی، بیش از دیگران در معرض بالا رفتن کورتیزول قرار دارند. این افزایش مداوم نه تنها بر سلامت روان تأثیر میگذارد، بلکه میتواند باعث تغییرات متابولیکی و افزایش وزن شود. در این مقاله، به بررسی دقیق ارتباط میان استرس، ترشح کورتیزول و چاقی میپردازیم و راهکارهایی علمی و عملی برای کنترل این هورمون و حفظ سلامت بدن ارائه میکنیم تا بتوانید کورتیزول خود را کنترل کنید، نه اینکه او کنترل شما را در دست بگیرد.
اثر کورتیزول بر بدن و ارتباط آن با وزن
هورمون کورتیزول بهطور طبیعی در بدن تولید میشود و غدههای آدرنال که بالای کلیهها قرار دارند، مسئول ساخت آن هستند. وقتی در موقعیت استرسزا قرار میگیرید، بدن برای مقابله با فشار، کورتیزول بیشتری آزاد میکند. در این لحظه بدن وارد حالت «جنگ یا گریز» میشود، یعنی همهچیز آماده واکنش سریع است: ضربان قلب بالا میرود، انرژی آزاد میشود و حتی عملکردهای طبیعی بدن مثل گوارش یا سوختوساز و متابولیسم کمی کُند میشوند. این فرآیند در کوتاهمدت مفید و حیاتی است، اما وقتی استرس طولانیمدت شود، ماجرا فرق میکند.
افزایش مزمن کورتیزول میتواند متابولیسم را کُند کرده، اشتها را بالا ببرد و زمینه افزایش وزن را فراهم کند. کُند شدن متابولیسم یعنی بدن بهجای سوزاندن سریع انرژی، ذخیرهسازی بیشتری انجام میدهد و مصرف کالری کاهش مییابد. نتیجه؟ بدن به حالت آمادهباش دائمی میرود، سوختوساز کُند میشود و چربیها بهویژه در ناحیه شکم تجمع پیدا میکنند.
این دقیقاً همان حالتی است که خیلیها از آن بهعنوان «چاقی استرسی» یاد میکنند. به بیان ساده، کورتیزول در مقادیر طبیعی، هورمونی ضروری برای تعادل بدن است، اما وقتی بیش از حد بالا بماند، میتواند روند کاهش وزن را متوقف کند، متابولیسم را کُند کند و حتی باعث افزایش اشتها و چربی ذخیرهشده شود.
چرا کُند شدن متابولیسم میتواند مضر باشد؟
متابولیسم بدن مسئول تبدیل غذا به انرژی است و هر تغییری در عملکرد این سیستم میتواند مشکلات بالقوهای ایجاد کند. طبق گزارش انجمن روانشناسی آمریکا (American Psychological Association)، این مشکلات شامل موارد زیر هستند:
- افزایش وزن
- خستگی و کاهش انرژی
- افسردگی
- مشکلات سلامتی، مانند فشار خون بالا یا دیابت نوع ۲
- کاهش کارایی سیستم ایمنی
پس استرس مزمن میتواند باعث افزایش وزن شود و این ترکیب از استرس و چاقی معمولاً منجر به تجمع چربی در ناحیه شکم میشود. چربی جمع شده دور کمر به دلیل ارتباطش با بیماریهای قلبی و عروقی، لقب «چربی سمی» را گرفته است.
چگونه کورتیزول باعث اضافه وزن میشود؟
وقتی سطح کورتیزول در بدن بالا میرود، متابولیسم چربی و کربوهیدراتها تحریک میشود تا انرژی بیشتری آزاد شود. این واکنش برای شرایط اضطراری و بقا مفید است، اما در دنیای امروز که استرسها مزمن و مداوماند، همین سازوکار میتواند به افزایش اشتها و تمایل به پرخوری منجر شود. در واقع، کورتیزول نهتنها بدن را آمادهی «بقا» میکند، بلکه مغز را به سمت انتخاب غذاهای پرکالری، شیرین و شور سوق میدهد.
از نظر مکانیکی، کورتیزول چند مسیر کلیدی را تحت تأثیر قرار میدهد:
- تغییر در متابولیسم گلوکز: کورتیزول باعث افزایش قند خون میشود تا انرژی فوری در دسترس باشد. اما وقتی مصرف انرژی واقعی کم باشد، این گلوکز اضافی به چربی ذخیره میشود، بهویژه در ناحیه شکم.
- افزایش ذخیرهسازی چربی مرکزی: کورتیزول با گیرندههای خاص در سلولهای چربی شکمی تعامل میکند و باعث میشود این سلولها بیشتر چربی ذخیره کنند.
- تأثیر روی هورمونهای گرسنگی: کورتیزول سطح گرلین (هورمون اشتها) را بالا و سطح لپتین (هورمون سیری) را کاهش میدهد، بنابراین میل به خوردن حتی بدون نیاز واقعی انرژی افزایش مییابد.
- کاهش توده عضلانی: با کاهش تستوسترون و افزایش تجزیه پروتئین، عضلات تحلیل میروند و سرعت متابولیسم پایه پایین میآید، یعنی بدن کالری کمتری میسوزاند حتی در حالت استراحت.
بنابراین، تنها «کم خوردن» یا «ورزش کردن» همیشه کافی نیست و کنترل سطح استرس و کورتیزول بخش مهمی از مدیریت وزن است.
کورتیزول بالا و چاقی در زنان
خیلی از زنان متوجه میشوند که با وجود رعایت رژیم و ورزش، چربی دور شکم کمتر آب نمیشود. بخشی از این مشکل میتواند به کورتیزول بالا مربوط باشد.
- سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS): اگر مبتلا به PCOS هستید، ممکن است بدن شما کورتیزول بیشتری تولید کند. این یعنی حتی با ورزش و رژیم هم کنترل وزن سختتر میشود و احتمال تجمع چربی در شکم و پهلوها بیشتر است.
- یائسگی و تغییرات هورمونی: با کم شدن استروژن، بدن آرام آرام متابولیسمش کند میشود و چربی راحتتر در ناحیه شکم جمع میشود. این یعنی بعضی روزها حتی اگر یک وعده غذایی بیشتر بخورید، اثرش سریعتر روی کمر و پهلوها دیده میشود.
در واقع، کنترل کورتیزول برای زنان که بین کار، خانه و دغدغههای زندگی روزمره گرفتارند، میتواند کلید کم کردن چربی شکمی و احساس سبکتر بودن بدن باشد. روشهای ساده مثل ورزش منظم، خواب کافی و مدیریت استرس میتوانند تاثیر واقعی داشته باشند.
کورتیزول بالا و افزایش وزن در مردان
خیلی از مردان نیز متوجه میشوند که با وجود ورزش و تلاش برای عضلهسازی، چربی دور شکم راحتتر جمع میشود و عضلهسازی سختتر است. بخشی از این مشکل میتواند به کورتیزول بالا مربوط باشد.
- تاثیر کورتیزول بر تستوسترون و عضلهسازی: وقتی کورتیزول بالا باشد، سطح تستوسترون کاهش مییابد و حتی تمرینات سنگین هم عضلهسازی را سختتر میکند. یعنی ممکن است بعد از باشگاه، به جای عضلهسازی، بیشتر احساس خستگی و کمانرژی بودن داشته باشید.
- تغییرات متابولیک: کورتیزول بالا باعث مقاومت به انسولین و افزایش قند خون میشود. نتیجه؟ چربی احشایی یا همان چربی دور شکم راحتتر جمع میشود و خطر بیماریهای قلبی و دیابت بالا میرود.
۳. کورتیزول بالا و افزایش وزن در کودکان و نوجوانان
کورتیزول بالا در کودکان و نوجوانان میتواند چاقی زودرس و مشکلات متابولیک ایجاد کند، بهخصوص اگر استرس و کمخوابی مزمن باشد. این مسئله باعث میشود حتی کودکانی که به ظاهر رژیم سالم دارند، شاخص توده بدنی (BMI) بالا پیدا کنند و بیشتر در معرض اضافه وزن قرار گیرند.
- اثرات مدرسه و فشار تحصیلی: امتحانات، تکالیف و فشارهای اجتماعی میتوانند سطح کورتیزول را بالا ببرند. نتیجه؟ پرخوری عصبی، انتخاب تنقلات ناسالم و تجمع چربی در شکم و پهلوها.
- نقش والدین و سبک زندگی خانواده: برنامه غذایی خانواده، فعالیت بدنی روزانه و الگوهای خواب بچهها نقش کلیدی در کنترل کورتیزول دارند. برای مثال، اگر بچهها شبها دیر بخوابند یا ورزش نکنند، سطح کورتیزول بالا میرود و BMI افزایش پیدا میکند.
به زبان ساده، یک سبک زندگی منظم و آرام برای کودکان شامل خواب کافی، ورزش، تغذیه سالم و مدیریت استرس میتواند جلوی افزایش وزن ناشی از کورتیزول را بگیرد و سلامت طولانی مدت آنها را تضمین کند.
شکم کورتیزولی و ۵ روش برای کاهش آن
«شکم کورتیزولی» یا «چاقی هورمونی شکم» به تجمع چربی در ناحیه شکم گفته میشود که ناشی از افزایش مزمن کورتیزول به دلیل استرس، برخی داروها یا مشکلات سلامت است. این نوع چربی نهتنها ظاهر بدن را تغییر میدهد، بلکه میتواند خطر بیماریهای قلبی، دیابت و مشکلات متابولیکی را افزایش دهد.
در ادامه، روشهای علمی و اثباتشده برای کاهش شکم کورتیزولی آمده است:
۱. مدیریت استرس
راهکارهای کاهش استرس شامل:
- خواب کافی: کمخوابی مزمن باعث افزایش استرس، کاهش ایمنی بدن و افزایش وزن میشود.
- ترک سیگار: نیکوتین میتواند کورتیزول را افزایش دهد.
- مشاوره روانی: در صورت اضطراب یا مشکلات شدید استرسی، مراجعه به روانشناس یا گروههای حمایتی مفید است.
- تمرینات آرامشبخش: یوگا، مدیتیشن، تایچی، ماساژ درمانی، تمرینات تنفس و گوش دادن به موسیقی آرامشبخش.
مطالعات نشان دادهاند که تمرینات ذهنآگاهی و روشهای آرامش، تاثیر مدیتیشن بر کاهش کورتیزول را بهعنوان یکی از مؤثرترین راهکارها تقویت میکنند.
۲. ورزش مناسب
ورزش منظم میتواند استرس و کورتیزول را کاهش دهد، اما نوع ورزش مهم است:
- از تمرینات خیلی شدید پرهیز کنید:
تمرینهای خیلی سنگین یا طولانی، مثل دوی ماراتن طولانی میتوانند سطح کورتیزول را افزایش دهند. بنابراین بهتر است این تمرینها را با احتیاط و در حد معقول انجام دهید تا بدن فرصت بازیابی داشته باشد. - تمرینات قدرتی:
ورزشهای قدرتی مثل وزنهبرداری، اسکات با وزنه یا تمرینات تقویت هسته بدن مانند پلانک و کرانچ، متابولیسم را افزایش داده و به سوزاندن کالری کمک میکنند. افزایش کورتیزول ناشی از این ورزشها معمولاً موقتی است و بدن بهسرعت به حالت طبیعی برمیگردد، مخصوصاً اگر بعد از تمرین استراحت کافی داشته باشید و تغذیه مناسبی داشته باشید.
۳. تغییرات غذایی
رژیم سالم میتواند هم سطح کورتیزول و هم چربی شکمی را کاهش دهد:
- مصرف امگا-۳: ماهیهایی مثل سالمون، ساردین و همچنین مغزهایی مثل گردو و تخم کتان میتوانند به کاهش کورتیزول کمک کنند. حتی یک مشت گردو در میان وعده بعد از ظهر میتواند استرس شما را کمی کاهش دهد.
- انتخاب غذاهای کامل و سالم: سبزیجات رنگارنگ، میوههای تازه، پروتئینهای کمچرب و چربیهای سالم مثل آووکادو و روغن زیتون باعث میشوند بدن شما بهطور طبیعی متعادل عمل کند و سطح کورتیزول بالا نرود.
- تغذیه ذهنآگاه: فقط وقتی واقعاً گرسنه هستید غذا بخورید و از خوردن برای مقابله با استرس یا حوصلهسررفتگی خودداری کنید. قبل از برداشتن لقمه بعدی، چند ثانیه مکث کنید و از طعم و بافت غذا لذت ببرید.
- پرهیز از قند و غذاهای فرآوریشده: شیرینیها، نوشابهها و خوراکیهای آماده میتوانند کورتیزول را افزایش دهند و حس گرسنگی کاذب ایجاد کنند.
- محدود کردن الکل و کافئین: قهوه زیاد و نوشیدنیهای الکلی میتوانند سطح کورتیزول را بالا ببرند. مثلاً به جای دو قهوه بزرگ صبحگاهی، یک قهوه کوچک و آب کافی در طول روز انتخاب کنید تا هم انرژی داشته باشید هم هورمونهایتان متعادل بماند.
۴. داروها و مکملها
مصرف داروهای استروئیدی مانند پردنیزون میتواند کورتیزول را بالا ببرد. البته پردنیزون تنها دارویی نیست که میتواند سطح کورتیزول بدن را بالا ببرد. تمام داروهای استروئیدی (کورتیکواستروئیدها) در این دسته اثر مشابهی دارند. برخی از شناختهشدهترین آنها عبارتاند از:
- پردنیزون (Prednisone) – رایجترین استروئید خوراکی برای التهاب و بیماریهای خودایمنی
- هیدروکورتیزون (Hydrocortisone) – هم به صورت تزریقی و هم خوراکی استفاده میشود
- متیلپردنیزولون (Methylprednisolone) – معمولاً برای شرایط شدید التهاب
- دگزامتازون (Dexamethasone) – استروئید قوی با اثر طولانی
- تریامسینولون (Triamcinolone) – به شکل تزریقی یا موضعی
هرگز بدون مشورت پزشک دارو را قطع نکنید. کاهش ناگهانی میتواند باعث خستگی، درد عضلانی و اختلالات روانی شود.
توقف دارو باید بهصورت تدریجی انجام شود تا سیستم کورتیزول بدن به حالت طبیعی بازگردد.
۵. درمان مشکلات پزشکی زمینهای
سندرم کوشینگ شرایطی است که در آن سطح کورتیزول بدن بهطور غیرطبیعی بالا میرود. این هورمون که نقش مهمی در پاسخ به استرس و تنظیم متابولیسم دارد، وقتی بیش از حد باشد، میتواند باعث مشکلات جدی سلامتی شود.
علل شایع و درمانها شامل موارد زیر هستند:
- تومور تولیدکننده کورتیزول (غده فوقکلیوی):
این تومور مستقیماً در غده فوقکلیوی قرار دارد و باعث میشود غده کورتیزول بیشتری از حد طبیعی تولید کند، حتی وقتی بدن به آن نیاز ندارد. در نتیجه سطح کورتیزول در خون بالا میرود و علائم سندرم کوشینگ ایجاد میشود. - تومور تولیدکننده ACTH (هیپوفیز یا خارج هیپوفیز):
این تومور در غده هیپوفیز یا گاهی سایر نقاط بدن قرار دارد و هورمون ACTH تولید میکند. ACTH به غده فوقکلیوی پیام میدهد کورتیزول بیشتری بسازد. بنابراین این نوع تومور غیرمستقیم باعث افزایش کورتیزول میشود، برخلاف تومور خود غده فوقکلیوی که مستقیم عمل میکند. - جراحی: برداشتن تومور اصلی برای کاهش سطح کورتیزول.
- رادیوتراپی: استفاده از پرتو برای کوچک کردن یا نابود کردن تومور.
- داروهای کاهشدهنده کورتیزول: داروهایی که سطح کورتیزول را پایین میآورند اما میتوانند عوارضی مانند افزایش قند خون، خطر دیابت و کاهش پتاسیم داشته باشند.
توجه داشته باشید که چاقی شکمی ناشی از کورتیزول تنها مسئله زیبایی نیست. این نوع چربی میتواند سلامت قلب و عروق و متابولیسم بدن را به خطر بیندازد. بنابراین مدیریت استرس، تغذیه سالم، ورزش مناسب و پیگیری پزشکی کلید کاهش شکم کورتیزولی هستند.
چگونه میتوان از افزایش وزن ناشی از کورتیزول جلوگیری کرد؟
کنترل کورتیزول و پیشگیری از افزایش وزن ممکن است سادهتر از چیزی باشد که فکر میکنید. چند روش مؤثر و عملی عبارتاند از:
۱. فعالیت بدنی منظم
ورزش نه تنها کالری میسوزاند، بلکه استرس را کاهش داده و ترشح اندورفین (هورمون شادی) را افزایش میدهد. بهعنوان مثال، حتی یک پیادهروی سریع ۳۰ دقیقهای بعد از کار میتواند سطح استرس شما را پایین بیاورد و از پرخوری عصبی جلوگیری کند. مطالعات نشان دادهاند افرادی که فعالتر هستند، شاخص توده بدنی (BMI) پایینتری دارند.
۲. تغذیه و خوردن آگاهانه (Mindful Eating)
یاد بگیرید هنگام غذا خوردن به حس گرسنگی و سیری توجه کنید و از خوردن احساسی دوری کنید. بهعنوان مثال، قبل از برداشتن لقمه بعدی، چند ثانیه به مزه و بافت غذا فکر کنید. تحقیقات نشان میدهد افرادی که آگاهانه غذا میخورند، کنترل بهتری روی اشتهای خود دارند و وزن سالمتری حفظ میکنند.
۳. مشاوره با روانشناس یا متخصص تغذیه
استرس و عادات غذایی با هم مرتبطاند. روانشناس میتواند به شما کمک کند پرخوری عصبی را کنترل کنید، و متخصص تغذیه راهکارهای عملی برای انتخاب غذای سالم ارائه میدهد. ترکیب این دو روش شبیه یک تیم پشتیبانی حرفهای برای کاهش وزن و مدیریت استرس است.
۴. خواب کافی
کمخوابی باعث افزایش کورتیزول و تغییر هورمونهای تنظیمکننده اشتها میشود، که در نهایت ممکن است به اضافهوزن منجر شود. برای مثال، یک شب خواب ناکافی ممکن است باعث شود فرد در طول روز تنقلات بیشتری بخورد. بزرگسالان بهتر است شبانه بین ۷ تا ۹ ساعت بخوابند.
۵. مدیتیشن و آرامسازی ذهن
مدیتیشن میتواند سطح کورتیزول را کاهش دهد و کیفیت خواب را بهتر کند. انواع مختلفی مانند ذهنآگاهی (Mindfulness)، مدیتیشن مانترا و مراقبه تنفسی وجود دارند. حتی چند دقیقه مدیتیشن قبل از خواب میتواند روز بعد انرژی و آرامش بیشتری به شما بدهد.
مکمل برای کاهش کورتیزول: علمی یا تبلیغاتی؟
در سالهای اخیر، صنعت رژیمهای غذایی تلاش کرده از یافتههای پژوهشها درباره کورتیزول و افزایش وزن بهرهبرداری کند. ممکن است تبلیغاتی دیده باشید که مکملهایی برای کاهش کورتیزول و افزایش کاهش وزن معرفی میکنند. با این حال، بسیاری از متخصصان پزشکی توصیه میکنند از این محصولات نظیر قرص کورتیزول دوری کنید، زیرا هیچ مطالعه مستقل و منتشرشده در مجلات معتبر پزشکی نشان نداده که این مکملها در کاهش کورتیزول یا کاهش وزن تأثیر واقعی داشته باشند.
بازار مکملهادر ایران گسترده و تا حدی کنترل شده است. سازمانهایی مانند سازمان غذا و دارو بر تولید، واردات و عرضه دارو و مکملها نظارت دارند، اما برخی محصولات ممکن است بدون تأیید یا با ادعاهای اغراقآمیز عرضه شوند. بنابراین همیشه توصیه میشود قبل از مصرف هر مکمل یا دارو، با پزشک یا داروساز مشورت کنید و محصول دارای مجوز رسمی را انتخاب نمایید. در کل، مهم است بدانید که هیچ داروی معجزهآسا یا مکمل جادویی برای کاهش کورتیزول وجود ندارد. بهترین روشها برای کاهش سطح این هورمون که در پاسخ به استرس بالا رفتهاند شامل ورزش منظم، تغذیه سالم و آرامش ذهنی هستند.
نتیجهگیری
کورتیزول یکی از هورمونهای حیاتی بدن است که نقش مهمی در تنظیم قند خون، التهاب و متابولیسم ایفا میکند. افزایش موقت آن طبیعی است، اما افزایش طولانیمدت میتواند مشکلاتی ایجاد کند. تحقیقات نشان دادهاند که تاثیر استرس بر چاقی و تاثیر کورتیزول بر چاقی قابل توجه است، بهخصوص با افزایش اشتها، تجمع چربی شکمی و تغییرات متابولیک که به اضافهوزن منجر میشود.
برای کنترل سطح کورتیزول و کاهش خطر اضافه وزن بهتر است به طور منظم ورزش کنید تا متابولیسم بدن حفظ شود، خواب کافی داشته باشید تا بدن فرصت بازیابی پیدا کند و استرس کاهش یابد، و از مدیتیشن برای مدیریت استرس و کاهش کورتیزول بهره ببرید. همچنین رعایت یک رژیم غذایی سالم و متعادل اهمیت زیادی دارد و در صورت نیاز، مشورت با روانشناس یا متخصص تغذیه میتواند به مدیریت بهتر استرس و تغذیه کمک کند. با رعایت این نکات، میتوان هم تاثیر استرس بر چاقی و هم تاثیر کورتیزول بر چاقی را کاهش داد و سلامت کلی بدن را حفظ کرد.
سوالات متداول
چطور میتوان وزن ناشی از کورتیزول را کاهش داد؟
با کاهش استرس، خواب کافی، ورزش منظم و رژیم غذایی سالم میتوان سطح کورتیزول را پایین آورد. یوگا، مدیتیشن و پیادهروی روزانه هم به کنترل وزن ناشی از استرس کمک میکند.
کورتیزول و چاقی به هم ربط دارند؟
بله، وقتی سطح کورتیزول در بدن بهدلیل استرس مزمن بالا میماند، متابولیسم کند و اشتها بیشتر میشود. در نتیجه بدن تمایل دارد چربی را بهویژه در ناحیهی شکم ذخیره کند.
شکم کورتیزولی چه شکلی است؟
به چاقی شکمی ناشی از کورتیزول معمولاً «شکم استرسی» گفته میشود. چربی بیشتر در ناحیهی میانی بدن (شکم و پهلو) جمع میشود، حتی اگر بقیهی اندامها لاغر باشند.
آیا چاقی از علائم بالا بودن کورتیزول است؟
بله، افزایش وزن (مخصوصاً در ناحیه شکم)، خستگی، اضطراب، بیخوابی، فشار خون بالا و پرخوری از نشانههای شایع کورتیزول بالا هستند. گاهی هم فرد دچار تحریکپذیری و نوسانات خلقی میشود.
چطور از شر وزن ناشی از کورتیزون یا داروهای مشابه خلاص شویم؟
در صورتی که از داروهای حاوی کورتیزون استفاده میکنی، تغییر دوز باید فقط با نظر پزشک انجام شود. ورزش سبک، کاهش نمک و قند و رژیم غذایی غنی از سبزیجات به بدن برای بازیابی تعادل کمک میکند.
آیا استرس واقعاً باعث چاقی میشود؟
بله، استرس مزمن باعث ترشح مداوم کورتیزول میشود که اشتها را زیاد و متابولیسم را کند میکند. در نتیجه بدن تمایل بیشتری به ذخیرهی چربی دارد، بهویژه در ناحیهی شکم.
چه رژیم غذایی برای کاهش کورتیزول و چاقی مناسب است؟
رژیمهای متعادل شامل پروتئینهای کمچرب، سبزیجات تازه، غلات کامل و چربیهای مفید (مثل روغن زیتون و آووکادو) توصیه میشوند. همچنین کاهش مصرف قند، کافئین زیاد و غذاهای فرآوریشده در کاهش کورتیزول مؤثر است.
آیا مکملها واقعاً کورتیزول را کاهش میدهند؟
اکثر مکملها شواهد علمی کافی برای کاهش کورتیزول یا کاهش وزن ندارند. ورزش، تغذیه سالم و مدیریت استرس مؤثرتر هستند.
چاقی ناشی از استرس در همه افراد یکسان است؟
خیر، پاسخ بدن به استرس و تجمع چربی متفاوت است و تحت تأثیر جنسیت، سن و سبک زندگی قرار دارد.
تاثیر ژنتیک در کورتیزول و چاقی چیست؟
ژنتیک میتواند حساسیت بدن به کورتیزول و تمایل به افزایش وزن را تعیین کند، اما سبک زندگی و مدیریت استرس نقش اصلی را دارند.
