هومیوپاتی؛ فواید و عوارض داروهای هومئوپاتی

این مقاله در تاریخ 29-06-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

هومیوپاتی که به آن طب هومیوپاتی نیز گفته می شود، یک روش درمانی مکمل است که بیش از 200 سال پیش در آلمان شکل گرفت. این روش بر اساس اصل «مشابه، مشابه را درمان می کند» و استفاده از مواد بسیار رقیق شده استوار است. در هومیوپاتی، موادی که تصور می شود در فرد سالم علائم خاصی ایجاد می کنند، پس از رقیق سازی برای تهیه فرآورده های هومیوپاتی مورد استفاده قرار می گیرند.

فرآورده های هومیوپاتی ممکن است از منابع گیاهی، معدنی یا حیوانی تهیه شوند و به شکل هایی مانند قرص، قطره، پماد و کرم عرضه شوند. میزان رقیق سازی این فرآورده ها متفاوت است و در برخی از آنها ممکن است مقدار ماده اولیه بسیار ناچیز باشد. با این حال، شواهد علمی موجود، اثربخشی هومیوپاتی را برای درمان بیماری های مشخص به طور قطعی تایید نمی کند و نباید آن را جایگزین درمان های پزشکی موثر، به ویژه در بیماری های جدی، کرد. اگر می خواهید بدانید هومیوپاتی چیست، داروهای هومیوپاتی چه انواعی دارند، چه فواید و عوارضی برای آنها مطرح شده و آیا واقعا می توانند به درمان بیماری ها کمک کنند، در ادامه این مطلب این موضوعات را بررسی می کنیم.

هومیوپاتی چیست؟

در پاسخ به سوال هومیوپاتی چیست، باید گفت که هومیوپاتی یکی از روش های طب مکمل و جایگزین است که بر استفاده از مواد بسیار رقیق شده و اصل «مشابه، مشابه را درمان می کند» استوار است. در این روش، موادی که تصور می شود در افراد سالم علائم خاصی ایجاد می کنند، پس از رقیق سازی برای تهیه فرآورده های هومیوپاتی مورد استفاده قرار می گیرند.

درباره اثربخشی هومیوپاتی در سالمندان و سایر گروه ها، دیدگاه ها و مطالعات مختلفی وجود دارد. با توجه به اینکه شواهد علمی باکیفیت و قطعی، اثربخشی هومیوپاتی را برای درمان بیماری های مشخص تایید نکرده اند، این روش نباید جایگزین درمان های پزشکی تجویز شده شود. در صورت استفاده از فرآورده های هومیوپاتی، به ویژه برای سالمندان یا افراد مبتلا به بیماری های مزمن، بهتر است موضوع با پزشک در میان گذاشته شود و در صورت نیاز از پرستار سالمند برای مراقبت و پیگیری وضعیت فرد کمک گرفته شود.

آیا هومیوپاتی واقعا موثر است؟

شواهد علمی باکیفیت و قابل اتکایی که اثربخشی هومیوپاتی را در درمان بیماری های مشخص تایید کند، وجود ندارد. به همین دلیل، نمی توان نتیجه گرفتن برخی افراد از هومیوپاتی را به معنی اثبات اثر درمانی آن دانست و نباید این روش را جایگزین درمان های پزشکی موثر کرد.

به نقل از NCCIH:

شواهد کمی برای حمایت از هومیوپاتی به عنوان درمانی موثر برای هر بیماری مشخص وجود دارد. بنابراین، ممکن است بعضی افراد از تجربه شخصی خود با هومیوپاتی احساس بهبود داشته باشند، اما این تجربه به تنهایی نمی تواند اثربخشی درمان را ثابت کند.

همچنین هومیوپاتی نباید جایگزین درمان های پزشکی اثبات شده شود، به ویژه زمانی که فرد به بیماری جدی یا مزمن مبتلا است.

هومیوپاتی در سالمندان

به بیان ساده، هومیوپاتی روشی برای درمان بیماری است که از توانایی های بدن برای بهبود خود استفاده می کند. هومیوپاتی درسالمندان مقاومت و ایمنی بدن را افزایش می دهد در محصولات هومیوپاتی از گیاهان مانند پیاز قرمز گیاه کوهی، پیچک سمی، بلادونا و مواد معدنی مانند آرسنیک سفید یا حیوانات استفاده می شود. داروهای هومیوپاتی اغلب مانند گلوله قندی ساخته می‌شوند تا زیر زبان قرار گیرند. همچنین به صورت پماد، ژل، قطره، کرم نیز وجود دارند.
درمان‌ها به صورت فردی یا متناسب با هر فرد انجام می‌شود.

هومیوپاتی برای حفظ سلامتی و درمان طیف وسیعی از بیماری های طولانی مدت مانند آلرژی، درماتیت آتوپیک، آرتریت روماتوئید و سندرم روده تحریک پذیر استفاده می‌شود. همچنین در درمان آسیب های جزئی مانند بریدگی و خراش و کشیدگی عضلات یا پیچ خوردگی استفاده می‌شود. درمان هومیوپاتی برای بیماری‌هایی مانند سرطان، بیماری‌های قلبی، عفونت های بزرگ یا موارد اضطراری مناسب نمی‌باشد.

داروهای هومیوپاتی

در روش هومیوپاتی از فرآورده هایی استفاده می شود که بر اساس اصول این روش، از مواد مختلف تهیه و سپس در چند مرحله رقیق می شوند. مواد اولیه می توانند منشأ گیاهی، معدنی یا حیوانی داشته باشند. فرآورده های هومیوپاتی با توجه به نوع محصول ممکن است به شکل قرص، گلوله های خوراکی، قطره، پماد یا کرم عرضه شوند.

یکی از ویژگی های اصلی این فرآورده ها، میزان بالای رقیق سازی است. در برخی محصولات، ماده اولیه چندین مرحله رقیق می شود و میزان ماده اصلی در محصول نهایی بسیار کم است. البته میزان رقیق سازی در همه فرآورده های هومیوپاتی یکسان نیست و نمی توان ایمنی یا اثربخشی آنها را صرفا بر اساس رقیق بودن محصول تعیین کرد.

لیست داروهای هومیوپاتی

در ادامه تعدادی از فرآورده ها و نام های مورد استفاده در هومیوپاتی را مشاهده می کنید:

آیا هومیوپاتی در سالمندان با طب مرسوم کار می کند؟

بله ، هومیوپاتی می تواند با داروهای معمولی به خوبی کار کند. با این حال ، ضروری است که هومیوپات شما از هر دارویی که مصرف می کنید ، اعم از تجویز شده توسط پزشک یا خرید بدون نسخه ، از جمله ویتامین ها و سایر مکمل ها مطلع باشد. ممکن است بین دو سیستم درمانی تداخل وجود داشته باشد ، بنابراین مهم است که هومیوپات شما اطلاع داشته باشد.

طول مدت درمان در هومیوپاتی

اگر می‌خواهید به‌طور کامل به پاسخ سوال هومیوپاتی چیست، برسید، باید طول مدت درمان در این روش را نیز بدانید. این بستگی به نوع بیماری دارد. فردی که به مدت طولانی با بیماری مثل کم کاری تیروئید روبرو شده است، چندین ماه، بعضی اوقات سال‌ها طول می‌کشد تا بتواند سلامتی خود را به دست آورد. مشکلات حاد، مانند مسمومیت غذایی، صدمات، سوختگی ممکن است در عرض چند ساعت بهبود پیدا کند. مدت زمان درمان در این روش، با توجه به نوع و شدت بیماری متفاوت است؛ به‌عنوان مثال در بیماری‌هایی با شرایط معمولی، ممکن است دوره درمان از چند روز تا چند هفته متغیر باشد. این درحالی است که برای شرایط مزمن و نگران کننده، ممکن است درمان هومئوپاتی، ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد. عواملی که در طول مدت درمان هومیوپاتی تاثیر دارد به شرح زیر است:

• شدت بیماری
• مدت بیماری
• سن بیمار
• وضعیت کلی سلامت بیمار
• نحوه پاسخ بدن بیمار به داروهای تجویزی

درمان بیماری ها توسط هومیوپاتی

از فواید هومیوپاتی برای درمان بسیاری از بیماری‌ها استفاده می‌شود. البته لازم به ذکر است که به‌هیچ عنوان نباید از این روش به‌عنوان جایگزین کامل مراقبت‌های پزشکی استفاده کرد؛ چراکه بیمار را با مشکلات جدید و اضطراری در سلامتی مواجه می‌کند. برخی از بیماری‌هایی که با هومیوپاتی قابل درمان هستند، عبارت است از:

• آلرژی
• آسم
• اضطراب
•  افسردگی
• اگزما
• پسوریازیس
• اختلالات گوارشی
• سردردهای میگرنی
• مشکلات قاعدگی
• بی‌خوابی
• آرتریت
• عفونت‌های تنفسی و عفونت چشم
• كمردرد
• دردهای مزمن
• مشكلات تنفسی
• مشکلات روماتیسمی
• بیماری‌هایی با دلایل هورمونی
• درمان ترس‌های شدید
• تب یونجه
• فشار خون بالا
• آرتروز

فواید درمان با روش هومیوپاتی

با افزایش سن، سرعت متابولیسم کندتر می‌شود و تغییرات مختلف که عمدتاً تخریبی هستند در بدن رخ می‌دهد. هنگامی که ما از درمان متداول برای بیماری‌ها استفاده می کنیم، سرکوب یا تسکین موقتی اتفاق می افتد، در حالی که داروهای هومیوپاتی به آرامی، کار می‌کنند. هومیوپاتی برای سالمندان مفید است زیرا یک درمان ملایم و ایده آل است. هومیوپاتی به افزایش ایمنی و قدرت مقاومت در بدن کمک می‌کند سیستم ایمنی بدن سیستم مبارزه با بیماری‌های بدن است که از شبکه‌ای از سلول‌ها ، بافت‌ها و اندام‌ها تشکیل شده و ارگانیسم عامل بیماری (باکتری‌ها، ویروس) را از بین می‌برد و بدن را در مقابل آن‌ها محافظت می‌کند.

هومئوپاتی برای درمان مشکلات پزشکی برخی از بیماران مسن نیز کاربرد دارد. به‌عنوان مثال، هومیوپاتی برای درمان اضطراب در سالمندان راهکارهای مختلف و موثری را ارائه می‌کند. از آنجایی که سالمندان نسبت به دیگر سنین، بیشتر مستعد درگیر شدن با عوارض جانبی داروها هستند، این روش درمانی می‌تواند برای آن‌ها مفید عمل کند. برخی از مزایای هومیوپاتی در سالمندان شامل موارد زیر است:

• ملایم و ایمن بودن روش درمان
• بهبود آرتریت
• رفع پوکی استخوان
• جلوگیری از زوال عقل
• کاهش علائم مرتبط با پیری
• بهبود کیفیت خواب
• رفع اضطراب
• جلوگیری از افسردگی
• درمانفشار خون بالا
• درمان دیابت
• درمان بیماری‌های قلبی

چرا درمان هومیوپاتی محبوب شد؟

روش درمانی هومیوپاتی و ادعاهایی که در زمینه بهبود بیماری‌ها دارد، افراد زیادی در دنیا را شیفته خود کرده است. طرفداران این روش درمانی بر این باور هستند که در هومیوپاتی تمام جوانب سلامتی درنظر گرفته شده است که بدون هیچ آسیب جسمی، خونریزی یا جراحی به درمان بیماری‌ها کمک می‌کند. همچنین این نوع درمان با اثربخشی‌های قابل توجهی همراه بوده که همین امر بر محبوبیت آن افزوده است.

محدودیت‌های درمانی هومیوپاتی

به‌طور کلی هومیوپاتی در سالمندان و دیگر افراد با سنین و شرایط مختلف، با محدودیت‌هایی همراه است که نباید آن را به‌عنوان درمان قطعی درنظر گرفت. جدید و نوظهور بودن این روش درمانی، علت اصلی محدودیت‌های هومئوپاتی محسوب می‌شود. محدودیت‌های روش درمانی هومیوپاتی به شرح زیر است:

• شواهد علمی کم درباره موثر بودن هومیوپاتی: این روش درمانی، اغلب به‌دلیل نداشتن شواهد علمی برای تائید مزایای آن، با انتقادهای زیادی همراه است.
• طول درمان زیاد: از آنجایی که هومیوپاتی بر رفع علت اصلی بیماری به‌جای درمان علائم تاکید دارد، زمان درمان بیماری‌ها نیز بیشتر خواهد بود. این تاخیر درمانی برای موارد حاد پزشکی توصیه نمی‌شود.
• عدم کارایی برای موارد درمانی اورژانسی: هومیوپاتی برای برخی مشکلات پزشکی که به مراقبت‌های فوری پزشکی نیاز دارد، مناسب و به‌موقع عمل نمی‌کند.
• محدود بودن به درمان برخی بیماری‌ها: هومیوپاتی برای بهبود برخی شرایط عاطفی و فیزیکی کاربرد دارد و برای تمام شرایط پزشکی، راهکار ارائه نمی‌کند.
• عدم دسترسی آسان به داروهای هومیوپاتی: در برخی مناطق، دسترسی به داروهای هومیوپاتی سخت است. همچنین این داروها نسبتا گران محسوب می‌شوند. بنابراین افراد کم درآمد در یافتن و پرداخت هزینه این داروها با مشکل مواجه خواهند شد.
• درمان هومیوپاتی وابسته به پزشک است: در هر صورت، باید برای استفاده از این داروها، از پزشک تائید بگیرید.

فواید هومیوپاتی

افرادی که به هومیوپاتی روی می آورند، معمولا به ویژگی هایی مانند استفاده از فرآورده های بسیار رقیق شده و توجه به شرایط و علائم فردی علاقه دارند. با این حال، این ویژگی ها به معنی اثبات اثربخشی هومیوپاتی برای درمان بیماری های مشخص نیست.

برخی از ویژگی هایی که برای هومیوپاتی مطرح می شود عبارتند از:

• فرآورده های هومیوپاتی معمولا در چند مرحله رقیق می شوند و مقدار ماده اولیه در آنها بسیار کم است.
• در انتخاب فرآورده، علائم و شرایط فرد به صورت اختصاصی مورد توجه قرار می گیرد.
• برخی فرآورده های هومیوپاتی به شکل خوراکی مانند قرص و قطره مصرف می شوند و معمولا نیازی به تزریق یا جراحی ندارند.
• برخی افراد هومیوپاتی را در کنار مراقبت های معمول پزشکی و به عنوان یک روش مکمل انتخاب می کنند.
• هومیوپاتی ممکن است برای افرادی که به روش های طب مکمل علاقه دارند، یک گزینه مورد توجه باشد، اما نباید جایگزین درمان های پزشکی موثر شود.

تاکید می شود که تاکنون شواهد علمی باکیفیت و قابل اتکایی که اثربخشی هومیوپاتی را برای درمان بیماری های مشخص تایید کند، به دست نیامده است.

درمان هومیوپاتی در سالمندان

هنگامی که مشاهده می کنیم والدین یا افرادی که دوستشان داریم به تدریج حافظه خود را از دست می‌دهند، راه خود را گم می‌کنند و حتی ممکن است فراموش کنند که ما کی هستیم! بسیار ناراحت کننده است. اگر آن‌ها از بیماری آلزایمر یا دیگر اشکال زوال عقل رنج می‌برند، درمان هومیوپاتی با مقابله از پیشرفت از دست دادن حافظه بدون هیچ گونه عوارض جانبی، به بیمار و اعضای خانواده آن‌ها امید می‌بخشد.

از آنجا که بدن آنها ممکن است، ضعیف شود، آنها نیاز به درمان اساسی هومیوپاتی دارند که می‌تواند سیستم ایمنی بدن آنها را تقویت کند. هومیوپاتی یک درمان ایمن و موثر را برای سالمندان ارائه می‌دهد. علت آلزایمر در پیری آتروفی یا جمع شدن بافت مغز است که دلیل اصلی پاک شدن حوادث یا خاطرات از ذهن است. در طب هومیوپاتی برای درمان زوال عقل در سالمندان از دارو های مختلفی استفاده می شود.

داروی هومیوپاتی برای زوال عقل

Anacardium Orientale یکی از بهترین داروهای هومیوپاتی برای زوال عقل است. بیمارانی که به این دارو نیاز دارند، حافظه آنها کم شده و فراموشی آنها مشخص است. بیمار ناگهان نام اطرافیان را فراموش می کند و همچنین مواردی را که اخیراً دیده نیز فراموش می کند. فراموشی روحیه فرد را پایین می آورد. در هومیوپاتی از Anacardium Orientale برای درمان بیماری آلزایمر نیز استفاده می شود.

داروی دیگری به اسم Cannabis Indica یکی از بهترین داروهای هومیوپاتی برای زوال عقل در موارد دشواری در برقراری ارتباط است. Cannabis Indica در مواردی مفید است که فرد هنگام برقراری ارتباط به شدت فراموش کار می شود. او آخرین کلمات گفته شده خود و همچنین آنچه را که قرار است بگوید فراموش می کند. او شروع به گفتن یک جمله می کند و سپس ناگهان رشته گفتگو را از دست می دهد. هنگام نوشتن نیز بیمار آنچه را که قصد دارد بنویسد فراموش می کند. ذهن توانایی یادآوری وقایع گذشته را ندارد. مشکل در تمرکز نیز دیده می شود.

نکاتی که باید در طی درمان هومیوپاتی در سالمندان رعایت شود

1. رژیم تجویز شده باید بطور منظم رعایت شود .
2. بیماران معمولا تمایل به مصرف بیش از حد داروی تجویز شده دارند، چون فکر می‌کنند سریعتر آنها را معالجه می كند. باید از مصرف بیش از حد دارو تجویز شده پرهیز کرد چون می توانند منجر به عوارض جانبی شوند.
3. اگر دکتر ذکر کند که پس از چند روز مصرف دارو باید حالات و علائمتان را گزارش دهید ، در روز تعیین شده به پزشک مراجعه کنید.
4. داروها باید حداقل 20 تا 30 دقیقه قبل یا بعد از غذا مصرف شوند.
5. اکثر پزشکان به بیماران توصیه می کنند که وقتی از داروهای هومیوپاتی استفاده می کنند از مصرف قهوه و سیر خودداری کنند.

عوارض هومئوپاتی

در پاسخ به سوال عوارض هومیوپاتی چیست؟ باید گفت که ایمنی این فرآورده ها به میزان رقیق سازی، ترکیبات محصول و نحوه تولید آن بستگی دارد. برخلاف این تصور که همه داروهای هومیوپاتی به دلیل رقیق بودن کاملا بی خطر هستند، برخی از این محصولات ممکن است حاوی مقدار قابل توجهی از مواد فعال باشند و باعث عوارض جانبی یا تداخل با داروهای دیگر شوند. همچنین سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اعلام کرده است که هیچ فرآورده هومیوپاتی برای هیچ کاربردی مورد تایید این سازمان قرار نگرفته و برخی محصولات ممکن است به دلیل کیفیت نامناسب، آلودگی یا ترکیبات نامشخص خطراتی ایجاد کنند.

از طرف دیگر، یکی از مهم ترین خطرات هومیوپاتی می تواند جایگزین کردن آن با درمان پزشکی موثر یا به تاخیر انداختن درمان اصلی باشد. این موضوع به ویژه در بیماری های جدی و شرایطی که نیاز به درمان سریع دارند اهمیت بیشتری دارد.

بنابراین، اگر فردی داروی خاصی مصرف می کند یا به بیماری مزمن مبتلا است، بهتر است پیش از مصرف فرآورده های هومیوپاتی، پزشک یا داروساز را در جریان بگذارد. همچنین نباید به دلیل استفاده از هومیوپاتی، مصرف داروهای تجویز شده یا درمان اصلی قطع شود.

آیا هومیوپاتی همان گیاه درمانی است؟

خیر، گیاه درمانی از گیاهان و ترکیبات به دست آمده از آنها برای تهیه فرآورده های درمانی استفاده می کند، در حالی که در هومیوپاتی ممکن است مواد اولیه با منشأ گیاهی، معدنی یا حیوانی به کار بروند. تفاوت دیگر این دو روش، نحوه آماده سازی و میزان مصرف مواد است. فرآورده های گیاهی معمولا حاوی مقدار مشخصی از ترکیبات فعال گیاه هستند، اما فرآورده های هومیوپاتی معمولا طی چند مرحله رقیق می شوند و ممکن است مقدار ماده اولیه در آنها بسیار ناچیز باشد.

همچنین نباید هومیوپاتی و گیاه درمانی را از نظر اثربخشی یکسان در نظر گرفت. درباره هومیوپاتی، شواهد علمی باکیفیت تاکنون اثربخشی آن را برای درمان بیماری های مشخص به طور قطعی تایید نکرده اند. بنابراین، استفاده از هر یک از این فرآورده ها باید با توجه به شرایط فرد و داروهای مصرفی او انجام شود و جایگزین درمان پزشکی تجویز شده نشود.

هومئوپاتی در ایران

فواید هومیوپاتی و محبوبیت جهانی آن، در راه یافتن این روش درمانی به ایران، نقش داشته است. شورای عالی ارزشیابی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تاریخ 4/8/1374، هومیوپاتی را به‌عنوان یک روش درمانی به‌رسمیت شناخت. این شورا در تاریخ 26/10/1377 دستورالعملی ارائه کرد که در آن درباره پزشکان هومیوپات، تعیین تکلیف شده بود. همچنین این دستورالعمل در بهمن ماه سال 1377 به تمام دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور ابلاغ شد. این شرایط به معنی قانونی شدن روش درمانی هومیوپاتی در ایران است که در ادامه این روند، شاهد تاسیس انجمن هومیوپاتی در سال 1381 هستیم. این انجمن درحال حاضر نیز با حضور پزشکان مختلف درحال فعالیت است و اعضای آن به شرح زیر است:

• 300 عضو رسمی شامل پزشکان عمومی و متخصص
• 300 عضو افتخاری با حضور گروه‌های پزشکی، داروسازها، ماماها، دندانپزشک‌ها و…

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائم بیماری جدید هستند، شدید شده اند یا با درمان معمول بهتر نمی شوند، مراجعه به پزشک را به مصرف هومیوپاتی موکول نکنید. در شرایط اورژانسی مانند درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس، کاهش سطح هوشیاری، تشنج، ضعف ناگهانی یک طرف بدن یا خونریزی شدید باید فورا از خدمات اورژانسی استفاده شود.

در سالمندان نیز بروز ناگهانی گیجی، تغییر سطح هوشیاری، زمین خوردن، تب بالا، تنگی نفس یا تغییر قابل توجه در رفتار و حافظه نیاز به بررسی پزشکی دارد. هومیوپاتی نباید باعث تاخیر در تشخیص علت این علائم شود.

در این مطلب به بررسی تمام آن چیزی پرداختیم که باید در پاسخ به هومیوپاتی چیست، بدانید. این روش درمانی جدید، محبوب و طبیعی به‌عنوان یک درمان جایگزین و مکمل عمل می‌کند و بدون کمترین عوارض و با اثربخشی مناسب به بهبود علائم بیماری کمک می‌کند. از آنجایی که این روش درمانی، ایمن، با عوارض حداقلی و موثر محسوب می‌شود، هومیوپاتی در سالمندان را با استقبال زیادی مواجه کرده است. اگر می‌خواهید از روش درمانی هومیوپاتی بهره‌مند شوید، حتما این کار را تحت نظارت افراد متخصص و با تائید پزشک انجام دهید؛ چراکه ممکن است بیماری شما در مرحله‌ای باشد که به تداخلات دارویی و پزشکی موثرتر نیاز دارد.

سوالات متداول