علائم سرطان معده در زنان، جوانان و کودکان + تست سرطان در منزل

سرطان معده که با نام سرطان گاستریک نیز شناخته می‌شود، نوعی رشد غیرطبیعی سلول‌هاست که از دیواره داخلی معده آغاز می‌شود. معده در قسمت بالایی و میانی شکم، درست زیر دنده‌ها قرار دارد و نقش مهمی در هضم غذا دارد.
تشخیص زودهنگام سرطان معده تأثیر مستقیمی بر موفقیت درمان دارد، اما مشکل اینجاست که این بیماری در مراحل اولیه اغلب علائم واضحی ندارد. به همین دلیل آشنایی با علائم اولیه و هشداردهنده اهمیت زیادی دارد.
در این مقاله به بررسی کامل علائم سرطان معده، تفاوت آن در زنان و جوانان، علائم پیشرفته و ارتباط با کبد می پردازیم که  توجه به این نکات از سوی  پرستار بیمار یا مراقبان افراد سرطانی ضروری است.

اولین علائم سرطان معده

در مراحل ابتدایی، با همه چیز درباره سرطان را بررسی کنیم. سرطان معده ممکن است بدون علامت باشد یا علائمی ایجاد کند که به‌راحتی با مشکلات شایع گوارشی اشتباه گرفته می‌شوند.
علائم اولیه‌ای که نباید نادیده گرفته شوند:

• سوءهاضمه و ناراحتی مداوم معده
•  سوزش سر دل
•  نفخ بعد از غذا
•  احساس پری سریع بعد از خوردن مقدار کم غذا
•  بی‌اشتهایی یا نداشتن احساس گرسنگی
•  درد خفیف در قسمت بالای شکم
• تهوع خفیف

این علائم به‌تنهایی به معنی سرطان نیستند، اما اگر مداوم، پیشرونده یا غیرقابل‌توضیح باشند، باید بررسی پزشکی انجام شود.

علائم سرطان معده در زنان

علائم سرطان معده در زنان در بیشتر موارد مشابه مردان است، اما گاهی به دلیل شباهت با مشکلات شایع دیگر، دیرتر تشخیص داده می‌شود.
برخی نشانه‌هایی که در زنان بیشتر نادیده گرفته می‌شود:
• خستگی شدید و مداوم
• بی‌اشتهایی و کاهش وزن بدون دلیل مشخص
• علائم گوارشی طولانی‌مدت مانند زخم معده که به درمان‌های معمول پاسخ نمی‌دهد
به همین دلیل توصیه می‌شود زنان، به‌ویژه در صورت وجود سابقه خانوادگی یا کم‌خونی، نسبت به علائم گوارشی پایدار حساس‌تر باشند.

علائم سرطان معده در جوانان

اگرچه سرطان معده بیشتر در سنین بالاتر دیده می‌شود، اما در جوانان نیز ممکن است رخ دهد. در این گروه سنی، علائم معمولاً غیر اختصاصی هستند و اغلب جدی گرفته نمی‌شوند.
علائم احتمالی در جوانان:
• درد شکمی مداوم
• تهوع و استفراغ
• کاهش وزن ناخواسته
• احساس سیری زودرس
• خستگی شدید
نادیده گرفتن این علائم می‌تواند باعث تشخیص در مراحل پیشرفته شود.

علائم سرطان معده در کودکان

سرطان معده در کودکان نادر است و در بسیاری از موارد، در مراحل ابتدایی ممکن است هیچ علامت مشخصی نداشته باشد. یکی از شایع‌ترین نشانه‌های اولیه این بیماری در کودکان، کم‌خونی یا کاهش تعداد گلبول‌های قرمز خون است که گاهی بدون علت مشخص بروز می‌کند.

با پیشرفت بیماری، علائم می‌توانند به‌تدریج ظاهر شوند و شامل موارد زیر باشند: درد مداوم یا عودکننده شکم، کاهش اشتها و بی‌میلی به غذا، کاهش وزن ناخواسته، حالت تهوع و استفراغ، اختلالات گوارشی مانند یبوست یا اسهال و همچنین ضعف و خستگی مداوم.
توجه به این علائم و مراجعه به‌موقع به پزشک، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام و افزایش اثربخشی درمان سرطان معده در کودکان دارد.

علت سرطان معده چیست؟

علت دقیق سرطان معده در بسیاری از موارد مشخص نیست، اما پزشکان معتقدند این بیماری زمانی آغاز می‌شود که به سلول‌های پوشاننده دیواره داخلی معده آسیب وارد شود و تغییراتی در DNA آن‌ها ایجاد گردد.
مهم‌ترین عوامل و علل مرتبط با سرطان معده:

• عفونت هلیکوباکتر پیلوری که باعث التهاب مزمن معده می‌شود
•  ریفلاکس مزمن معده به مری (GERD)
•  مصرف زیاد غذاهای شور، دودی و فرآوری‌شده
•  سیگار کشیدن
•  التهاب طولانی‌مدت معده (گاستریت مزمن)
•  سابقه خانوادگی سرطان معده یا سندرم‌های ژنتیکی خاص

این عوامل در همه افراد منجر به سرطان نمی‌شوند، اما خطر ابتلا را افزایش می‌دهند.

انواع سرطان معده

انواع سرطان معده بر اساس نوع سلولی که سرطان از آن شروع شده دسته‌بندی می‌شوند. شناخت نوع سرطان در انتخاب روش درمان سرطان معده همچنین پیشگیری سرطان روده و دیگر سرطان ها نقش مهمی دارد.

۱. آدنوکارسینوم معده: شایع‌ترین نوع سرطان معده است و از سلول‌های تولیدکننده مخاط در دیواره معده شروع می‌شود. بیش از ۹۰٪ سرطان‌های معده از این نوع هستند.
۲. تومورهای استرومال گوارشی (GIST): این نوع نادر از سلول‌های عصبی خاص در دیواره معده و دستگاه گوارش منشأ می‌گیرد و جزو سارکوم‌های بافت نرم محسوب می‌شود.
۳. تومورهای کارسینوئید: از سلول‌های نورواندوکرین شروع می‌شوند؛ سلول‌هایی که هم ویژگی‌های عصبی دارند و هم هورمون ترشح می‌کنند.
۴. لنفوم معده: سرطانی است که از سلول‌های سیستم ایمنی آغاز می‌شود و ممکن است در معده شکل بگیرد، به‌ویژه در پاسخ به عفونت‌های مزمن.

درسایت mayoclinic می‌خوانیم:

اگر سرطان فقط در معده باشد، درمان سرطان معده به احتمال زیاد موفقیت‌آمیز خواهد بود. پیش‌آگهی برای افراد مبتلا به سرطان‌های کوچک معده بسیار خوب است. بسیاری از آنها می‌توانند انتظار درمان داشته باشند. اکثر سرطان‌های معده زمانی تشخیص داده می‌شوند که بیماری پیشرفته است و احتمال درمان کمتر است. سرطان معده‌ای که از طریق دیواره معده رشد می‌کند یا به سایر قسمت‌های بدن گسترش می‌یابد، درمان سخت‌تری دارد.

علائم سرطان معده و کبد

زمانی که سرطان معده به سایر اندام‌ها گسترش پیدا کند (متاستاز)، علائم جدیدی ظاهر می‌شود. یکی از شایع‌ترین محل‌های انتشار، کبد است.
در صورت درگیری کبد ممکن است علائم زیر دیده شود:

•  زرد شدن پوست و سفیدی چشم‌ها
•  درد یا احساس فشار در قسمت بالای شکم سمت راست
•  بزرگ شدن شکم به دلیل تجمع مایع
•  ضعف و خستگی شدید

این علائم معمولاً نشانه مراحل پیشرفته بیماری هستند و باید به سرعت زیر نظر پزشک درمان را آغاز کرد.

آیا «سرطان معده خوش‌خیم» وجود دارد؟

از نظر علمی اصطلاح «سرطان خوش‌خیم» وجود ندارد، زیرا سرطان به‌طور ذاتی یک بیماری بدخیم است که توانایی رشد تهاجمی و گسترش به سایر اندام‌ها را دارد. با این حال، برخی بیماری‌های غیرسرطانی مانند پولیپ‌های معده، زخم معده یا التهاب مزمن معده ممکن است علائمی مشابه سرطان معده ایجاد کنند و به اشتباه به‌عنوان سرطان خوش‌خیم شناخته شوند. تشخیص تفاوت این شرایط تنها از طریق بررسی‌های پزشکی مانند آندوسکوپی و نمونه‌برداری امکان‌پذیر است و نباید بر اساس علائم ظاهری قضاوت کرد.

علائم سرطان روده و تفاوت آن با سرطان معده

بسیاری از کاربران علائم سرطان معده را با سرطان روده اشتباه می‌گیرند. اگرچه هر دو جزو سرطان‌های گوارشی هستند، اما تفاوت‌هایی دارند.

تشخیص دقیق تنها توسط پزشک امکان‌پذیر است.

تست سرطان معده در منزل | واقعیت یا باور غلط؟

در حال حاضر هیچ تست خانگی معتبری برای تشخیص سرطان معده وجود ندارد. تشخیص این بیماری نیازمند روش‌های تخصصی پزشکی مانند آندوسکوپی، نمونه‌برداری از بافت معده، آزمایش‌های تصویربرداری و آزمایش خون است. برخی تست‌های خانگی که به‌صورت تبلیغاتی معرفی می‌شوند، اعتبار علمی ندارند و نمی‌توانند وجود یا عدم وجود سرطان معده را مشخص کنند. استفاده از این تست‌ها ممکن است باعث تأخیر در تشخیص صحیح و درمان به‌موقع شود، بنابراین در صورت وجود علائم مشکوک، مراجعه به پزشک ضروری است.

علائم پیشرفته سرطان معده

در مراحل پیشرفته سرطان معده، علائم معمولاً شدیدتر و واضح‌تر می‌شوند و نشان‌دهنده گسترش بیماری هستند. این علائم شامل کاهش وزن شدید و ناخواسته، خستگی مفرط، درد شدید و مداوم در شکم، مشکل در بلع غذا، استفراغ مکرر، استفراغ خونی و مدفوع سیاه‌رنگ می‌شود. همچنین در صورت انتشار سرطان به سایر اندام‌ها، ممکن است علائمی مانند زردی پوست و چشم‌ها یا تجمع مایع در شکم دیده شود. بروز این نشانه‌ها نیازمند بررسی فوری پزشکی است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر هر یک از علائم زیر را تجربه می‌کنید، مراجعه به پزشک ضروری است:

•  علائم گوارشی مداوم که بهبود نمی‌یابند
• کاهش وزن بدون دلیل
•  استفراغ خونی یا مدفوع سیاه
• درد شکمی پایدار

بسیاری از بیماری‌ها می‌توانند علائمی شبیه سرطان معده ایجاد کنند، اما فقط بررسی تخصصی می‌تواند علت دقیق را مشخص کند.

روش‌های تشخیص سرطان معده

تشخیص سرطان معده تنها بر اساس علائم امکان‌پذیر نیست و نیاز به بررسی‌های تخصصی پزشکی دارد. پزشک با توجه به علائم، سابقه خانوادگی و عوامل خطر، از روش‌های زیر برای تشخیص استفاده می‌کند:

۱. آندوسکوپی معده

مهم‌ترین و دقیق‌ترین روش تشخیص سرطان معده است. در این روش یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر مجهز به دوربین از طریق دهان وارد معده می‌شود تا سطح داخلی معده به‌طور مستقیم بررسی شود.

۲. نمونه‌برداری (بیوپسی)

در صورت مشاهده نواحی مشکوک در آندوسکوپی، پزشک نمونه کوچکی از بافت معده را برای بررسی آزمایشگاهی برمی‌دارد. تشخیص قطعی سرطان معده فقط با بیوپسی انجام می‌شود.

۳. آزمایش‌های تصویربرداری

برای بررسی گسترش سرطان و تعیین مرحله بیماری استفاده می‌شوند، از جمله:

• سی‌تی‌اسکن (CT Scan)
•  ام‌آر‌آی (MRI)
•  سونوگرافی

۴. آزمایش خون

آزمایش خون می‌تواند نشانه‌هایی مانند کم‌خونی یا مشکلات کبدی را نشان دهد، اما به‌تنهایی برای تشخیص سرطان معده کافی نیست.

۵. تست هلیکوباکتر پیلوری

عفونت باکتری H. pylori یکی از عوامل مهم خطر سرطان معده است. تشخیص این عفونت می‌تواند در بررسی علت علائم گوارشی کمک‌کننده باشد.

چرا شناخت علائم سرطان معده اهمیت حیاتی دارد؟

سرطان معده یکی از بیماری‌هایی است که در بسیاری از موارد، در مراحل اولیه علائم واضح و مشخصی ندارد و به همین دلیل ممکن است دیر تشخیص داده شود. نشانه‌هایی مانند سوءهاضمه مداوم، سیری زودرس، کاهش اشتها، درد شکم و کاهش وزن ناخواسته، اگر به‌صورت طولانی‌مدت ادامه داشته باشند، نباید نادیده گرفته شوند.

آگاهی از علائم اولیه و پیشرفته، شناخت عوامل خطر، تفاوت علائم در زنان، جوانان و کودکان، و اطلاع از روش‌های تشخیص علمی می‌تواند نقش مهمی در شناسایی زودهنگام این بیماری داشته باشد. تشخیص به‌موقع سرطان معده، شانس درمان موفق را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد و به همین دلیل مراجعه سریع به پزشک در صورت مشاهده علائم مشکوک، اقدامی حیاتی برای حفظ سلامت فرد است.

پرسش های پرتکرار