بهترین روش های قطع آبریزش بینی

آبریزش بینی یکی از شایع‌ترین علائمی است که معمولاً در زمان سرماخوردگی یا حساسیت‌های فصلی ظاهر می‌شود. این مشکل اگرچه خطرناک نیست، اما می‌تواند بسیار آزاردهنده باشد و فعالیت‌های روزمره فرد را مختل کند. بسیاری از افراد به دنبال درمان آبریزش بینی در سرماخوردگی یا روش‌های مؤثر برای درمان خانگی آبریزش بینی هستند تا بدون استفاده از داروهای شیمیایی، این مشکل را برطرف کنند.

خوشبختانه روش‌های ساده‌ای برای درمان سریع آبریزش بینی در منزل وجود دارد که می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. استفاده از بخور آب گرم، ماندن در حمام بخارگرفته، مصرف مایعات گرم و برخی دمنوش‌های گیاهی از جمله راهکارهایی هستند که در درمان خانگی آبریزش بینی و عطسه مؤثرند و حتی می‌توانند به عنوان روشی مناسب برای درمان سریع آبریزش بینی بزرگسالان نیز مورد استفاده قرار بگیرند.

پدیده آبریزش بینی چیست؟

حجم مایع بسیاری از بینی تخلیه می‌شود که با نام آبریزش بینی جا افتاده است. اما اصطلاح پزشکی آن رینوره یا رینیت است که گاها به صورت رنگ این ماده تخلیه شده شفاف است. اما به طورکلی این ماده گاهی غلیظ است و گاهی شفاف و در موقعی این پدیده رخ می‌دهد که بافت بینی دارای التهاب بسیاری شده است. اگر این عارضه با پرستاری بیمار و رعایت نکات درمانی بهبود پیدا نکند باید به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.

این عارضه بیشتر در زمان سرماخوردگی و حساسیت‌ها بروز پیدا می‌کند. به‌طوریکه گردوغبار یا مواد حساسیت‌زا به بینی نفوذ کرده و پوشش بینی و سینوسی بدن ما را تهدید خواهد کرد. ساختار بینی به شکلی طراحی شده است که بینی برای دفع این ماده مخاط شفاف رنگی به نام موکوس (Mucus) تولید می‌کند تا باکتری و ویروس‌ها را از بینی و سینوس ما دور کند.

علل بروز آبریزش بینی

آبریزش بینی معمولاً به دلیل التهاب بافت داخلی بینی ایجاد می‌شود. این التهاب می‌تواند در اثر سرماخوردگی، آنفولانزا یا آلرژی به وجود بیاید و در چنین شرایطی بسیاری از افراد به دنبال درمان سریع آبریزش بینی هستند تا بتوانند علائم را سریع‌تر کنترل کنند. در برخی موارد نیز افراد بدون دلیل مشخص دچار آبریزش بینی طولانی‌مدت می‌شوند که به آن رینیت غیرآلرژیک گفته می‌شود.

علاوه بر این، گاهی مشکلاتی مانند وجود تومور یا ورود جسم خارجی به داخل بینی نیز می‌تواند باعث بروز این مشکل شود. به همین دلیل شناخت علت‌ها نقش مهمی در انتخاب بهترین داروی درمان آبریزش بینی دارد. مهم‌ترین علل بروز آبریزش بینی عبارتند از:

• عفونت سینوسی
• حساسیت و آلرژی
• سینوزیت مزمن
• قرار گرفتن در هوای خشک
• انحراف تیغه بینی
• سرماخوردگی و آنفولانزا
• مصرف بی رویه اسپری ضد گرفتگی بینی
• منحرف بودن تیغه بینی
• اختلالات در هورمون‌های بدن
• دوران بارداری
• وجود مشکل در مایع نخاعی
• در کنار دود تنباکو قرار گرفتن
• ویروس سنسیشیال تنفسی
• عوارض مصرف برخی داروها
• تغییرات آب و هوایی

علل آبریزش بینی مزمن

گاهی ممکن است آبریزش بینی بدون هیچ دلیل بالا به وجود بیاید و با هیچ روش خانگی درمان نشود و به دلیل طولانی شدن روند آن بیمار بشدت کلافه شود. به اصلاح می‌گویند فرد دچار رینیت غیرآلرژیک شده است که در این شرایط علل بروز آبریزش بینی طولانی مدت ممکن است از دلایل زیر باشد:

• سردرد میگرنی
• تومور
• پولیپ بینی
• وجود اجسام خارجی در بینی

توجه داشته باشید که آبریزش بینی در سالمندان می‌تواند نسبت به دیگر گروه‌های سنی شدیدتر و طولانی‌تر باشد، زیرا با افزایش سن، قدرت سیستم ایمنی کاهش پیدا می‌کند و مخاط بینی نیز خشک‌تر و حساس‌تر می‌شود. همچنین در این سنین مشکلات زمینه‌ای مانند آلرژی‌های دیررس، مصرف داروهای متعدد و سینوزیت در سالمندان می‌تواند باعث تشدید آبریزش بینی یا تبدیل شدن آن به یک مشکل مزمن شود.

یکی از چالش‌های مهم در سالمندان، نازک شدن مخاط بینی و کاهش توانایی طبیعی بدن در مرطوب نگه داشتن مجاری تنفسی است. بنابراین عواملی مانند هوای خشک، گردوغبار، تغییرات دمایی یا حتی ادویه‌های تند می‌توانند سریع‌تر باعث تحریک مخاط و شروع آبریزش شوند.

علائم آبریزش بینی

علائم دیگری درکنار تخلیه مخاط از بینی نیز وجود دارد. اما نوع مخاط نیز متفاوت است. اگر آبریزش بینی همراه با آلرژی، خوردن غذاهای تند یا تغییرات آب و هوایی باشد مخاط آن به رنگ شفاف و آبکی خواهد بود. اما اگر علت آبریزش بینی سرماخوردگی و عفونت سینوسی باشد مخاط آن غلیظ‌تر است. آبریزش بینی همراه با علائم زیر خواهد بود:

• آبریزش از پشت گلو
• عطسه
• سرفه
• گلو درد
• آبریزش و خارش از چشم
• گرفتگی بینی

به نقل از سایت clevelandclinic:

آلرژن ها برای اکثر افراد بی ضرر هستند. اما اگر به رینیت آلرژیک مبتلا هستید، سیستم ایمنی بدن شما فکر می‌کند که آلرژن در حال نفوذ است. سیستم ایمنی بدن شما سعی می کند با ترشح هیستامین از بدن شما محافظت کند. این باعث می شود غشاهای مخاطی در بینی، چشم ها و گلو ملتهب و خارش پیدا کنند، زیرا آنها برای خارج کردن آلرژن کار می کنند. هیستامین همچنین باعث آبریزش بینی می شود. آلرژی معمولاً باعث ترشح آبکی بیشتر از بینی می شود.

تنفس یک ویروس باعث تحریک پوشش بینی و سینوس ها (جیب های پر از هوا در اطراف صورت) می شود. در پاسخ، بینی شما شروع به تولید مخاط شفاف می کند. این مخاط ویروس را به دام می اندازد و به خارج شدن آن از بینی و سینوس ها کمک می کند. اگر ویروس از پوشش مخاطی شما عبور کند، بیمار می شوید. بدن شما مخاط بیشتری تولید می کند که ممکن است تغییر رنگ داده و سفید یا زرد شود. گاهی اوقات، مخاط ممکن است به رنگ سبز تبدیل شود.

درمان خانگی عطسه و آبریزش بینی

عطسه و آبریزش بینی معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که مخاط بینی در اثر سرماخوردگی، آلرژی، آلودگی هوا یا تغییرات ناگهانی دما تحریک شود. در بسیاری از موارد، برای کنترل این علائم نیازی به داروهای قوی نیست و با چند روش ساده در خانه می‌توان التهاب مجاری تنفسی را کاهش داد. هدف از درمان خانگی عطسه و آبریزش بینی این است که مخاط بینی مرطوب بماند، عوامل تحریک‌کننده حذف شوند و تخلیه ترشحات راحت‌تر انجام شود. روش‌های زیر از رایج‌ترین و مؤثرترین راهکارهای خانگی برای کاهش عطسه و آبریزش بینی هستند:

• بخور آب گرم: بخار آب به مرطوب شدن مجاری تنفسی کمک می‌کند و باعث کاهش التهاب و رقیق شدن ترشحات بینی می‌شود.
• مصرف مایعات گرم: نوشیدن دمنوش‌هایی مانند زنجبیل، بابونه یا آویشن می‌تواند التهاب مخاط بینی را کمتر کرده و به تخلیه بهتر ترشحات کمک کند.
• تهویه مناسب محیط: جریان هوای تازه در خانه یا محل کار باعث کاهش تجمع آلاینده‌ها و مواد حساسیت‌زا می‌شود.
• استفاده از دستگاه مرطوب‌کننده هوا: در محیط‌های خشک، این دستگاه می‌تواند از خشکی مخاط بینی جلوگیری کرده و دفعات عطسه را کاهش دهد.
• شست‌وشوی بینی با سرم نمکی: این کار به پاکسازی مجاری بینی از گردوغبار، آلرژن‌ها و مخاط اضافی کمک می‌کند.
• دوری از عوامل حساسیت‌زا: اگر عطسه و آبریزش بینی به دلیل آلرژی ایجاد شده باشد، بهتر است تماس با محرک‌هایی مانند گردوغبار، گرده گیاهان، موی حیوانات خانگی، دود سیگار و عطرهای تند را تا حد امکان کاهش دهید. استفاده از ماسک در محیط‌های آلوده و تمیز نگه داشتن فضای خانه نیز می‌تواند در کاهش علائم مؤثر باشد.
• استراحت کافی: زمانی که بدن درگیر سرماخوردگی یا حساسیت است، استراحت کافی به سیستم ایمنی کمک می‌کند تا سریع‌تر با عوامل بیماری‌زا مقابله کند. خواب مناسب باعث کاهش التهاب و تسریع روند بهبود علائم تنفسی می‌شود.
• مصرف عسل طبیعی: عسل دارای خواص ضدباکتری و ضدالتهابی است و می‌تواند به آرام شدن گلو و کاهش تحریک مجاری تنفسی کمک کند. مصرف یک قاشق عسل همراه با آب ولرم یا دمنوش گیاهی می‌تواند در کاهش عطسه و آبریزش بینی مفید باشد.
• مصرف غذاهای گرم و سبک: غذاهایی مانند سوپ مرغ، آش سبک یا سوپ سبزیجات به گرم نگه داشتن بدن و رقیق شدن ترشحات بینی کمک می‌کنند. این غذاها همچنین مواد مغذی لازم برای تقویت سیستم ایمنی را فراهم می‌کنند.

درمان آبریزش بینی در سرماخوردگی

درمان آبریزش بینی در سرماخوردگی باید بر کاهش التهاب ویروسی، تقویت سیستم ایمنی و رقیق‌سازی مخاط تمرکز داشته باشد. هنگام سرماخوردگی، بدن به‌طور طبیعی برای دفع ویروس، میزان تولید مخاط را افزایش می‌دهد و به همین دلیل آبریزش بینی تشدید می‌شود. نوشیدن آب گرم، سوپ مرغ، دمنوش عسل و لیمو یا چای زنجبیل به مرطوب شدن بدن و افزایش دفع مخاط کمک زیادی می‌کند.

استفاده از کمپرس گرم روی سینوس‌ها، بخار ملایم، استراحت کافی و کاهش استرس نیز روند درمان را سرعت می‌بخشند. برای کاهش فوری علائم، می‌توان از اسپری سالین استفاده کرد تا مخاط بینی سریع‌تر شسته شود. در موارد شدیدتر، مصرف داروهای ساده سرماخوردگی زیر نظر پزشک یا داروساز مفید است.

درمان خانگی آبریزش بینی

درمان خانگی آبریزش بینی برای افرادی که به دنبال روش‌های طبیعی، در دسترس و بدون عوارض جانبی هستند، انتخاب بسیار مناسبی است. یکی از ساده‌ترین و مؤثرترین روش‌ها، شست‌وشوی بینی با آب نمک ولرم است. این کار به پاکسازی مجاری بینی، خروج مخاط اضافی و کاهش التهاب کمک می‌کند و باعث می‌شود تنفس راحت‌تر انجام شود.

در کنار آن استفاده از مواد طبیعی نیز می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. مصرف سیر خام، عسل طبیعی و همچنین بخور اکالیپتوس می‌تواند سیستم تنفسی را تقویت کرده و به کاهش آبریزش بینی کمک کند. علاوه بر این، خواب کافی، مرطوب نگه داشتن هوای منزل و مصرف غذاهای گرم و سبک مانند سوپ سبزیجات یا سوپ مرغ نیز در تسریع روند بهبود نقش مهمی دارند. این روش‌ها به‌ویژه زمانی مؤثر هستند که آبریزش بینی در مراحل اولیه قرار داشته باشد.

یکی دیگر از روش‌های مؤثر در درمان خانگی آبریزش بینی، مصرف دمنوش‌های گیاهی است. نوشیدن مایعات گرم باعث آرام شدن مجاری تنفسی، کاهش التهاب و رقیق شدن ترشحات بینی می‌شود. برخی از دمنوش‌هایی که می‌توانند در کاهش آبریزش بینی مؤثر باشند عبارتند از:

• دمنوش به
• دمنوش مریم‌گلی
• دمنوش زنجبیل
• دمنوش میخک و دارچین
• دمنوش آویشن
• دمنوش میخک

درمان سریع آبریزش بینی در منزل

برای درمان سریع آبریزش بینی در خانه معمولاً باید از روش‌هایی استفاده شود که هم ترشحات بینی را کاهش دهند و هم مسیر تنفس را باز کنند. بسیاری از این روش‌ها با رقیق کردن مخاط، کاهش التهاب داخل بینی یا باز کردن مجاری تنفسی عمل می‌کنند. به همین دلیل اغلب در مدت کوتاهی باعث می‌شوند احساس گرفتگی و آبریزش کمتر شود و تنفس راحت‌تر انجام شود. ترکیب چند روش ساده خانگی می‌تواند کمک کند علائم سرماخوردگی یا حساسیت سریع‌تر کنترل شود.

داروهای بسیاری در کاهش آبریزش بینی موثر است.

بهترین داروی درمان آبریزش بینی

آبریزش بینی معمولاً به دلیل سرماخوردگی، آلرژی (حساسیت فصلی) یا التهاب سینوس‌ها ایجاد می‌شود. به همین دلیل نوع دارویی که برای درمان استفاده می‌شود به علت آن بستگی دارد. در بیشتر موارد داروهای آنتی‌هیستامین، ضداحتقان و اسپری‌های بینی می‌توانند در کاهش سریع آبریزش بینی موثر باشند. این داروها با کاهش التهاب مخاط بینی، کم کردن واکنش‌های آلرژیک یا باز کردن مجاری تنفسی باعث می‌شوند ترشحات بینی کمتر شود و تنفس راحت‌تر انجام شود.

نکته مهم این است که مصرف برخی داروها مانند ضداحتقان‌ها یا آنتی‌هیستامین‌ها باید با احتیاط انجام شود، زیرا ممکن است عوارضی مانند خواب‌آلودگی، خشکی دهان یا افزایش فشار خون ایجاد کنند. به همین دلیل باید قبل از مصرف طولانی‌مدت دارو با پزشک یا داروساز مشورت شود.

درمان سریع آبریزش بینی بزرگسال

درمان سریع آبریزش بینی بزرگسال معمولاً شامل ترکیبی از روش‌های خانگی، تغییر سبک زندگی و در صورت نیاز، مصرف داروهای ساده است. بزرگسالان می‌توانند برای کاهش فوری علائم از اسپری‌های ضداحتقان استفاده کنند، اما مدت استفاده نباید بیشتر از سه روز باشد تا وابستگی یا تحریک مخاط ایجاد نشود.

مصرف آنتی‌هیستامین‌های ملایم یکی از مؤثرترین راهکارها برای افرادی است که آبریزش بینی‌شان ناشی از آلرژی است. بخور منظم، نوشیدن مایعات گرم، پرهیز از هوای سرد و خشک و دوری از دود سیگار نیز علائم را در مدت کوتاهی بهبود می‌دهند. بزرگسالان معمولاً با ترکیب این روش‌ها می‌توانند آبریزش بینی را در چند ساعت کنترل کنند و به فعالیت روزانه خود برگردند.

درمان آبریزش بینی کودکان

به دلیل متفاوت بودن سیستم ایمنی کودکان نمی‌توان به آن‌ها داروهای بدون نسخه تجویز کرد. کودکان به علت ضعیف بودن ایمنی بدنشان در هنگام سرماخوردگی کودکان و حساسیت حتما باید زیر نظر پزشک اطفال قرار بگیرند زیرا انتخاب دارو مناسب برای کودک به سن، وزن و ژنتیک کودک بستگی دارد.

نتیجه‌گیری
آبریزش بینی معمولاً مشکل جدی نیست و در بیشتر موارد با تشخیص صحیح علت و استفاده از داروهای مناسب مانند آنتی‌هیستامین‌ها، اسپری‌های ضداحتقان یا اسپری‌های کورتیکواستروئیدی به‌سرعت کنترل می‌شود. همچنین روش‌های خانگی مانند بخور، شست‌وشوی بینی و مصرف دمنوش‌های گرم می‌توانند روند بهبود را سرعت دهند. با این حال، در صورت مزمن شدن یا همراه شدن با علائم غیرعادی، مراجعه به پزشک برای بررسی دقیق‌تر ضروری است.

سوالات متداول