این مقاله در تاریخ 04-08-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.
بیماری PTSD چیست و چه علائمی دارد؟ اختلال استرس پس از سانحه یا پی تی اس دی (PTSD) نوعی اختلال سلامت روان است که ممکن است پس از تجربه یا مشاهده رویدادی آسیب‌زا مانند تصادف شدید، جنگ، خشونت یا تجاوز ایجاد شود. فرد مبتلا ممکن است بارها خاطرات حادثه را در ذهن مرور کند، کابوس ببیند، از موقعیت‌های یادآور حادثه دوری کند یا دچار اضطراب و گوش به زنگی شدید شود. این علائم در بعضی افراد به اندازه‌ای ادامه پیدا می‌کنند که خواب، روابط اجتماعی و فعالیت‌های روزمره آن‌ها مختل می‌شود.
خوشبختانه اختلال استرس پس از سانحه قابل درمان است و بسیاری از افراد با روان‌درمانی تخصصی و در صورت نیاز دارودرمانی، بهبود قابل توجهی پیدا می‌کنند. شدت علائم و روند بهبود در افراد مختلف یکسان نیست و کودکان، بزرگسالان و سالمندان ممکن است واکنش‌های متفاوتی نشان دهند. استفاده از خدمات پرستار بیمار برای افرادی که همزمان با مشکلات روانی به مراقبت جسمی نیاز دارند، می‌تواند به حفظ نظم مراقبت و پیگیری توصیه‌های پزشک کمک کند. این خدمات مکمل درمان تخصصی سلامت روان هستند و جایگزین روان‌درمانی نمی‌شوند. در ادامه با علت، علائم پی تی اس دی، روش‌های تشخیص و درمان و راهکارهای مراقبت از افراد مبتلا آشنا می‌شویم.
اختلال استرس پس از سانحه چیست؟
اختلال استرس پس از سانحه (Post-Traumatic Stress Disorder) که به اختصار PTSD نامیده می‌شود، نوعی اختلال مرتبط با تروما و عوامل استرس‌زا است. اگر می‌خواهید بدانید پی تی اس دی مخفف چیست، باید گفت این چهار حرف از نام انگلیسی اختلال استرس پس از سانحه گرفته شده‌اند. این مشکل ممکن است پس از مواجهه با رویدادی تهدیدکننده مانند جنگ، تصادف شدید، خشونت یا مشاهده حادثه‌ای وحشتناک ایجاد شود.
بیشتر افراد پس از یک حادثه آسیب‌زا برای مدتی اضطراب، ناراحتی یا اختلال خواب را تجربه می‌کنند، اما همه آن‌ها به PTSD مبتلا نمی‌شوند. زمانی که علائم بیش از یک ماه ادامه داشته باشند، الگوی مشخصی از تجربه مجدد حادثه، اجتناب، تغییرات منفی خلق و برانگیختگی ایجاد کنند و عملکرد روزانه فرد را مختل کنند، احتمال PTSD مطرح می‌شود. تشخیص نهایی باید توسط متخصص سلامت روان انجام شود. برای مراقبت از افرادی که با این اختلال مواجه هستند؛ می‌توان از خدماتاستفاده کرد.
درگیری با اختلالات استرس پس از حادثه معمول شامل علائم مختلفی است. به نقل از سایت mayoclinic:
اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یک وضعیت سلامت روانی است که توسط یک رویداد وحشتناک ایجاد می شود – یا تجربه آن یا مشاهده آن. علائم ممکن است شامل فلاش بک، کابوس و اضطراب شدید و همچنین افکار غیرقابل کنترل در مورد رویداد باشد.
اکثر افرادی که از طریق رویدادهای آسیب زا می گذرانند ممکن است به طور موقت در سازگاری و کنار آمدن با مشکل مواجه شوند، اما با گذشت زمان و مراقبت از خود، معمولاً بهتر می شوند. اگر علائم بدتر شوند، ماه ها یا حتی سال ها طول بکشند و در عملکرد روزانه شما اختلال ایجاد کنند، ممکن است دچار PTSD شده باشید.
علل ایجاد بیماری ptsd
معمولا افرادی که دچار بیماری ptsd می‌شوند؛ همواره خاطرات زیادی را بارها و بارها مرور می‌کنند. این خاطرات و مرور مداوم آن همواره تاثیر زیادی روی کیفیت زندگی فرد دارد. تجریه یک حادثه ناگوار می‌تواند زمینه بروز بیماری باشد. از مهم‌ترین دلایل بروز اختلال استرسی پس از حادثه عبارت‌اند از:
خصوصیات انتسابی
- خصوصیات ژنتیکی و به ارث بردن برخی اختلالاات روانی
- تهدید و اهانت فیزیکی و کلامی
- تجربه موقعیت‌های سخت و اضطراب‌آور
- به هم ریختگی تنظیمات هورمونی و شیمیایی بدن
عوامل موثر و خطرزا در بروز اختلالات استرس بعد از حادثه
افراد در هر سنی ممکن است علائم بیماری ptsd را تجربه کنند. زمینه اصلی بروز این بیماری یک حادثه وحشتناک این است که فرد توانایی هضم آن را ندارد. با‌این‌حال برخی از عوامل شدت بروز اختلال اضطرابی پس از سانحه را افزایش میدهد:
- در صورتی که فرد پیش از این تجربه آسیب روحی مانند تجاوز در کودکی را داشته باشد؛ احتمال بروز بیماری ptsdبیشتر است.
- اختلال سومصرف مواد و مصرف الکل باعث شدت علائم این بیماری می‌شود.
- نداشتن حمایت خانواده و دوستان و کم بودن روابط اجتماعی فرد، او را بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار میدهد.
- سوابق ژنتیکی و بروز این بیماری در اقوام و نزدیکان
- تجربه آسیب روحی بلند مدت
- تجربه آسیب روحی مانند خشونت یا تجاوز در کودکی
- اشتغال در برخی از شغل‌ها مانند نیروی امداد یا ارتش
- سایر بیماری‌های روانی مانند اضطراب یا افسردگی
علائم ایجاد بیماری ptsd
علائم پی تی اس دی معمولا در چهار گروه اصلی قرار می‌گیرند: تجربه مجدد حادثه، اجتناب از یادآورهای تروما، تغییرات منفی در افکار و خلق و افزایش برانگیختگی و واکنش‌پذیری. فرد ممکن است کابوس‌های مکرر، خاطرات مزاحم، احساس گناه، تحریک‌پذیری یا مشکلات خواب داشته باشد. شدت علائم اختلال استرس پس از سانحه در افراد مختلف متفاوت است و گاهی با یادآوری حادثه افزایش پیدا می‌کند.
اگرچه بعضی نشانه‌ها بلافاصله پس از حادثه ظاهر می‌شوند، تشخیص PTSD تنها بر اساس یک علامت یا وجود اضطراب پس از حادثه انجام نمی‌شود. متخصص باید مدت علائم، نوع مواجهه با تروما و میزان تاثیر آن بر زندگی فرد را بررسی کند.
چهار گروه علائم PTSD
| گروه علائم | نشانه های شایع |
|---|---|
| تجربه مجدد حادثه | کابوس، فلش بک و خاطرات مزاحم |
| اجتناب | دوری از مکان ها، افراد یا خاطرات یادآور حادثه |
| تغییرات منفی خلق و افکار | احساس گناه، بی علاقگی و افکار منفی |
| برانگیختگی و واکنش پذیری | اختلال خواب، تحریک پذیری و گوش به زنگی |
علائم جسمی اختلال استرس بعد از حادثه
بیماری ptsd معمولا علائم جسمی متعددی دارد. درصورت مشاهده این علائم لازم است که خیلی سریع به پزشک مراجه کنید:
- ضعف شدید در سیستم ایمنی بدن
- عفونت‌های مکرر
- لرزش، تعریق، مشکلات معده، سردرد، درد قفسه سینه و سرگیجه
- بدخوابی به شکل خستگی یا بی‌حوصلگی
علائم اختلال استرسی پس از حادثه در کودک و نوجوان
علائم بیماری ptsd در کودکان و نوجوانان کمی با علائم این اختلال در بزرگسالان متفاوت است. رایج‌ترین علائم بیماری ptsd در افراد کم سن و سال عبارت‌اند از:
- لکنت زبان یا لالی انتخابی
- اجتناب از فعالیت در موقعیت‌ها یا مکان‌هایی که فرد را به یاد آن حادثه می‌اندازد.
- شب‌ادراری
- کابوس یا وحشت شبانه
- دلبستگی بیش از اندازه به خانواده، دوستان یا نزدیکان
- پرخاشگری و تغییرات رفتاری
- شکایات حسی مانند سردرد، معده‌درد یا دیگر دردها
- مشکل در انجام تکالیف مدرسه
چه مشاغلی بیشتر به بیماری ptsd دچار می شوند؟
مشاغلی که در آن فرد با حوادث و رویدادهای وحشتناک زیادی مواجه است؛ احتمال ابتلا به استرس پس از حادثه را افزایش می‌دهند. افرادی مانند ماموران آتش‌نشانی، ماموران امداد و نجات، سربازان و افراد نظامی و غیره جز این افراد هستند.
عوارض مبتلا شدن به اختلال استرس پس از سانحه
به گفته مرکز پرستاری سلامت اول اختلال استرس پس از حادثه یا بیماری ptsd مستقیما روی زندگی روتین فرد تاثیر داشته و طیف گسترده‌ای از علائم را ایجاد می‌کند. از رایج‌ترین عوارض بیماری ptsd عبارت‌اند از:
- سومصرف مواد: افرادی که با بیماری ptsd درگیر هستند؛ معمولا برای مقابله با استرس و فرار از علائم این بیماری، به مصرف الکل یا مواد مخدر روی می‌آورند.
- مشکلات سلامت جسمانی: بیماری ptsd همواره خطراتی برای سلامت جسمانی در پی دارد که از جمله آن بیماری‌های قلبی، دیابت و درد مزمن است.
- فلش‌بک و کابوس: بیماری ptsd باعث می‌شود که فرد مدام روز حادثه را مرور کرده و در خصوص آن کابوس ببیند. این روند در زندگی روزانه اختلال ایجاد کرده و آسیب زننده است.
- افکار خودکشی: برخی از کسانی که علائم بیماری ptsd را تجربه می‌کنند و اقدام به درمان استرس پس از حادثه نکرده‌اند؛ افکار خودکشی دارند.
- مشکلات شغلی: این بیماران معمولا برای حضور در محل کار و منظم بودن و رسیدگی به وظایف شغلی خود مشکل دارند.
- مشکلات رابطه: اختلال شخصیت استرس پس از سانحه در درجه اول باعث گوشه‌گیری فرد از اجتماع و کمتر شدن معاشرت و روابط او با دیگران می‌شود.
- اضطراب: استرس پس از سانحه باعث بروز اختلالات اضطرابی مانند حملات پنیک، اختلال اضطراب اجتماعی و اختلال اضطراب و بروز علائم شدیدتر در سایر اختلالات اضطرابی مانند دندوفوبیا می‌شود.
- افسردگی: کسانی که از این بیماری رنج می‌برند؛ احساس غم، ناامیدی و بی‌ارزشی دارند.
زمان شروع اختلال پی تی اس دی
علائم بیماری ptsd معمولا تا یک ماه بعد از حادثه خودشان را نشان میدهد؛ اما در برخی از کیس‌ها، فرد تا سال‌ها بعد هیچ نشانه‌ای بروز نمی‌دهد.
تشخیص اختلالات استرس بعد از سانحه
معمولا بعد از بروز علائم این بیماری و مراجعه به پزشک، مراحل زیر برای تشخیص قطعی این بیماری انجام می‌شود:
- معاینات فیزیکی برای مشخص کردن علائم جسمی و فیزیکی بیماری
- معاینات روانشناختی درخصوص علائم و رخدادهایی که باعث بروز بیماری می‌شوند.
- استفاده از معیارهای راهنمای آماری و تشخص اختلالات روانی
از اصلی‌ترین عوامل در تشخیص این بیماری این است که فرد حادثه و رویداد وحشتناکی را تجربه کرده باشد. این تجربه می‌تواند در چند شکل رخ داده باشد:
- تجربه مستقیم رویداد
- شنیدن خبر سانحه از نزدیکان
- فردی که مرتب در معرض رویدادهای وحشتناک است مانند ماموران نیروی امداد
- مشاهده وقوع سانحه برای فرد دیگر
همچنین علائم این بیماری باید برای بیش از یک ماه ادامه پیدا کند تا بتوان وجود بیماری ptsdرا تشخیص داد.
عوامل خطر اختلال استرس بعد از حادثه
افراد در هر سنی می‌توانند دچار اختلال استرس پس از سانحه شوند. اما ممکن است پس از یک رویداد تروماتیک بیشتر احتمال داشته باشید که دچار PTSD شوید اگر:
- تجربیات تروماتیک شدید یا ماندگاری داشته باشید.
- در طول رویداد تروماتیک آسیب فیزیکی دیده باشید.
- در زندگی خود در معرض آسیب‌های دیگر قرار گرفته باشید، مانند آزار و اذیت در کودکی.
- شغف شما شما را در معرض رویدادهای تروماتیک قرار میدهد، مانند خدمت در ارتش یا به عنوان امدادگر.
- مشکلات دیگر سلامت روانی مانند اضطراب یا افسردگی داشته باشید.
- الکل زیادی مصرف کنید یا از مواد مخدر سوءاستفاده کنید.
- سیستم حمایتی خوبی از خانواده و دوستان نداشته باشید.
- خویشاوندان خونی شما دارای مشکلات سلامت روانی، از جمله PTSD یا افسردگی باشند.
درمان اختلال استرس پس از سانحه
درمان اختلال استرس پس از سانحه با روش‌های علمی و موثری مانند روان‌درمانی متمرکز بر تروما انجام می‌شود. درمان پردازش شناختی (CPT)، مواجهه طولانی‌مدت (PE) و حساسیت‌زدایی و پردازش مجدد با حرکات چشم (EMDR) از روش‌های اصلی درمان هستند. در بعضی بیماران نیز روانپزشک داروهایی مانند سرترالین یا پاروکستین را تجویز می‌کند. انتخاب روش درمان به شدت علائم، شرایط بیمار و نظر متخصص بستگی دارد.
- دارودرمانی
داروهای ضدافسردگی و ضد اضطراب برای درمان اختلال استرس پس از حادثه کاربرد دارند. این داروها به کاهش اضطراب، کاهش استرس، افسردگی یا اختلالات بعد از خواب کمک می‌کنند.
- درمان شناختی رفتاری CBT
درمان شناختی رفتاری نوعی درمان است که طی آن الگوهای فکری و رفتاری تغییر می‌کنند. این درمان کمک می‌کند تا افراد مکانیسم‌های دفاعی مناسبی برای رفع محرک‌ها پیدا کنند.
- حساسیت‌زدایی و پردازش مجدد حرکات چشم EMDR
حساسیت‌زدایی یک نوع درمان است که در آن حرکات چشم برای کمک به پردازش و مقابله با خاطرات آسیب‌زا در افراد استفاده می‌شود.
- مواجهه درمانی
مواجهه درمانی از متدهای درمان اختلال استرس پس از سانحه است که به افراد کمک می‌کند تا محرک‌هایی که باعث ایجاد اضطراب می‌شوند را مقابله کرده و کم کم حساسیت‌زدایی کند.
- گروه درمانی
در گروه درمانی فرد با سایر کسانی که به بیماری ptsd دچار هستند؛ در یک گروه جای می‌گیرند. گروه درمانی به این افراد کمک می‌کند تا متوجه شوند که تنها نیستند.
انواع اختلالات پس از سانحه
واکنش افراد به حوادث آسیب زا یکسان نیست و شدت، مدت و نوع علائم پس از سانحه می‌تواند متفاوت باشد. بعضی افراد برای مدت کوتاهی دچار اضطراب و اختلال خواب می‌شوند، در حالی که برخی دیگر علائم شدیدتر و ماندگارتری را تجربه می‌کنند. البته واکنش طبیعی به حادثه، اختلال استرس حاد و بیماری PTSD یکسان نیستند و باید از یکدیگر تفکیک شوند.
واکنش طبیعی به استرس پس از حادثه
احساس ترس، ناراحتی، بی‌خوابی یا مرور خاطرات پس از یک حادثه ناگوار، در روزهای ابتدایی می‌تواند واکنشی طبیعی باشد. این علائم در بسیاری از افراد با گذشت زمان و دریافت حمایت مناسب کاهش پیدا می‌کنند. با این حال، اگر ناراحتی شدید باشد یا فعالیت‌های روزانه فرد را مختل کند، بهتر است برای بررسی وضعیت روانی او اقدام شود.
اختلال استرس حاد
اختلال استرس حاد (Acute Stress Disorder) ممکن است در فاصله ۳ روز تا یک ماه پس از رویداد آسیب زا ایجاد شود. علائم آن می‌تواند شامل خاطرات مزاحم، کابوس، اضطراب شدید، رفتارهای اجتنابی، اختلال خواب و احساس گسست از محیط یا خود باشد. این اختلال با PTSD شباهت‌هایی دارد، اما از نظر مدت علائم و معیارهای تشخیصی متفاوت است. ابتلا به اختلال استرس حاد نیز لزوما به معنای ابتلای بعدی به PTSD نیست.
اختلال استرس پس از سانحه پیچیده
اختلال استرس پس از سانحه پیچیده (Complex PTSD) علاوه بر علائم اصلی PTSD، با مشکلات پایدار در تنظیم احساسات، تصویر منفی از خود و دشواری در برقراری یا حفظ روابط همراه است. این اختلال بیشتر پس از تجربه آسیب‌های مکرر یا طولانی مدت، مانند خشونت خانگی یا آزارهای دوران کودکی، مشاهده می‌شود؛ هرچند چنین سابقه‌ای برای تشخیص آن الزامی نیست.
PTSD پیچیده در طبقه‌بندی بین‌المللی بیماری‌ها (ICD-11) به عنوان یک تشخیص مستقل شناخته می‌شود و نباید آن را با اختلال شخصیت مرزی یا سایر اختلالات شخصیت یکسان دانست. تشخیص و انتخاب روش درمان این وضعیت به ارزیابی تخصصی سلامت روان نیاز دارد.
تفاوت واکنش به تروما، استرس حاد و PTSD
| وضعیت | ویژگی اصلی |
|---|---|
| واکنش طبیعی به حادثه | ناراحتی یا اضطراب موقت پس از رویداد آسیب زا |
| اختلال استرس حاد | علائم مشخص اختلال، از ۳ روز تا یک ماه پس از تروما |
| PTSD | ادامه علائم مشخص بیش از یک ماه همراه با اختلال عملکرد |
| PTSD پیچیده | علائم PTSD همراه با مشکلات پایدار در تنظیم هیجان، خودپنداره و روابط |
چه کسانی دچار اختلال استرس پس از سانحه پیچیده می شوند؟
بیماری بیماری ptsd برای همه افراد در هر سن و موقعیتی ممکن است رخ بدهد. این افراد شامل سربازان جنگی یا کسانی هستند که تجربه یک حادثه بد را داشته باشند. البته همه افراد مبتلا به اختلال اضطرابی خودشان یک حادثه بد را تجربه نکرده‌اند. گاهی ممکن است یک دوست این تروما را تجربه کرده و برای فرد تعریف کرده باشد یا فرد شاهد بروز تروما برای شخص سومی بوده باشد. در این موارد هم بیماری استرس پس از حادثه رخ میدهد. معمولا زنان بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا می‌شوند.
تفاوت PTSD و اضطراب
احساس اضطراب از نشانه‌های رایج در بیماری ptsd است؛ اما اختلال اضطراب پس از حادثه و اضطراب با هم تفاوت‌هایی دارند. اختلال شخصیت استرس پس از سانحه بعد از یک حادثه و تروما ایجاد می‌شود و شامل طیف گسترده‌ای از علائم از جمله افکار مزاحم، رفتارهای اجتنابی، خلق منفی، برانگیختگی بیش از حد و غیره است؛ اما اضطراب یک پاسخ طبیعی است که می‌تواند جزئی از زندگی روتین فرد باشد.
بیماری ptsd و اضطراب گاهی علائم یکسان و مشترکی دارند؛ اما دو بیماری و اختلال متمایز هستند. اختلالات اضطرابی شامل نگرانی یا ترس بیش از حد است و معمولا تعمیم پیدا می‌کند؛ اما اختلال اضطرابی همواره بعد از یک حادثه آسیب زننده ایجاد می‌شود. هر دو اختلال می‌توانند باعث برانگیختگی فرد شوند؛ اما علائم استرس پس از سانحه در اختلالات اضطرابی دیده نمی‌شوند.
اختلال اضطرابی همچنین از استرس حاد هم متفاوت است. علائم اختلال اضطرابی معمولا بیش از یک ماه دوام دارند؛ اما استرس در مدت زمان 3 روز تا 1 ماه ادامه دارد.
پیشگیری از بیماری ptsd
مشخص است که حوادثی که باعث ایجاد بیماری ptsd می‌شوند؛ قابل پیشگیری نیستند؛ اما با تقویت شرایط زندگی و روحیه فرد می‌توان در راستای پیشگیری از شدت علائم و حتی بروز بیماری استرس پیش از حادثه تلاش کرد. از مهم‌ترین کارهایی که برای پیشگیری از اختلال اضطرابی می‌توانید انجام دهید عبارت‌اند از:
- مراقبت از خود: درصورتی که شما نیازهای عاطفی، جسمی خود را تامین کرده و از خواب کافی برخوردار باشید؛ همچنین فعالیت‌های کاهنده استرس مانند ورزش را به طور مداوم انجام دهید؛ احتمال ابتلا به این بیماری کمتر می‌شود.
- یک شبکه از دوستان: وجود یک شبکه از دوستان و خانواده می‌تواند به افراد کمک کند تا با حوادث آسیب‌زا کنار بیایند.
- از کمک حرفه‌ای استفاده کنید: درصورت بروز تروما، خیلی زود به روانپزشک مراجعه کرده و در خصوص علائم آن بی‌اعتنا نباشید.
- راه‌های کنترل استرس را یاد بگیرید.
راهکارهای مفید مقابله با اختلال استرس پس از سانحه
اختلال استرس پس از سانحه قابل درمان است و بسیاری از افراد با دریافت درمان تخصصی بهبود قابل توجهی پیدا می‌کنند. رعایت برنامه خواب، فعالیت بدنی متناسب، حمایت خانواده و تمرین روش‌های مدیریت استرس نیز می‌توانند در کنار روان‌درمانی به روند بهبود کمک کنند. از بهترین راهکارهایی که در این زمینه به فرد کمک می‌کند، عبارت‌اند از:
- داشتن شبکه‌ای از افراد که بتوانید به آن‌ها اعتماد کنید.
- انجام تمرینات بدنی از جمله شنا، ورزش یوگا، پیاده‌روی و غیره
- گوش دادن به موسیقی‌های آرام
- زمان دادن برای بهبود علائم
- گروه‌درمانی و وقت گذرانی با دیگر افرادی که از این بیماری رنج می‌برند.
- تمرینات آرامش بخش مانند مدیتیشن
- شرکت در فعالیت‌های تفریحی و لذت‌بخش
توصیه و تجربه پرستاری در مراقبت از بیماران مبتلا به PTSD
در مراقبت از فرد مبتلا به PTSD، ایجاد محیطی آرام و قابل پیش‌بینی اهمیت زیادی دارد. خانواده و مراقبان بهتر است از مجبور کردن بیمار به تعریف جزئیات حادثه، سرزنش واکنش‌های او یا کوچک شمردن ترس و اضطراب خودداری کنند. توجه به اختلال خواب، تغییرات خلقی، مصرف منظم داروهای تجویزشده و همراهی بیمار در مراجعه به جلسات درمانی نیز می‌تواند به روند بهبود کمک کند.
در سالمندانی که پس از حوادث آسیب‌زا دچار مشکلات خواب، گوشه‌گیری یا اضطراب شدید شده‌اند، همراهی خانواده و خدمات پرستاران سالمند می‌تواند در مراقبت روزانه مفید باشد.
چه زمانی برای اختلال استرس پس از سانحه به روانشناس یا روانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر پس از تجربه یک حادثه آسیب‌زا، کابوس، خاطرات مزاحم، اضطراب شدید یا رفتارهای اجتنابی ادامه پیدا کند و بر خواب، روابط یا فعالیت‌های روزمره تاثیر بگذارد، بهتر است به روانشناس بالینی یا روانپزشک مراجعه کنید. برای دریافت کمک لازم نیست حتما یک ماه از حادثه گذشته باشد. روانشناس می‌تواند روش‌های روان‌درمانی مناسب را پیشنهاد دهد و روانپزشک نیز در صورت نیاز، دارودرمانی و بررسی اختلالات همراه را انجام میدهد.
در صورت بروز افکار خودکشی، تمایل به آسیب رساندن به خود، ناتوانی شدید در مراقبت از خود یا احساس خطر فوری، مراجعه اورژانسی ضروری است. همچنین اگر فرد به دلیل خاطرات آسیب‌زا دچار آشفتگی شدید یا گسست از واقعیت می‌شود، بهتر است هرچه سریع‌تر توسط متخصص ارزیابی شود.
سخن آخر
بیماری PTSD یا اختلال استرس پس از سانحه ممکن است پس از تجربه یا مشاهده یک رویداد آسیب‌زا ایجاد شود و با علائمی مانند کابوس، خاطرات مزاحم، اجتناب، اضطراب و اختلال خواب همراه باشد. این اختلال در کودکان، بزرگسالان و سالمندان دیده می‌شود، اما شدت و شکل بروز نشانه‌ها در همه افراد یکسان نیست. تشخیص به‌موقع و دریافت حمایت تخصصی نقش مهمی در جلوگیری از تداوم مشکلات فرد دارد.
خوشبختانه PTSD با روش‌های موثری مانند روان‌درمانی متمرکز بر تروما و در بعضی موارد دارودرمانی قابل درمان است. حمایت خانواده، رعایت توصیه‌های درمانی و مراجعه به روانشناس یا روانپزشک می‌تواند به کاهش علائم و بازگشت تدریجی فرد به فعالیت‌های معمول زندگی کمک کند.
سوالات متداول
آیا بیماری ptsd علائم و نشانه‌های فیزیکی دارد؟
برخی علائم مانند دردهای عضلانی، اسهال، سردرد، جملات پنیک، ضربان قلب نامنظم، نوشیدن بیش از اندازه الکل یا مصرف مواد مخدر از جمله این علائم است.
آیا امکان درمان استرس پس از حادثه وجود دارد؟
بله، اختلال استرس پس از سانحه قابل درمان است. روان‌درمانی متمرکز بر تروما و در بعضی موارد دارودرمانی می‌تواند علائم را به شکل قابل توجهی کاهش دهد و به بهبود عملکرد روزانه کمک کند.
حادثه تروماتیک چیست؟
حادثه تروماتیک به هر تجربه‌ای اطلاق می‌شود که باعث ایجاد آسیب روانی یا عاطفی شدید در فرد می‌شود. حوادثی مانند تصادفات، حوادث طبیعی، حملات (دزدی ، تعرض جنسی، جنگ)، از دست دادن عزیزان و تجربه‌های عاطفی شدید از این دست حوادث هستند.
پی تی اس دی مخفف چیست؟
پی تی اس دی یا PTSD مخفف Post-Traumatic Stress Disorder و به معنی اختلال استرس پس از سانحه است. این اختلال ممکن است پس از تجربه یا مشاهده یک حادثه آسیب‌زا ایجاد شود.
