علائم آرتروز گردن را بشناسید | علت، تشخیص و درمان

این مقاله در تاریخ 06-07-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

آرتروز گردن نام بیماری است که در آن فرد دچار گرفتی و درد در ناحیه گردن شده و تکان دادن گردن برای او دشوار خواهد بود. در بسیاری از موارد این بیماری در اثر افزایش سن، ایجاد فشار روی گردن و مواردی ازاین‌دست ایجاد می‌شود. درمان علائم آرتروز گردن با کارهایی مانند فیزیوتراپی، ورزش، دارودرمانی و غیره امکان‌پذیر است. بی‌توجهی به علائم و نشانه‌های گردن اصلا درست نیست و می‌تواند خطرناک باشد.

آرتروز گردن چیست و چه علائمی دارد؟

آرتروز گردن یا اسپوندیلوز گردنی به تغییرات فرسایشی در مهره ها، دیسک ها و مفاصل گردن گفته می شود که معمولا با افزایش سن ایجاد می شوند. این تغییرات ممکن است باعث درد، خشکی و کاهش دامنه حرکتی گردن شوند و در صورت تحت فشار قرار گرفتن ریشه های عصبی، علائمی مانند درد، گزگز، بی حسی یا ضعف در دست ها ایجاد کنند. بروز علائم استئوفیت گردن نیز می تواند با تغییرات استخوانی مرتبط با این فرایند همراه باشد.

به نقل از سایت healthline:

آرتریت گردن چیست؟

آرتریت گردن، که به آن اسپوندیلوز گردنی نیز می گویند، یک بیماری شایع است که زمانی رخ می دهد که غضروف و استخوان های گردن به تدریج در طول زمان فرسوده می شوند و منجر به التهاب مفاصل، درد، سفتی و گاهی اوقات فشردگی عصب می شوند.

آرتریت گردن اغلب با افزایش سن یا در نتیجه ساییدگی و پارگی گردن در اثر فعالیت های روزانه یا صدمات ایجاد می شود.

آرتروز گردن با افزایش سن شایع تر می شود و تغییرات آن معمولا بعد از 40 سالگی بیشتر دیده می شود. با این حال، وجود تغییرات فرسایشی در تصویربرداری لزوما به معنی داشتن علائم شدید یا حتی وجود درد نیست و بعضی افراد ممکن است با وجود این تغییرات، علامت قابل توجهی نداشته باشند. شدت علائم بیشتر به میزان تغییرات ایجادشده و درگیری ساختارهای اطراف، به ویژه ریشه های عصبی و نخاع، بستگی دارد.

علل به وجود آمدن آرتروز گردن

نشانه‌های آرتروز گردن ممکن است به دلایل متعددی ایجاد شود:

• سن: بالا رفتن سن، از رایج‌ترین دلایل آرتروز در سالمندان است.
• شغل: بعضی از مشاغل که در آن‌ها زیاد لازم می‌شود که گردن حرکت کند و وضعیت بدن همواره در حالت بد و غیراستانداردی قرار دارد یا کار فیزیکی زیادی انجام می‌شود؛ همواره احتمال بروز این بیماری بالا است.
• آسیب به گردن: آسیب‌هایی که پیش از این در گردن ایجاد شده‌اند؛ در برخی از موارد از دلایل بروز آرتروز گردن هستند.
• عوامل ژنتیکی: ژنتیک و عوامل ارثی از دیگر دلایل آرتروز گردن است. همواره در خانواده‌هایی که ابتلا به این بیماری رایج است؛ برخی از افراد درگیر آن می‌شوند.

علائم آرتروز گردن

علائم آرتروز گردن در همه افراد یکسان نیست و بعضی افراد ممکن است با وجود تغییرات فرسایشی در گردن، علامت مشخصی نداشته باشند. شایع ترین نشانه ها معمولا به صورت درد و خشکی گردن و محدود شدن حرکت آن ظاهر می شوند. در صورت درگیری ریشه های عصبی یا نخاع، علائم دیگری مانند درد منتشرشونده، گزگز، بی حسی یا ضعف نیز ممکن است ایجاد شود.

• درد و خشکی گردن
• کاهش دامنه حرکتی گردن
• صدای تق تق یا احساس ساییدگی هنگام حرکت گردن
• سردرد، به ویژه همراه با درد یا گرفتگی گردن
• دردی که از گردن به شانه، بازو یا دست منتشر می شود
• گزگز یا بی حسی در دست ها و انگشتان
• ضعف دست یا بازو
• اختلال تعادل یا مشکل در راه رفتن در صورت درگیری نخاع

درد آرتروز گردن چگونه است و به کجا می زند؟

درد آرتروز گردن معمولا با درد یا خشکی در ناحیه گردن شروع می شود و ممکن است با حرکت دادن گردن یا ماندن طولانی مدت در یک وضعیت تشدید شود. اگر ریشه های عصبی گردن تحت فشار قرار بگیرند، درد می تواند از گردن به سمت شانه، بازو و دست منتشر شود و همراه با گزگز، بی حسی یا ضعف باشد. محل انتشار درد به ریشه عصبی درگیر بستگی دارد.

علائم آرتروز گردن در زنان نیز می تواند همین الگو را داشته باشد و شامل درد و خشکی گردن، محدود شدن حرکت، درد شانه و بازو یا علائم عصبی مانند گزگز و بی حسی دست باشد. شدت علائم به میزان تغییرات ایجادشده و وجود یا نبود درگیری عصبی بستگی دارد.

تشخیص نشانه های آرتروز گردن

تشخیص آرتروز گردن بر اساس علائم، معاینه پزشکی و در صورت نیاز انجام تصویربرداری صورت می گیرد. پزشک ابتدا درباره محل و شدت درد، مدت زمان شروع علائم، محدود شدن حرکت گردن و علائمی مانند گزگز، بی حسی یا ضعف دست ها سوال می کند. سپس با معاینه گردن و بررسی وضعیت عصبی، می تواند اطلاعات بیشتری درباره علت علائم به دست آورد.

در معاینه، پزشک دامنه حرکت گردن، قدرت عضلات دست ها و پاها، رفلکس های تاندونی، نحوه راه رفتن و وجود علائم عصبی را بررسی می کند. در صورت نیاز، برای بررسی دقیق تر مهره ها، دیسک ها، ریشه های عصبی یا نخاع، انجام تصویربرداری درخواست می شود.

در بعضی افراد ممکن است پزشک بر اساس علائم و نتیجه معاینه، یک یا چند روش تصویربرداری را تجویز کند. MRI بیشتر برای بررسی بافت های نرم، دیسک ها، نخاع و ریشه های عصبی کاربرد دارد، در حالی که CT اسکن و عکس ساده اطلاعات بیشتری درباره ساختار استخوانی مهره ها در اختیار پزشک قرار می دهند. تصویربرداری نیز ممکن است بخشی از فرایند بررسی علت درد و علائم گردن باشد.

روش‌های درمان بیماری آرتروز گردن

برای درمان آرتروز گردن راه‌ها و روش‌های مختلفی وجود دارد که مرسوم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

طب سوزنی:

درمان طب سوزنی از روش‌های التیام درد و بهبود ناحیه آسیب‌دیده است که بیشتر بیماران اسکلتی دچار آن می‌شوند. این روش درمانی عارضه خاصی ندارد و معمولا جز اولین پیشنهادات برای درمان عارضه‌های اسکلتی است.

دارو درمانی:

پزشک معالج ممکن است به‌نسبت نوع و درجه بیماری برای درمان بیماری آرتروز گردن و رفع درد ناشی از آن، از انواع داروهای ضدالتهاب مانند پروفن و ناپروکسن و داروهای ریلکس‌کننده عضلات استفاده کنند.

گرما دادن:

گرما دادن به گردن به کمک دستگاه‌های مخصوص نیز از دیگر روش‌های کاهش درد در بیماران آرتروز گردن است. در روش کاهش درد آرتروز گردن می‌توانید از گرما و رطوبت استفاده کنید. برای گرما دادن به گردن، دوش آب گرم مفید است. کافی است دو بار در طول روز برای 10 تا 20 دقیقه زیر دوش آب گرم بروید. همچنین می‌توانید حوله را در آب گرم خیس کرده و روی گردن‌تان قرار دهید.

فیزیوتراپی:

انجام نرمش‌های مخصوص همواره توسط متخصص تجویز می‌شود و این تمرینات گرفتگی و خشکی گردن را کاهش داده و به انعطاف‌پذیری گردن می‌افزاید. این امر برای رفع علائم آرتروز گردن مفید است.

رادیوفرکوانسی و تکارتراپی:

از دیگر روش‌های درمان آرتروز گردن و افزودن به انعطاف‌پذیری آن تکار درمانی و استفاده از امواج رادیوفرکوانسی ست. در درمان مواردی که چند عامل باعث ایجاد درد گردن می‌شود؛ استفاده از ترکیبی از روش‌های درمانی بهتر از تک روش‌ها است.

گردنبند طبی:

استفاده از گردنبند طبی باعث می‌شود که گردن ثابت مانده و مهره‌ها و عضلات گردن برای مدتی استراحت کنند. این کار درد را در بیماران آرتروز گردن کاهش می‌دهد. هرچند این گردنبند تنها مدت کوتاهی استفاده می‌شود؛ چرا که استفاده طولانی مدت از آن باعث ضعیف شدن عضلات گردن می‌شود.

ورزش‌ و حرکات اصلاحی

از دیگر روش‌های درمان درد آرتروز گردن استفاده از تمرین‌های ورزشی است. ازآنجایی‌که بیماری آرتروز در سالمندان شایع است؛ بهتر است سالمندان این حرکات ورزشی را به‌صورت مداوم انجام دهند. برخی حرکات ورزشی و اصلاحی برای کنترل درد گردن در این بیماری و پیشگیری از آن کاربرد دارند.

با انجام درست این حرکات می‌توانید از درد گردن و دردهای آرتروز جلوگیری کنید. تمام این حرکات باید توسط پزشک متخصص تجویز شوند.

در ادامه برخی از حرکات ورزشی برای درمان آرتروز گردن را بررسی می‌کنیم:

1. وارد کردن فشار به سر در جهت جلو به عقب

این ورزش باعث ریلکس شدن گردن و قسمت بالایی آن و مهره‌های سینه‌ای می‌شود. برای انجام این ورزش کافی است روی صندلی نشسته و کمر را صاف کنید. سپس کف دست را روی چانه قرار داده و به جلو نگاه کنید و چانه را به عقب فشار دهید. این حرکات باید طوری انجام شوند که فشار در پشت گردن و ستون مهره سینه‌ای ایجاد شود. بهتر است تا اندازه‌ای که توان دارید؛ این ورزش را در روز تکرار کنید.

2. اعمال کشش دو طرفه گردن

بعد از اتمام ورزش قبل، زمانی که دست روی چانه نیرو وارد کرده و آن را هل می‌دهد؛ گردن را به سمت چپ بچرخانید؛ به‌طوری که چشم شما به شانه چپ نگاه کند و سپس گردن را به‌طرف راست بچرخانید. به‌طوری  که چشم شما به شانه سمت راست نگاه کند.

زمان مناسب برای جراحی آرتروز گردن

جراحی تنها در موارد نادر برای درمان آرتروز گردن انجام می‌شود. در روش جراحی تلاش می‌شود تا عامل ایجاد کنند فشار روی نخاع و ریشه‌های عصبی حذف شوند. همچنین دربرخی از موارد تلاش می‌شود که به کمک پروتز یا فیوژن مهره‌ها، ستون فقرات ثابت شوند. جراحی تنها زمانی برای درمان آرتروز گردن انجام می‌شود که شدت اختلال زیاد باشد. برای مثال اگر حواس دست‌ها، پاها یا انگشتان شما به طور پیشرونده در حال از بین رفتن باشند؛ روش جراحی برای درمان آرتروز انتخاب می‌شود. جراحی یک درمان اورژانسی است؛ چرا که هرگونه فشار به نخاع می‌تواند باعث بروز ناتوانی‌های همیشگی شود.

تفاوت بین آرتروز و آرتریت گردن

آرتریت شامل انواع بیماری‌هایی است که از التهاب مفاصل ایجاد می‌شود و آرتروز یکی از انواع آرتریت است. آرتریت با درد، تورم، گرفتگی و مواردی ازاین‌دست همراه است و به‌خاطر عفونت، اختلالات متابولیکی و وزن زیاد ناشی می‌شود.

اما آرتروز یکی از انواع آرتریت است که از بیماری‌های غیرالتهابی در مفاصل بوده و طی آن عضروف‌ها تخریب می‌شوند. این بیماری به‌خاطر آسیب دیدگی، افزایش سن، کشیدگی و پارگی طولانی مدت غضروف و مفاصل ایجاد می‌شود و درد و گرفتگی عضلات را در پی دارد.

چه زمانی علائم آرتروز گردن نیاز به بررسی پزشک دارد؟

اگر درد و خشکی گردن مداوم باشد، به مرور شدیدتر شود یا فعالیت های روزمره را مختل کند، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود. همچنین بروز گزگز، بی حسی یا ضعف مداوم در دست ها نیاز به ارزیابی دارد.

علائمی که نیاز به بررسی سریع تر دارند:

• ضعف پیشرونده دست ها یا پاها
• اختلال جدید در راه رفتن یا حفظ تعادل
• بی اختیاری ادرار یا مدفوع
• بی حسی گسترده یا رو به افزایش
• درد شدید و ناگهانی، به ویژه پس از آسیب یا ضربه به گردن

اینجا دیگر لازم نیست بنویسیم «آرتروز گردن خطرناک است یا نیست» به صورت قطعی. بهتر است توضیح بدهیم که خود تغییرات فرسایشی گردن همیشه به معنی وضعیت خطرناک نیستند، اما علائم عصبی پیشرونده باید جدی گرفته شوند.

سخن آخر

در بیماری آرتروز گردن مفاصل، دیسک‌ها و مهره‌ها در ناحیه بالایی ستون فقرات از بین رفته و دچار تخریب و فرسایش می‌شوند. با بروز این بیماری دچار درد و گرفتگی در ناحیه گردن و بازوها و شانه‌‌ها می‌شوید و دامنه حرکتی گردن کمتر می‌شود. آرتروز گردن از بیماری‌های مزمن است که طی سال‌ها پیشرفت کرده و خیلی از افراد در آن هیچ نشانه و علائمی را تجربه نمی‌کنند.

معمولا با بالا رفتن سن دیسک‌ها آب خود را ازدست‌داده و تماس استخوان‌ها و مهر‌ها باعث ایجاد فرسایش می‌شود. همچنین تغییر ناگهانی وضعیت گردن و حرکت‌های سر طی حوادث می‌تواند آرتروز گردن را در پی داشته باشد. برای درمان این بیماری می‌توان از روش‌های مختلف از جمله دارودرمانی، لیزر، فیزیوتراپی، ورزش و در نهایت جراحی استفاده کرد. افراد پیر زیاد دچار این بیماری می شوند که می توانید با کمک پرستار سالمند در تهران از آنها مراقبت کنید.

سوالات متداول