از خواب پریدن نوزادان در شب؛ علت از خواب پریدن با ترس نوزاد

این مقاله در تاریخ 19-07-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

ترسیدن نوزاد در خواب و بیدار شدن ناگهانی با گریه می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد. تغییر مراحل خواب، رفلکس طبیعی نوزاد، گرسنگی و ناراحتی جسمی از جمله علت های احتمالی هستند. در بسیاری از موارد، این اتفاق طبیعی است و جای نگرانی ندارد.

برای پیدا کردن علت از خواب پریدن نوزاد، باید به سن کودک، نوع حرکات و علائم همراه توجه کرد. اگر لرزش ها غیرعادی یا تکرارشونده باشند، یا با تغییر رنگ پوست و اختلال تنفس همراه شوند، بررسی پزشکی ضروری است. آشنایی با علت های این وضعیت به والدین و پرستاری کودک کمک می‌کند مراقبت مناسب تری از نوزاد داشته باشند.

دلایل ترسیدن نوزاد در خواب و از خواب پریدن کودک

ترسیدن نوزاد در خواب همیشه به معنای دیدن کابوس یا وجود مشکل خاصی نیست. نوزادان ممکن است هنگام تغییر مراحل خواب، با شنیدن صدا یا بر اثر رفلکس های طبیعی بدن، ناگهان تکان بخورند یا از خواب بیدار شوند. گرسنگی، پوشک خیس، گرما و سرما نیز می توانند باعث بی قراری و گریه شبانه شوند.

البته باید به تفاوت سن نوزاد و کودک توجه کرد. برای مثال، رفلکس مورو و پرش های کوتاه هنگام خواب در نوزادان با وحشت شبانه در کودکان بزرگ تر یکسان نیستند. وحشت شبانه معمولا در کودکان بزرگ تر دیده می شود و ممکن است کودک در جریان آن با چشم های باز، گریه یا حرکات ناآرام واکنش نشان دهد، در حالی که کاملا بیدار نیست. بنابراین، برای تشخیص علت از خواب پریدن باید سن کودک، نوع حرکات و علائم همراه را در نظر گرفت.

علت های رایج از خواب پریدن نوزاد

از خواب پریدن نوزاد می تواند به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد. بعضی از این موارد، مانند رفلکس های طبیعی و تکان های کوتاه هنگام خواب، معمولا نگران کننده نیستند. در مقابل، گرسنگی، ناراحتی جسمی یا برخی حرکات غیرعادی ممکن است به بررسی بیشتری نیاز داشته باشند. در ادامه، علت های مهم و تفاوت آن ها را بررسی می کنیم:

1. رفلکس طبیعی نوزاد هنگام خواب

رفلکس مورو یکی از واکنش های طبیعی نوزادان است که ممکن است هنگام خواب یا شنیدن صدای ناگهانی دیده شود. در این حالت، نوزاد ناگهان دست ها و پاهایش را باز می کند و ممکن است با حرکت سریع دست ها یا گریه از خواب بپرد. این رفلکس در ماه های اول زندگی شایع است و معمولا با بزرگ تر شدن نوزاد به تدریج کاهش می یابد. اگر حرکات غیرعادی، طولانی یا تکرارشونده باشند، بهتر است با پزشک مشورت کنید.

2. پرش های طبیعی بدن نوزاد هنگام خواب

برخی نوزادان هنگام خواب، تکان های کوتاه و ناگهانی در دست ها، پاها یا صورت دارند. این حرکات گذرا می توانند بخشی از الگوی طبیعی خواب باشند، به ویژه اگر فقط هنگام خواب رخ دهند و نوزاد در سایر شرایط حال طبیعی داشته باشد. اگر پرش ها هنگام بیداری هم ادامه پیدا می کنند، ریتم منظم و تکراری دارند یا با تغییر رنگ پوست و اختلال تنفس همراه هستند، نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.

3. گرسنگی و نیاز به شیر خوردن

گرسنگی یکی از دلایل احتمالی بیدار شدن نوزاد در شب است. نوزادان در ماه های اول به دلیل حجم کم معده، به دفعات شیر می خورند و ممکن است برای تغذیه از خواب بیدار شوند. البته همه بیدار شدن های شبانه به معنای گرسنگی نیست و بعضی نوزادان برای آرام شدن یا به دلیل ناراحتی های دیگر بیدار می شوند.

به نقل از NHS Bedfordshire and Luton Children’s Health Services، شیر خوردن در طول شب در ماه های ابتدایی زندگی طبیعی است و الگوی خواب و تغذیه نوزاد با افزایش سن تغییر می کند. اگر نوزاد مرتب بیدار می شود، برای تشخیص نیاز به شیر باید به نشانه های گرسنگی، سن و روند رشد او توجه کرد.

4. ناراحتی جسمی، دندان درآوردن و عفونت گوش

گاهی درد یا ناراحتی جسمی باعث می شود نوزاد خواب آرامی نداشته باشد. دندان درآوردن ممکن است با بی قراری و بیدار شدن همراه باشد، هرچند نباید هر گریه یا اختلال خواب را به آن نسبت داد. عفونت گوش نیز می تواند باعث درد، بی قراری و دشواری در خوابیدن شود. اگر نوزاد تب دارد، هنگام شیر خوردن بی قرار است، گوش خود را می کشد یا گریه او غیرمعمول و مداوم است، بهتر است پزشک او را معاینه کند.

5. گرما، سرما و شرایط محیط خواب

دمای نامناسب اتاق، لباس زیاد یا کم و ناراحتی محیط خواب ممکن است باعث بیدار شدن نوزاد شود. بهتر است دمای اتاق متعادل باشد و لباس نوزاد متناسب با محیط انتخاب شود. برای خواب ایمن، نوزاد را همیشه به پشت، روی سطح صاف و سفت بخوابانید و بالش، اسباب بازی و پتوهای آزاد را از محل خواب او دور نگه دارید. اگر با وجود تنظیم شرایط خواب، بیدار شدن ها ادامه دارند یا علائم دیگری دیده می شود، علت را با پزشک بررسی کنید.

6. از خواب پریدن نوزاد به دلیل سرماخوردگی یا گرفتگی بینی

سرماخوردگی و گرفتگی بینی می توانند تنفس نوزاد را دشوار کنند و باعث بی قراری یا بیدار شدن او از خواب شوند. اگر نوزاد هنگام خواب خرخر می کند یا صدای تنفسش تغییر کرده است، باید به علائم دیگری مانند آبریزش بینی، سرفه و تب نیز توجه کرد. البته آپنه خواب در کودکان نیز می تواند باعث وقفه های مکرر در تنفس هنگام خواب شود و با خرخر مداوم، نفس نفس زدن یا مکث های قابل مشاهده در تنفس همراه باشد. بنابراین، خرخر مداوم یا صدای غیرعادی تنفس را نباید همیشه به سرماخوردگی نسبت داد و در صورت تکرار این علائم، بررسی پزشکی ضروری است.

اگر نوزاد به سختی نفس می کشد، پوست یا لب هایش کبود شده یا برای نفس کشیدن تقلا می کند، باید فورا کمک پزشکی دریافت کند. در صورت تب در نوزاد زیر سه ماه، به ویژه دمای ۳۸ درجه سانتی گراد یا بالاتر، نیز ارزیابی فوری پزشکی ضروری است.

از خواب پریدن نوزاد با گریه

گریه کردن پس از بیدار شدن همیشه نشانه بیماری نیست و ممکن است به گرسنگی، ناراحتی جسمی یا نیاز نوزاد به آرامش مربوط باشد. همچنین بعضی نوزادان هنگام خواب حرکات کوتاه و ناگهانی دارند که می تواند طبیعی باشد.

با این حال، اگر حرکات نوزاد تکراری و غیرعادی هستند، در زمان بیداری هم ادامه پیدا می کنند یا با اختلال تنفس، تغییر رنگ پوست یا کاهش هوشیاری همراه می شوند، باید فورا ارزیابی پزشکی انجام شود. در صورت بروز حرکات مشکوک به تشنج، به ویژه در نوزاد کم سن، منتظر تکرار آن ها نمانید و کمک پزشکی بگیرید.

برای ترس نوزاد در خواب چه کنیم؟

ابتدا بررسی کنید که نوزاد گرسنه نباشد، پوشکش نیاز به تعویض نداشته باشد و بیش از حد گرم یا سرد نشده باشد. اگر با گریه بیدار شده است، با صدای آرام و لمس ملایم به او اطمینان بدهید و در صورت نیاز او را تغذیه کنید. برای خواباندن نوزاد، همیشه او را به پشت و روی سطح صاف و سفت بخوابانید و بالش، پتوهای آزاد و وسایل نرم را از فضای خواب دور نگه دارید.

اگر نوزاد به طور مکرر از خواب می پرد، شیر خوردن او مختل شده یا حرکات غیرعادی دارد، با پزشک مشورت کنید. اختلال تنفس، تغییر رنگ پوست، تشنج مشکوک یا سخت بیدار شدن نوزاد نیازمند رسیدگی فوری است.

به نقل از NHS Bedfordshire and Luton Children’s Health Services:

بیدار شدن مکرر نوزاد در طول شب برای شیر خوردن، در ماه های اول زندگی اتفاقی طبیعی است. نوزادان معده کوچکی دارند و برای دریافت مواد مغذی و مایعات مورد نیازشان باید در فواصل کوتاه تری تغذیه شوند. از طرف دیگر، بعضی از نوزادان برای احساس امنیت، آرامش و نزدیک بودن به مراقب خود نیز بیدار می شوند. با رشد کودک، الگوی خواب و دفعات تغذیه شبانه او به تدریج تغییر می کند.

اگر نوزاد پس از شیر خوردن همچنان بی قرار است، می توانید با تماس پوست به پوست و تکان دادن آرام به او کمک کنید تا آرام شود. در صورتی که درباره میزان شیر دریافتی یا دفعات بیدار شدن نوزاد نگرانی دارید، بهتر است با پزشک یا متخصص مراقبت از نوزاد مشورت کنید.

برای این که کودک خواب خوبی داشته و به همین راحتی از خواب نپرد، بهتر است قبل از خواب او را در آغوش گرفته و تا زمان خواب عمیق او را از این آغوش جدا نکنید. این یعنی باید جدا کردن اتاق خواب کودک را به زمان دیگری موکول کنید. همچنین برنامه‌ای منظم برای نوزاد ایجاد کنید که خواب یا شیر دادن به او طبق همین برنامه باشد. برای سایر مشکلات گفته شده حتما باید به پزشک مراجعه کنید.

چه زمانی برای ترس نوزاد در خواب به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر نوزاد به طور مکرر با گریه از خواب بیدار می شود، خواب و شیر خوردن او تغییر کرده یا حرکات غیرمعمولی دارد، بهتر است با پزشک اطفال مشورت کنید. مشاهده و یادداشت زمان بروز این حالت ها می تواند به تشخیص علت کمک کند. در صورت بروز مشکلات تنفسی، کبودی لب ها، تشنج مشکوک یا سخت بیدار شدن نوزاد، باید فورا کمک پزشکی دریافت کنید. همچنین تب ۳۸ درجه یا بالاتر در نوزاد زیر سه ماه نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.

سخن پایانی

ترسیدن نوزاد در خواب و از خواب پریدن او همیشه نشانه وجود مشکل نیست. رفلکس های طبیعی نوزاد، گرسنگی، ناراحتی جسمی و شرایط نامناسب محیط خواب می توانند باعث بیدار شدن ناگهانی یا گریه کودک شوند. برای کمک به خواب آرام تر نوزاد، نیازهای اولیه او را بررسی کنید و شرایط ایمن و مناسبی برای خواب فراهم کنید.

اگر علت از خواب پریدن نوزاد با گریه مشخص نیست، این اتفاق مرتب تکرار می شود یا با علائمی مانند اختلال در شیر خوردن و حرکات غیرعادی همراه است، با متخصص اطفال مشورت کنید. مشکلات تنفسی، کبودی یا سخت بیدار شدن نوزاد نیز به رسیدگی فوری نیاز دارند.

سوالات متداول