دوران نقاهت بعد از عمل آب مروارید

بیماری آب مروارید که در اغلب موارد به‌دلیل افزایش سن و در دوران پیری بروز پیدا می‌کند، به روش‌های مختلفی قابل درمان است. جراحی، درمان قطعی و موثر برای آب مروارید به‌شمار می‌رود که به‌دلیل استفاده از تکنولوژی‌های مدرن و داشتن عوارض کم با استقبال زیادی روبه‌رو شده است. البته باید بدانید که توجه به مراقبت بعد از عمل آب مروارید در کاهش علائم بعد از درمان اهمیت بسیار زیادی دارد. اگر قرار است برای درمان آب مروارید، جراحی انجام دهید، نکات مهم و مراقبتی دوران نقاهت بعد از عمل آب مروارید را که در این مطلب بررسی شده است، جدی بگیرید.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

عمل کاتاراکت یا جراحی آب مروارید

درمان اصلی آب مروارید، جراحی کاتاراکت نام دارد که پزشک آن را در زمانی تجویز می‌کند که فرد مبتلا در انجام کارهای روزانه خود با مشکلات و دشواری‌هایی روبه‌رو شده است. در عمل کاتاراکت، لنز تیره و طبیعی چشم برداشته می‌شود و به‌جای آن یک لنز مصنوعی و جدید قرار می‌گیرد. راحتی این عمل تا جایی است که می‌توانید بدون بستری شدن و به‌صورت سرپایی آن را انجام دهید. اما درعین حال توجه به مراقبت بعد عمل اب مروارید بسیار مهم است و بهتر است برای رعایت آن از پرستار بیمار مشورت و کمک بگیرید.

زمان درست برای تشخیص عمل آب مروارید

به‌طور معمول، جراحی آب مروارید زمانی انجام می‌شود که کاتاراکت موجب تاری دید، کاهش دید و اختلال در انجام کارهای روزانه شده است. لزوم جراحی آب مروارید در سالمندان به تشخیص پزشک و وضعیت بیمار بستگی زیادی دارد؛ اما در اغلب موارد اگر فعالیت‌هایی مانند مطالعه، رانندگی، تماشای تلویزیون و… با مشکل انجام شود، جراحی کاتاراکت تجویز خواهد شد.

نکات مهم قبل از جراحی آب مروارید

پیش از جلسه درمان آب مروارید با جراحی، باید یکسری نکات مراقبتی را رعایت کنید تا به این شکل به نتایج دلخواه با کمترین عوارض برسید، ازجمله:

• پزشک باید با معاینات دقیق و بررسی جزئی چشم‌ها، قدرت عدسی داخل چشم را تعیین کند.
• باید با پزشک درباره داروهایی که به‌دلایل مختلف آن‌ها را مصرف می‌کنید، صحبت کنید.
• از دو روز قبل از عمل آب مروارید باید از قطره‌های چشمی آنتی بیوتیک استفاده کنید؛ البته این کار را با تجویز پزشک انجام دهید.
• شب قبل از عمل کاتاراکت باید مژه‌ها و پلک‌هایتان را با شامپو بچه بشویید.
• از 48 ساعت قبل از عمل آب مروارید، استفاده از محصولات آرایشی و بهداشتی چشم‌ها را متوقف کنید.
• از 12 ساعت قبل عمل، از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید.
• بهتر است در روز عمل آب مروارید یک نفر از نزدیکانتان شما را همراهی کند.

به نقل از سایت nhs :

این عوارض معمولا در عرض چند روز بهبود می یابند، اما ممکن است 4 تا 6 هفته طول بکشد تا به طور کامل بهبود یابد.
اگر به عینک جدید نیاز دارید، تا زمانی که چشم شما به طور کامل بهبود نیابد، معمولا پس از 6 هفته، نمی توانید آنها را سفارش دهید.
جراحی آب مروارید درصد موفقیت بالایی در بهبود بینایی شما دارد و باید به شما اجازه دهد تا به فعالیت های عادی خود مانند رانندگی بازگردید.

علائم آب مروارید چیست؟

هر جراحی با یکسری علائم و عوارض همراه است که جراحی کاتاراکت نیز از این قاعده مستثنی نیست. علائم عمل کاتاراکت بسیار جزئی و خفیف است که در صورت رعایت مراقبت بعد از جراحی آب مروارید این علائم به‌زودی ناپدید می‌شوند. برخی از علائم طبیعی بعد از عمل آب مروارید به شرح زیر است:

• تاری دید
• دید موجی
• حساسیت به نور شدید
• ریزش اشک
• قرمزی و خارش چشم‌ها
• احساس وجود جسم خارجی در چشم‌ها
• دیدن هاله در اطراف نور به‌ویژه در شب
• احساس حالت مگس‌پران چشم
• نیازمند نور بیشتر در هنگام مطالعه

دوران نقاهت بعد از عمل آب مروارید چقدر طول می‌کشد؟

پس از عمل آب مروارید شما نیاز به زمان طولانی برای بازگشت چشم به حالت عادی ندارید زیرا تنها چند ساعت پس از اتمام عمل، روند بهبودی چشم آغاز می‌شود. البته باید توجه داشته باشید که این بازه برای تمامی افراد یکسان نیست و با توجه به عوامل مختلف ممکن است کوتاه‌تر یا طولانی‌تر شود.

• روز اول بعد از عمل: روز اول پس از عمل افراد همچنان دچار تاری دید هستند و علائمی مانند سوزش خفیف، اشک ریزش و حساسیت به نور را تجربه می‌کنند. برای عبور از علائم ذکر شده در کنار استراحت کافی، توصیه می‌شود تا داروها و قطره‌های تجویز شده را در ساعت مقرر مصرف کنید.
• روز دوم الی هفتم بعد از عمل: در این بازه حالت تاری چشم به تدریج برطرف می‌شود و فرد قادر است تا برخی از فعالیت‌های روزانه خود را از سر بگیرد. البته باید توجه داشت که در این بازه باید از مالیدن چشم، وارد شدن ضربه به چشم و فعالیت‌های سنگین خودداری شود.
• هفته دوم تا چهارم بعد از عمل: در بسیاری از افراد در هفته‌های دوم الی چهارم بعد از عمل ناراحتی اولیه تا حد بسیار زیادی کاهش پیدا می‌کند و با بهتر شدن وضعیت بینایی می‌توان به فعالیت‌هایی مانند ورزش، رانندگی یا کار بازگشت.
• یک ماه پس از جراحی: پس از گذشت یک ماه از عمل معمولاً بخش زیادی از روند بهبودی طی شده است، اما زمان رسیدن به نتیجه نهایی می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد. در این مرحله، معاینه پزشک برای بررسی وضعیت چشم و تعیین نیاز به عینک اهمیت دارد.

مراقبت بعد از عمل آب مروارید شامل چه مواردی می‌شود؟

پس از تمام عمل آب مروارید، رعایت چند نکته ساده مراقبتی می‌تواند نقش موثری در تسریع روند بهبودی چشم داشته باشد و مانع از بروز عوارض آن شود. در ادامه به بررسی برخی از مهمترین این مراقبت‌ها خواهیم پرداخت:

1. مصرف به موقع قطره‌های چشمی

قطره‌های چشمی پس از عمل جراحی چشم به منظور کنترل التهاب و کاهش خطر عفونت تجویز می‌شوند که باید طبق دستور پزشک و در زمان تعیین شده از آن‌ها استفاده کرد.هنگام استفاده از این قطره‌ها باید توجه کنید که نوک قطره تکان تا حد امکان به چشم‌ها و مژه‌های شما برخورد نداشته باشد تا احتمال انتقال آلودگی کاهش پیدا کند.

2. پرهیز از دست زدن یا مالش چشم

یکی از مهم‌ترین نکات مراقبت بعد از عمل آب مروارید به‌ویژه در روزهای اول، دست نزدن به چشم‌ها است. درست است که احساس خارش و سوزش کمی ناراحت کننده و آزاردهنده است، اما باید از هرگونه خاراندن و مالیدن چشم‌ها به‌طور جدی خودداری کنید.

3. محافظت از چشم در برابر نور، گرد و غبار و آلودگی

در روزهای ابتدایی بعد از عمل آب مروارید، چشم ممکن است نسبت به نور حساس‌تر باشد؛ بنابراین استفاده از عینک آفتابی استاندارد و دارای فیلتر UV در فضای باز می‌تواند از چشم در برابر نور شدید محافظت کرده و ناراحتی‌هایی مانند اشک‌ریزش و قرمزی را کاهش دهد. همچنین بهتر است از قرار گرفتن در معرض باد، گردوغبار، دود و سایر عوامل تحریک‌کننده خودداری کنید و هنگام خواب، طبق توصیه پزشک از محافظ چشم استفاده کنید تا تماس دست یا بالش با چشم و وارد شدن فشار ناخواسته به آن کاهش پیدا کند.

4. مراقبت از چشم و پانسمان طبق نظر پزشک

اگر بعد از جراحی برای چشم پانسمان یا پوشش محافظ قرار داده شده باشد، زمان و نحوه برداشتن یا استفاده مجدد از آن باید طبق دستور پزشک باشد. همچنین از دستکاری خودسرانه پانسمان یا وارد کردن فشار به چشم خودداری کنید.

پرهیز از انجام فعالیت‌های سنگین

پس از عمل آب مروارید چشم مانند اسیر عمل‌های چشمی از افراد خواسته می‌شود تا در روزهای ابتدایی از انجام فعالیت‌های فیزیکی سنگین خودداری کنند. همچنین در این مرحله انجام فعالیت‌هایی که فشار زیادی به بدن وارد می‌کنند یا احتمال ضربه به چشم را افزایش می‌دهند، باید تا زمان تایید پزشک به تعویق بیفتند.

استفاده از چشم بند هنگام خواب

پزشک از برخی از داوطلبان انجام عمل آب مروارید خواسته می‌شود تا در روزهای ابتدایی از چشم بند هنگام خواب استفاده کنند. انجام این کار از تماس ناخواسته دست یا بالش با چشم جلوگیری می‌کند و خطر عفونت را تا مقدار زیادی پایین می‌آورد.

داشتن تغذیه مناسب

تمامی داوطلبان عمل آب مروارید پس از اتمام عمل نیازی به رعایت یک رژیم غذایی خاص ندارند اما داشتن برنامه غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی می‌تواند به حفظ سلامت عمومی بدن و چشم کمک کند. از این رو بهتر است تا رژیم غذایی حاوی سبزیجات، میوه‌ها، منابع پروتئین، ماهی، حبوبات، مغزها و غلات کامل باشد.

مراجعه به پزشک جهت معاینه دوره‌ای

ویزیت‌های بعد از جراحی برای بررسی روند بهبودی چشم اهمیت دارند. چشم‌پزشک در این معاینات وضعیت چشم و بینایی را بررسی می‌کند و در صورت نیاز، داروها یا مراقبت‌های بعدی را تغییر می‌دهد. بنابراین حتی اگر احساس می‌کنید روند بهبودی طبیعی است، معاینه‌های تعیین‌شده را به تعویق نیندازید.

هزینه عمل آب مروارید چشم

درکنار مراقبت بعد از جراحی آب مروارید، یکی از رایج‌ترین سوالات درباره هزینه عمل آب مروارید است. تعیین دقیق هزینه‌های این عمل به گزینه‌های مختلفی بستگی دارد، ازجمله:

• نوع مرکز درمانی
• موقعیت مرکز درمانی
• تخصص و سابقه پزشک
• نوع روش جراحی
• تجهیزات به‌کاررفته در عمل
• شدت مشکل بیمار

همچنین استفاده و عدم استفاده از بیمه‌های درمانی، تاثیر قابل توجهی در بودجه لازم برای انجام عمل آب مروارید دارد. توصیه می‌شود پیش از عمل درباره هزینه‌های پیش‌روی خود با پزشک صحبت کنید.

کارهایی که پس از جراحی آب مروارید نباید انجام داد

در دوران نقاهت پس از جراحی آب مروارید، از انجام فعالیت های زیر خودداری کنید تا زمانی که پزشک به شما بگوید انجام آن‌ها اشکالی ندارد:

• رانندگی کردن
• شرکت در ورزش های شدید
• وارد کردن آب یا صابون در چشم‌ها
• لمس و فشار چشم‌ها
• شنا کردن یا استفاده از جکوزی یا سونا
• استفاده از کرم یا لوسیون صورت
• استفاده از آرایش چشم مانند ریمل قبل از دو هفته
• قرارگیری در معرض گرد و غبار

چه زمانی بعد از عمل آب مروارید باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، به ‌ویژه اگر علامت به‌صورت ناگهانی ایجاد شود یا شدت آن افزایش پیدا کند، باید با چشم ‌پزشک تماس بگیرید:

• اگر بینایی به ‌طور ناگهانی یا شدید کاهش پیدا کند، به‌ خصوص اگر دیدی که قبلاً بهتر شده بود دوباره کاهش پیدا کرده باشد، باید سریع با پزشک تماس بگیرید.
• اگر درد چشم شدید، مداوم یا رو به افزایش باشد و با داروهای تجویزشده تسکین پیدا نکند، باید توسط پزشک بررسی شوید.
• اگر قرمزی چشم شدید شود یا به ‌تدریج افزایش پیدا کند، به‌خصوص اگر با درد یا تورم همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کنید.
• اگر ترشح غیرطبیعی یا چسبناک از چشم خارج شود یا علائم دیگری از عفونت ایجاد شود، باید با چشم‌ پزشک تماس بگیرید.
• اگر حساسیت چشم به نور به‌ طور غیرمعمول افزایش پیدا کند یا ناراحتی چشم به‌صورت ناگهانی تشدید شود، باید وضعیت چشم توسط پزشک بررسی شود.
• اگر جرقه یا فلاش‌های ناگهانی نور در میدان دید مشاهده کنید، باید در اسرع وقت توسط چشم‌پزشک معاینه شوید.
• اگر تعداد زیادی مگس ‌پران به‌طور ناگهانی ظاهر شود یا تعداد مگس ‌پران‌های قبلی به ‌وضوح افزایش پیدا کند، باید سریع برای معاینه چشم اقدام کنید.
• اگر سایه یا پرده‌ای تیره در میدان دید خود مشاهده کنید و بخشی از دید محیطی یا مرکزی شما را مسدود کند، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
• اگر هرگونه کاهش یا از دست دادن قابل ‌توجه بینایی را تجربه کنید، نباید منتظر ویزیت بعدی بمانید و باید سریع با چشم‌ پزشک تماس بگیرید.

نکات مهم در دوره نقاهت پس از جراحی آب مروارید

درکنار موارد ذکر شده درباره مراقبت‌های دوران نقاهت بعد از عمل آب مروارید، این موارد را نیز به‌خاطر بسپارید:

• به هیچ عنوان به سمت چشمی که عمل کرده‌اید، نخوابید.
• دو روز بعد از عمل می‌توانید حمام بروید، صورتتان را بشویید و وضو بگیرید.
• به مدت یک هفته بعد از عمل از خم شدن اجتناب کنید.
• از سرگیری فعالیت‌های روزانه و معمول را فقط به توصیه پزشک انجام دهید.
• تا زمان مشخص شده توسط پزشک، رانندگی نکنید.
• استفاده از عینک آفتابی و پوشش محافظ چشم را تا زمان مناسب پیگیری کنید.
• جلسات معاینه بعد از عمل را حتما به‌طور منظم انجام دهید.
• استفاده از قطره‌های چشمی مختلف را حداقل با فاصله زمانی 5 دقیقه انجام دهید.

بعد از عمل آب مروارید چه زمانی می‌توان فعالیت‌های روزمره را انجام داد؟

بعد از عمل آب مروارید، بسیاری از بیماران می‌پرسند بعد از عمل آب مروارید چه باید کرد و از چه زمانی می‌توان فعالیت‌های روزمره را از سر گرفت. زمان مناسب برای حمام، رانندگی، ورزش، شنا و بازگشت به کار به روند بهبودی و نظر چشم‌پزشک بستگی دارد.

تأثیر دیابت بر بهبود جراحی آب مروارید

براساس یک بررسی تحقیقی در سال 2018، همانند بیماری سارکوئیدوز ، افراد مبتلا به دیابت دو تا پنج برابر بیشتر از افراد بدون دیابت و در سنین پایین‌تر در معرض ابتلا به آب مروارید هستند. سایر عوارض چشمی مانند رتینوپاتی دیابتی و تورم شبکیه نیز با دیابت مرتبط است. دیابت هم‌چنین می‌تواند باعث تغییرات ساختاری در چشم شود.

تا 20 درصد از تمام جراحی‌های آب مروارید بر روی افراد مبتلا به دیابت انجام می‌شود. این موضوع مهم است زیرا دیابت با عوارض متعددی از جمله مشکلات شبکیه یا خونریزی عمیق در داخل چشم همراه است. قبل از جراحی آب مروارید، افراد مبتلا به دیابت باید به خوبی قند خون خود را مدیریت نمایند و علایمی از عفونت چشم نداشته باشند.

یک معاینه جامع چشم قبل از جراحی آب مروارید می‌تواند اطمینان بخش باشد که هیچ عفونتی در چشم وجود ندارد. همچنین اگر مشکل ادم ماکولا (تورم) وجود داشته باشد، باید قبل از جراحی حتما درمان شود. پس از جراحی، پزشک چشم بیمار را از نزدیک زیر نظر خواهد گرفت تا مطمئن شود که هیچ‌گونه عوارض مرتبط با دیابت وجود ندارد. به طور کلی، اگر رتینوپاتی دیابتی قبل از جراحی درمان شود و پزشکان پس از جراحی افراد را از نزدیک تحت نظر داشته باشند، بهبودی مشابه افراد بدون دیابت است.

مدیریت مناسب قند خون می‌تواند به اطمینان از نتیجه بخش بودن بعد از جراحی آب مروارید برای افراد مبتلا به دیابت کمک کند. مدیریت نامناسب قندخون می‌تواند باعث ایجاد انواع مشکلات چشمی شود و در جراحی و بهبودی اختلال ایجاد کند.

جمع بندی

در این مطلب به بررسی تمام آن چیزی که باید از مراقبت بعد از جراحی آب مروارید بدانید، پرداختیم. درست است که عمل آب مروارید نوعی جراحی سرپایی، کم‌خطر و با عوارض پایین به‌شمار می‌رود؛ اما نحوه انجام مراقبت‌ها و دستورالعمل‌های تجویز شده توسط پزشک در زمان بهبودی بیمار تاثیر زیادی دارد. اگر قرار است عمل جراحی کاتاراکت انجام دهید و می‌خواهید در کمترین زمان بعد از عمل به زندگی عادی و نرمال بازگردید، نکات مراقبتی ارائه شده در این مطلب را جدی بگیرید.

سوالات متداول

1. قبل از جراحی آب مروارید چه باید کرد؟

قبل از ورود به مرکز جراحی، باید داروهای معمول صبحگاهی را مصرف کنید، به جز انسولین و سایر داروهای دیابت. (قلب، فشار خون بالا، درد مزمن، تشنج یا لرزش) فقط با یک جرعه آب مصرف شود. قطره های چشمی قبل از عمل را در چشم جراحی خود بریزید. تمام آرایش صورت را به طور کامل و کامل پاک کنید

2. اقدامات لازم بعد از جراحی آب مروارید شامل چه مواردی است؟

استخر نروید و با احتیاط دوش بگیرید. قرار گرفتن در معرض آب می تواند چشمان شما را در معرض خطر عفونت یا سوزش قرار دهد تا زمانی که چشم شما پس از جراحی بهبود یابد.

3. تا چه مدت قبل از انجام جراحی آب مروارید می‌توانید کارهای عادی انجام دهید؟

برای اینکه مطمئن شوید زمان کافی برای استراحت دارید، یک تا سه روز از کار خود را مرخصی بگیرید، اما طبیعی است که بیشتر فعالیت های عادی را ظرف چند روز از سر بگیرید. کارهای ساده مانند خواندن، تماشای تلویزیون، نوشتن و راه رفتن به محض اینکه پس از جراحی چشم خود را احساس کردید، مشکلی ندارد.

4. بزرگترین خطر جراحی آب مروارید چیست؟

یک پیامد طولانی مدت جراحی آب مروارید، کدورت کپسول خلفی (PCO) است. PCO شایع ترین عارضه جراحی آب مروارید است. PCO می تواند در هر نقطه ای پس از جراحی آب مروارید شروع به تشکیل شوند.

5. جراحی کاتاراکت چیست؟

در عمل کاتاراکت برای درمان آب مروارید، لنز تیره و طبیعی چشم برداشته می‌شود و به‌جای آن یک لنز مصنوعی و جدید قرار می‌گیرد.

6. علائم طبیعی عمل کاتاراکت کدام است؟

تاری دید، دید موجی، حساسیت به نور شدید، ریزش اشک، قرمزی و خارش چشم‌ها، احساس وجود جسم خارجی در چشم‌ها و دیدن هاله در اطراف نور به‌ویژه در شب از اصلی‌ترین علائم و عوارض عمل آب مروارید به‌شمار می‌رود.

7. دوران نقاهت بعد از عمل آب مروارید چقدر زمان می‌‎برد؟

دوران نقاهت و بهبودی جراحی کاتاراکت بسیار کم است و برای پیشگری از هرگونه مشکل احتمالی، هفته اول بعد از عمل آب مروارید را باید با دقت و احتیاط بیشتری سپری کنید.