مقدار شیر خشک برای نوزاد

یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های والدین در ماه‌های اول تولد کودک این است که میزان شیر خشک نوزاد چقدر باید باشد و آیا نوزاد به اندازه کافی تغذیه می‌شود یا نه. مقدار مناسب شیر خشک برای هر نوزاد یک عدد ثابت نیست و معمولاً بر اساس سن نوزاد، وزن کودک، تعداد وعده‌های شیردهی و اینکه آیا از شیر مادر نیز تغذیه می‌کند یا خیر تعیین می‌شود. آشنایی با مقدار شیر خشک نوزاد در هر وعده و داشتن یک جدول شیردهی نوزاد بر اساس سن می‌تواند به والدین کمک کند تا برنامه تغذیه‌ای مناسب‌تری برای کودک خود داشته باشند.

از طرفی بسیاری از والدین نمی‌دانند نوزاد در هر وعده چند سی‌سی شیر خشک باید بخورد یا هر چند ساعت باید به نوزاد شیر خشک داد. حتی گاهی نوزادان تا زمانی که گرسنگی شدید را تجربه نکنند گریه نمی‌کنند و همین موضوع تشخیص زمان تغذیه را دشوارتر می‌کند. به همین دلیل آشنایی با میزان شیر خشک نوزاد در سنین مختلف، نشانه‌های گرسنگی نوزاد، جلوگیری از شیر خوردن بیش از حد نوزاد و جدول زمان‌بندی شیردهی نوزاد اهمیت زیادی دارد. در ادامه این مقاله به طور کامل به این موارد می‌پردازیم تا بدانید نوزاد شما دقیقاً چه مقدار شیر خشک نیاز دارد و چگونه باید او را به شکل اصولی تغذیه کنید.

مقدار شیر خشک نوزاد در سنین مختلف

میزان شیر خشک نوزاد فقط به وزن کودک بستگی ندارد و سن نوزاد نیز نقش مهمی در تعیین مقدار شیر مورد نیاز او دارد. به همین دلیل پزشکان معمولاً مقدار شیر خشک را بر اساس سن و دفعات تغذیه در طول روز پیشنهاد می‌کنند. آشنایی با مقدار شیر خشک نوزاد در هر وعده به والدین و پرستار کودک کمک می‌کند تا مطمئن شوند کودک تغذیه کافی دریافت می‌کند و روند رشد طبیعی خود را طی می‌کند. در ادامه به نکاتی درباره میزان شیر خشک نوزاد در سنین مختلف اشاره می‌کنیم.

• در هفته‌های نخست زندگی، معمولاً توصیه می‌شود در هر وعده بیش از ۶۰ تا ۷۰ میلی‌لیتر شیر خشک به نوزاد داده نشود.
• در بازه دو هفتگی تا دو ماهگی، مقدار شیر در هر وعده حدود ۷۵ تا ۱۰۵ میلی‌لیتر است و مصرف روزانه کودک معمولاً بین ۴۵۰ تا ۷۳۵ میلی‌لیتر خواهد بود. اگر نوزاد پس از تمام کردن شیر همچنان بی‌قرار باشد یا سریع شیشه را تمام کند، ممکن است به مقدار بیشتری شیر نیاز داشته باشد.
• مقدار شیر خشک نوزاد سه ماهه معمولاً در هر وعده حدود ۱۵۰ تا ۲۱۰ میلی‌لیتر است و اغلب ۵ تا ۶ وعده در روز تغذیه می‌شود.
• میزان شیر خشک نوزاد چهار ماهه معمولاً بین ۱۸۰ تا ۲۲۰ میلی‌لیتر در هر وعده و حدود ۵ تا ۶ بار در روز است. این مقدار معمولاً برای نوزاد پنج ماهه نیز مناسب در نظر گرفته می‌شود.
• در مورد میزان شیر خشک نوزاد شش ماهه، در هر وعده حدود ۲۱۰ تا ۲۴۰ میلی‌لیتر شیر و در حدود ۶ تا ۸ وعده در روز توصیه می‌شود.

پس از شروع مصرف غذاهای کمکی و مواد جامد، معمولاً مقدار شیر خشک مصرفی نوزاد به حدود ۶۰۰ میلی‌لیتر در روز کاهش پیدا می‌کند. البته باید توجه داشت که همه نوزادان یکسان نیستند و میزان شیر خشک مورد نیاز نوزاد می‌تواند با توجه به وزن، اشتها و شرایط رشد او متفاوت باشد. اگر کودک کمتر از این مقدار شیر مصرف می‌کند، می‌توان در کنار برنامه تغذیه، از غذاهای حاوی شیر مانند کاسترد، ماست یا پودینگ برنج نیز استفاده کرد. در ادامه این مطلب، جدول میزان شیر خشک نوزاد بر اساس سن قرار داده شده است تا درک این موضوع برای والدین ساده‌تر باشد.

جدول میزان شیر مورد نیاز نوزاد

در ادامه می‌توانید جدول میزان شیر خشک نوزاد بر اساس سن را مشاهده کنید. در این جدول، مقدار شیر خشک نوزاد در روزهای اول تولد، میزان شیر خشک نوزاد یک ماهه، مقدار شیر خشک نوزاد دو ماهه و سه ماهه، میزان شیر خشک نوزاد چهار ماهه و همین‌طور مقدار تقریبی شیر مورد نیاز کودک تا دوازده ماهگی آورده شده است. این جدول به والدین کمک می‌کند دید بهتری نسبت به مقدار شیر خشک نوزاد در هر وعده و میزان مصرف شیر خشک نوزاد در طول روز داشته باشند.

البته باید توجه داشته باشید که مقادیر ذکر شده در این جدول مقدار شیر خشک برای نوزاد به‌صورت میانگین ارائه شده‌اند و ممکن است با توجه به عواملی مانند وزن نوزاد، اشتهای کودک، سرعت رشد و ترکیب تغذیه با شیر مادر کمی متفاوت باشند. بنابراین طبیعی است که میزان شیر خشک مورد نیاز نوزاد در برخی کودکان کمتر یا بیشتر از این اعداد باشد و والدین باید علاوه بر جدول، به نشانه‌های گرسنگی و سیری نوزاد نیز توجه کنند.  شیرخشک بر پایه سویا هم از همین فرمول پیروی می‌کند.

اندازه شیر خشک برای نوزاد، چه مقدار شیر خشک باید استفاده کنم؟

اگر کودک هنوز نمی تواند مواد جامد مصرف کند، دستورالعملی تقریبی وجود دارد که می تواند در تغذیه کودک با شیر خشک موثر باشد. اکثر کودکان به ازای هر کیلوگرم از وزن خود به حدود 150 تا 200 میلی لیتر شیر خشک نیاز دارد. برای مثال اگر کودک شما 3 کیلوگرم وزن دارد، در طی 24 ساعت برای تغذیه نوزاد با شیر خشک به صورت صحیح، بین 450 تا 600 میلی لیتر شیر خشک باید به کودک دهید.

اگرچه ممکن است در هفته اول تولد به دلیل کوچک بودن معده نوزاد، کودک کمتر از مقدار توصیه‌شده شیر مصرف کند. در زمان شیر خشک دادن به نوزاد باید توجه داشته باشید که اشتهای کودک در هر وعده می‌تواند متفاوت باشد. به همین دلیل بهتر است نوزاد را مجبور نکنید که تمام شیر موجود در شیشه را مصرف کند، زیرا اجبار در تغذیه ممکن است باعث ناراحتی و بی‌قراری کودک شود.

همچنین اگر مقدار مشخصی شیر خشک برای نوزاد توسط پزشک یا متخصص اطفال توصیه شده است، بهتر است در مورد تغذیه و نگهداری نوزاد با پزشک مشورت کنید تا برنامه غذایی کودک به‌درستی تنظیم شود. توجه داشته باشید که شیر خشک آماده‌شده یک ماده غذایی بسیار مغذی است و در صورت نگهداری نادرست می‌تواند محل رشد باکتری‌ها شود؛ بنابراین به هیچ عنوان شیر خشک مانده را به نوزاد ندهید.

در صورتی که به‌طور اتفاقی شیر خشک مانده به نوزاد داده شد، لازم است کودک را حداقل تا ۱۸ ساعت پس از مصرف به‌دقت تحت نظر داشته باشید. اگر علائمی مانند استفراغ، بی‌قراری، اسهال یا نشانه‌های مسمومیت نوزاد با شیر خشک مانده مشاهده کردید، باید در اسرع وقت به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید.

به نقل از healthychildren.org:

به طور متوسط، کودک شما باید روزانه به ازای هر پوند (453 گرم) از وزن بدنش، حدود 2½ اونس (75 میلی لیتر) شیر خشک نوزاد مصرف کند. اما آنها احتمالاً مصرف روزانه خود را تنظیم می کنند تا نیازهای خاص خود را برآورده کنند، بنابراین اجازه دهید به شما بگویند که چه زمانی به اندازه کافی سیر شده اند. اگر در حین شیر دادن بی قرار می شوند یا به راحتی حواسشان پرت می شود، احتمالاً دیگر تمایلی به شیر خوردن ندارند و سیر شده اند. اگر بطری را تخلیه کنند و به لب زدن ادامه دهند، ممکن است هنوز گرسنه باشند.

جدول پیمانه شیرخشک

میزان شیر خشک نوزاد با توجه به سن و وزن آن ها متفاوت بوده که در این قسمت ما سعی کردیم تا یک جدول اصولی از میزان و تعداد پیمانه شیر خشک و آب بر اساس سن بچه ها تهیه کنیم و در خدمت شما عزیزان قرار دهیم:

از کجا بفهمم که کودکم گرسنه است؟

شیر خشک تا چند ساعت نوزاد را سیر نگه میدارد؟ اشتهای کودک از زمانی تا زمان دیگر می تواند متغیر باشد. بنابراین در تغذیه نوزاد با شیر خشک سعی کنید تا الگوی ثابتی را برای غذا دادن کودک به وجود آورید. البته به این نکته توجه کنید که نباید این کار به یکباره انجام شود بلکه برای موثر بودن آن، به صورت تدریجی باید این کار انجام شود و توجه داشته باشید که فواید شیر مادر برای نوزاد تقریبا تمامی نیاز های او را در سنین کم تامید می کند.

در تغذیه کودک و اطلاع از میزان شیر خشک نوزاد توجه به نشانه‌های گرسنگی اهمیت زیادی دارد. بسیاری از والدین نمی‌دانند چه زمانی باید به نوزاد شیر خشک داد یا نوزاد در هر وعده چند سی‌سی شیر خشک باید بخورد. معمولاً زمانی که نوزاد گرسنه می‌شود با باز کردن دهان، تکان دادن سر به اطراف یا مکیدن انگشتان گرسنگی خود را نشان می‌دهد. آشنایی با این نشانه‌ها به والدین کمک می‌کند تا مقدار شیر خشک نوزاد در هر وعده را در زمان مناسب به کودک بدهند و برنامه شیردهی نوزاد با شیر خشک را بهتر مدیریت کنند.

در هنگام شیر خشک دادن به نوزاد بهتر است به محض مشاهده این علائم، شیشه شیر را در اختیار کودک قرار دهید. اگر تغذیه را تا زمانی که کودک شروع به گریه کند به تأخیر بیندازید، ممکن است نوزاد بی‌قرار شود و تغذیه با شیر خشک برای نوزاد دشوارتر گردد. شناخت این علائم در کنار آگاهی از مقدار شیر خشک نوزاد بر اساس سن و جدول میزان شیر خشک نوزاد در روز می‌تواند به والدین کمک کند تا از کم خوردن یا بیش از حد شیر خوردن نوزاد جلوگیری کنند. تغذیه به‌موقع کودک نه‌تنها باعث آرامش بیشتر نوزاد می‌شود، بلکه تجربه نگهداری و تغذیه نوزاد با شیر خشک را برای والدین نیز ساده‌تر و لذت‌بخش‌تر می‌کند.

میزان مصرف شیر خشک برای نوزاد و دفعات شیر خوردن نوزاد

تعداد دفعات شیر خوردن نوزاد نیز یک فرمول ثابت برای همه نمی تواند داشته باشد. نیاز ها و اشتهای نوزادان مختلف با یکدیگر فرق می کند. به طور متوسط نوزاد باید هر چهار ساعت یک بار شیر بخورد. به یاد داشته باشید که نوزادان برای رشد مغزی خود به خواب زیادی نیاز دارند ولی خواب بر غذا اولویت ندارد. اگر وقت شیر خوردن کودک شما فرارسیده است او را بیدار کنید و شیر بدهید. کودک شما تا شش ماهگی باید روزانه 4 تا 5 وعده شیر بخورد. اگر می‌پرسید برای ۶۰ سی سی چند پیمانه شیر خشک لازم است، به طور معمول، نسبت استاندارد تهیه شیر خشک این است؛ هر یک پیمانه (پیمانه داخل قوطی شیر خشک) برای ۳۰ سی‌سی آب استفاده می‌شود؛ بنابراین برای ۶۰ سی‌سی آب باید ۲ پیمانه سرصاف شیر خشک اضافه کنید.

به یاد داشته باشید که خود شما بهتر از هر کس دیگری می توانید میزان مصرف شیر خشک کودک خود را بسنجید. مقدار شیری که کودک از زمان آغاز شیر خورن تا سیر شدن، می خورد را بسنجید تا دریابید اشتهای نوزاد شما چقدر است. اگر در حال شیر خوردن حواس او به راحتی پرت می شود یا از شیر خوردن امتناع کرد، سیر شده است.

اگر نوزاد شیر خود را با سرعت تمام کند ولی همچنان به بطری لب بزند، احتمالا هنوز سیر نشده است. بعضی نوزادان نیاز بیشتری به مکیدن در خود احساس میکنند تا گرسنگی. به یاد داشته باشید که بافت پایه چربی در بدن در همین سنین تشکیل می شود. پس اگر کودک شما دچار اضافه وزن شود احتمالا این اضافه وزن را تا آخر عمر با خود حمل می کند. پس اگر کودک شما بیش از حد شیر میخورد با پزشک مشورت کنید.

از چه سنی باید در کنار شیر خشک به نوزاد غذای جامد داد؟

از حدود 6 ماهگی که دادن غذای جامد به کودک شروع می شود، کودک قادر نخواهد بود که با خوردن غذاهای متنوع، نیاز غذایی خود را تامین کند.بنابراین در شیر خشک دادن به نوزاد مهم است که تا حدود یک سالگی به دادن شیر به کودک ادامه دهید. همچنین از 6 ماهگی به بعد، اگر مصرف شیر خشک کودک کمتر از 500 میلی لیتر است، می توانید از قرص ها و یا شربت های ویتامینه برای رشد و نگهداری کودک استفاده کنید.

دقت داشته باشید که پس از یک سالگی تا 18 ماهگی الی 2 سالگی، شیر خشک را به عنوان غذای کمکی در کنار غذای جامد به کودک بدهید.

شیر خشک نوزاد، علائم شیر خوردن بیش از حد

مهم ترین نشانه این امر، استفراغ در کودکان است. استفراغ یعنی مقدار زیادی از شیر خورده شده یا تمام آن را بالا بیاورد. به یاد داشته باشید که نوزادان بعضا مقدار کمی از شیر را بالا می آورند و این یک امر طبیعی است. اگر نوزاد شما پس از شیر خوردن دچار دل درد شود، احتمالا بیش از حد به او شیر داده اید.

اما نشانه دل درد و دل پیچه کودکان و نوزادان چیست؟ اگر نوزاد شکمش سفت شده و گریه می کند می تواند نشانه دل درد باشد اگر پاهای خود را جمع کند نیز نشانه دل درد است. بنابر این ضروری است که توجه کافی را به مقدار شیر خشک برای نوزاد داشته باشید تا از بروز مواردی مانند دلدرد جلوگیری کنید.

چرا دادن شیر گاو به نوزادان ممنوع است؟

حجم پروتئین های درشت و پیچیده در شیر گاو بسیار بیشتر است و هضم این شیر برای معده نوزاد بسیار سخت یا حتی نا ممکن است. زیرا که آنزیم های معده نوزاد هنوز به طور کامل تکامل پیدا نکرده اند و بسیاری از غدد تولید آنزیم های هضم کننده در ابتدای روده اصلا هنوز فعال نشده اند.

علاوه بر آن نیاز های نوزاد انسان از شیر گاو برطرف نمی شود. شیر خشک دارای مواد معدنی، ویتامین های اساسی، پروتئین های ساده و چربی مورد نیاز بدن کودک است که در شیر گاو وجود ندارد. تا قبل از یک سالگی نباید به نوزاد شیر گاو بدهید. لازم به ذکر است که به جز آب، از اضافه کرده مواد و مایعات دیگر به شیر نوزاد جدا خودداری کنید. مگر به دستور پزشک. حتی آب هم نباید به صورت جداگانه به نوزاد داده شود و شیر خشک را با آب بیشتر رقیق نکنید.

نتیجه‌گیری

در این مقاله از سلامت اول تلاش کردیم راهنمایی جامع درباره میزان شیر خشک نوزاد و مقدار مناسب آن در سنین مختلف ارائه دهیم. همان‌طور که اشاره شد، آگاهی از مقدار شیر خشک نوزاد در هر وعده و تنظیم برنامه تغذیه نوزاد بر اساس سن و وزن نقش مهمی در رشد سالم کودک دارد. والدین باید توجه داشته باشند که تغذیه بیش از حد یا کمتر از نیاز نوزاد می‌تواند بر سلامت و روند رشد او تأثیر بگذارد.

همچنین رعایت مقدار استاندارد شیر خشک برای نوزاد اهمیت زیادی دارد، زیرا مصرف بیش از حد آن ممکن است مشکلاتی مانند دل‌درد، نفخ و سفت شدن شکم نوزاد را به همراه داشته باشد. بنابراین بهتر است در کنار استفاده از جدول میزان شیر خشک نوزاد بر اساس سن، به نشانه‌های گرسنگی و سیری کودک نیز توجه کنید. علاوه بر این، در زمان شروع غذاهای کمکی نیز باید درباره برخی مواد غذایی مانند پیاز برای نوزاد با احتیاط عمل کرد و آن‌ها را به‌تدریج وارد رژیم غذایی کودک نمود تا از بروز مشکلات گوارشی جلوگیری شود.

سوالات متداول