این مقاله در تاریخ 12-07-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.
تعویض به موقع پوشک نوزاد یکی از بخش های مهم مراقبت روزانه از اوست. به طور معمول، پوشک نوزاد باید هر زمان که خیس یا کثیف شد تعویض شود و در بسیاری از نوزادان این اتفاق چند بار در طول روز رخ می دهد. در روزهای اول زندگی نیز تعداد پوشک های خیس به تدریج افزایش پیدا می کند و می تواند اطلاعاتی درباره دریافت مایعات کافی در اختیار والدین قرار دهد.
اما تعداد دفعات تعویض پوشک برای همه نوزادان یکسان نیست و به سن، میزان تغذیه، دفعات ادرار و مدفوع و حساسیت پوست نوزاد بستگی دارد. پرستار کودک نیز در مراقبت روزانه از نوزاد معمولا علاوه بر زمان تعویض پوشک، به تعداد پوشک های خیس، وضعیت پوست و تغییرات الگوی ادرار و مدفوع توجه می کند. این موارد می توانند به والدین کمک کنند تا تغییرات غیرعادی را زودتر متوجه شوند. در ادامه، تعداد تقریبی پوشک مورد نیاز نوزاد، زمان مناسب تعویض، نشانه های خیس شدن پوشک و مواردی که کاهش ادرار می تواند نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد را بررسی می کنیم.
چند پوشک برای یک نوزاد تازه متولد شده نیاز است؟
تعداد پوشک مورد نیاز نوزاد در روز به سن او، میزان تغذیه و تعداد دفعات ادرار و مدفوع بستگی دارد. در روزهای اول پس از تولد، تعداد پوشک های خیس معمولا به تدریج بیشتر می شود. به همین دلیل، علاوه بر تعداد پوشک مصرف شده، توجه به تعداد پوشک های خیس و تغییرات آن در روزهای مختلف نیز اهمیت دارد.
در هفته های اول زندگی، بعضی نوزادان ممکن است به حدود 8 تا 12 پوشک در روز نیاز داشته باشند. این تعداد با افزایش سن معمولا کمتر می شود، اما الگوی دفع نوزادان با یکدیگر متفاوت است و نمی توان برای همه آنها یک عدد ثابت تعیین کرد. از حدود روز پنجم زندگی، معمولا انتظار می رود نوزاد در طول شبانه روز دست کم 6 پوشک خیس داشته باشد. اگر تعداد پوشک های خیس به شکل محسوسی کمتر از معمول شود، بهتر است وضعیت تغذیه و سلامت نوزاد بررسی شود.
| سن نوزاد | وضعیت معمول پوشک |
|---|---|
| روز اول | تعداد پوشک های خیس معمولا کم است |
| روز دوم | تعداد پوشک های خیس نسبت به روز اول بیشتر می شود |
| روز سوم تا چهارم | تعداد پوشک های خیس همچنان افزایش پیدا می کند |
| از حدود روز پنجم | معمولا حداقل 6 پوشک خیس در شبانه روز انتظار می رود |
پوشک نوزاد هر چند ساعت باید عوض شود؟
به نقل از سایت NHS:
نوزادان به تعویض مکرر پوشک نیاز دارند و بهتر است پوشک خیس یا کثیف در اولین فرصت تعویض شود تا از تحریک پوست و بثورات پوشکی جلوگیری شود.
بنابراین فاصله تعویض پوشک برای همه نوزادان یکسان نیست. در روزهای اول زندگی ممکن است نوزاد به حدود ۱۰ تا ۱۲ بار تعویض پوشک در شبانه روز نیاز داشته باشد. با بزرگ تر شدن نوزاد، این تعداد معمولا به حدود ۶ تا ۸ بار در روز می رسد.
اگر پوشک با مدفوع آلوده شده باشد، بهتر است در اولین فرصت تعویض شود. باقی ماندن طولانی مدت ادرار یا مدفوع در تماس با پوست می تواند احتمال قرمزی، التهاب و بثورات پوشکی را افزایش دهد. آکادمی اطفال آمریکا نیز توصیه می کند پوشک نوزاد هر ۳ تا ۴ ساعت یا هر زمان که کثیف شده است، تعویض شود.
اگر پوست نوزاد حساس است یا نشانه هایی مانند قرمزی، سوزش و التهاب در ناحیه پوشک دیده می شود، بهتر است پوشک بیشتر بررسی شود و پوشک خیس یا کثیف سریع تر تعویض شود.
چه زمانی باید پوشک نوزاد را عوض کنیم؟
| وضعیت پوشک | اقدام مناسب |
|---|---|
| پوشک با مدفوع آلوده شده است | در اولین فرصت تعویض شود |
| پوشک کاملا خیس شده است | پوشک تعویض شود |
| پوست اطراف پوشک قرمز یا تحریک شده است | دفعات بررسی و تعویض بیشتر شود |
| پوشک خشک است | نیازی به تعویض فوری نیست، اما باید در فواصل منظم بررسی شود |
| نوزاد دفعات ادرار کمتری از معمول دارد | تعداد پوشک های خیس بررسی و در صورت تداوم با پزشک مشورت شود |
آیا زمان تعویض پوشک نوزاد دختر و پسر متفاوت است؟
زمان تعویض پوشک نوزاد دختر و پسر تفاوت اساسی ندارد. در هر دو، معیار اصلی برای تعویض، خیس یا کثیف شدن پوشک و وضعیت پوست نوزاد است. در نوزاد دختر، هنگام تمیز کردن ناحیه پوشک بهتر است پاک کردن از جلو به عقب انجام شود تا احتمال انتقال آلودگی مدفوع به مجاری ادراری کاهش پیدا کند.
منظور از پوشک خیس چیست؟
منظور از پوشک خیس پوشکی است که نوزاد در آن ادرار کرده است. در پوشک های یکبار مصرف، گاهی تشخیص مقدار کمی ادرار دشوار است، زیرا پوشک رطوبت را جذب می کند. بعضی پوشک ها نیز دارای نشانگر رطوبت هستند که با خیس شدن تغییر رنگ می دهد.
تعداد پوشک های خیس در روز، به ویژه در روزهای اول زندگی، یکی از مواردی است که والدین می توانند برای پیگیری وضعیت دریافت مایعات نوزاد به آن توجه کنند. با این حال، تعداد پوشک به تنهایی برای ارزیابی وضعیت تغذیه یا کم آبی کافی نیست و باید همراه با علائم دیگر بررسی شود.
چگونه متوجه شویم که زمان تعویض پوشک فرا رسیده است؟
بچه ها هر بار که دفع ادرار یا مدفوع می کنند یا حداقل هر دو تا سه ساعت یک بار نیاز به تعویض پوشک خود دارند. تعداد دفعات نیاز به تغییر پوشک در کودک به میزان حساسیت پوست او نیز بستگی دارد.
پوست برخی از نوزادان بسیار لطیف است و ممکن است هر بار که ادرار نمودند به پوشک جدیدی احتیاج داشته باشند تا پوست آنها قرمز و زخم نشود. تعویض پوشک کودک بدن فوت وقت بسیارمهم است.
تعویض کمتر پوشک ممکن است منجر به عفونت های مخمری و جوش های پوشکی شود.
به نقل از diaper rashes:
طبق یک نظرسنجی در سال 2013 توسط آکادمی اطفال آمریکا، حدود 8 درصد از والدین گزارش می دهند که پوشک را کمتر تعویض می کنند تا ذخیره آنها بیشتر بماند. با این حال، ماندگاری چند پوشک آخر فقط کمی بیشتر می تواند در نهایت منجر به بثورات پوشک و عفونت های قارچی شود.
چگونه پوشک نوزاد را عوض کنیم؟
- دست های خود را بشویید و وسایل مورد نیاز را کنار دستتان قرار دهید.
- نوزاد را روی سطح صاف و ایمن قرار دهید و هنگام تعویض او را تنها نگذارید.
- پوشک کثیف را باز کنید و مدفوع را با قسمت تمیز پوشک پاک کنید.
- ناحیه پوشک را با آب یا دستمال مناسب نوزاد تمیز کنید.
- پوست را به آرامی خشک کنید.
- پوشک تمیز را زیر بدن نوزاد قرار دهید و آن را بدون فشار زیاد ببندید.
- مطمئن شوید کش پوشک روی پوست چین نخورده و اطراف پاها و کمر کاملا در وضعیت مناسب قرار گرفته است.
- اگر بند ناف هنوز جدا نشده، قسمت جلوی پوشک را پایین تر قرار دهید تا با بند ناف تماس نداشته باشد.
انتخاب پوشک مناسب برای نوزاد
انتخاب پوشک مناسب فقط به برند آن بستگی ندارد. اندازه پوشک، میزان جذب، راحتی نوزاد و وضعیت پوست او از مهم ترین مواردی هستند که هنگام خرید باید در نظر گرفته شوند.
- اندازه مناسب: پوشک نباید آنقدر تنگ باشد که روی ران و شکم نوزاد فشار ایجاد کند و نه آنقدر گشاد باشد که باعث نشتی شود. اگر جای کش پوشک روی پوست باقی می ماند یا مدام نشتی ایجاد می شود، بهتر است اندازه آن بررسی شود.
قدرت جذب مناسب: پوشکی را انتخاب کنید که بتواند ادرار را به خوبی جذب کند و سطح تماس پوست با رطوبت را کاهش دهد. این موضوع به ویژه برای نوزادانی که دفعات زیادی ادرار می کنند اهمیت دارد. - توجه به پوست نوزاد: اگر پوست نوزاد حساس است یا بعد از استفاده از یک نوع پوشک دچار قرمزی و التهاب می شود، بهتر است نوع دیگری از پوشک امتحان شود. استفاده از محصولات معطر یا موادی که باعث تحریک پوست می شوند نیز ممکن است برای بعضی نوزادان مناسب نباشد.
- جلوگیری از نشتی: نشتی مکرر می تواند به دلیل کوچک یا بزرگ بودن پوشک، پر شدن بیش از حد آن یا درست قرار نگرفتن پوشک باشد. در صورت تکرار نشتی، اندازه و نحوه بستن پوشک را بررسی کنید.
- راحتی کودک: پوشک باید به اندازه کافی انعطاف پذیر باشد تا حرکت پاهای نوزاد را محدود نکند و در قسمت کمر و ران فشار زیادی ایجاد نکند.
- یکبار مصرف یا پارچه ای: هر دو نوع پوشک می توانند مورد استفاده قرار بگیرند. در پوشک پارچه ای، شست وشوی مناسب و تعویض به موقع اهمیت زیادی دارد. در پوشک یکبار مصرف نیز بهتر است بعد از خیس یا کثیف شدن، پوشک تعویض شود.
در نهایت، بهترین پوشک برای هر نوزاد لزوما گران ترین یا شناخته شده ترین برند نیست. پوشکی که اندازه مناسبی داشته باشد، نشتی نداشته باشد و باعث تحریک پوست نوزاد نشود، انتخاب مناسب تری است.
اندازه پوشک نوزاد
برای تعیین اندازه مناسب پوشک نوزاد ، اگر سایز بچه بین دو سایز است ، پوشک بزرگتر را انتخاب کنید. اگر پوست کودک به دلیل کشش دهانه های پای پوشک در پاها یا کمر قرمز و تحریک شده باشد ، یا بستن پوشک روی شکم او دشوار است ، ممکن است زمان تغییر اندازه پوشک فرا رسیده باشد.
نشانه مناسب برای اندازه صحیح پوشک نوزاد وقتی است که دو انگشت بین شکم کودک و کمر بند پوشک قرار می گیرد و یک انگشت بین کش الاستیک و پای کودک قرار می گیرد. پوشکی که مدام نشتی می دهد نشانه دیگری از نیاز به پوشک با اندازه بزرگتر است.
علت خیس نشدن پوشک نوزاد چیست؟
کم شدن تعداد پوشک های خیس می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. گاهی ممکن است نوزاد کمتر از معمول شیر دریافت کرده باشد، به ویژه در روزهای ابتدایی که تغذیه و دفع هنوز در حال شکل گیری است. استفراغ، اسهال، بیماری یا کم آبی بدن نیز می توانند باعث کاهش ادرار شوند.
اگر تعداد پوشک های خیس نوزاد به طور محسوسی کمتر از معمول شده، به ویژه اگر همراه با بی حالی، خشکی دهان، تغذیه ضعیف یا سایر علائم بیماری باشد، بهتر است وضعیت نوزاد توسط پزشک ارزیابی شود.
چه زمانی باید نوزاد را به پزشک نشان داد؟
کاهش واضح تعداد پوشک های خیس، به ویژه اگر نسبت به روزهای قبل تغییر کرده باشد، نیاز به توجه دارد. اگر نوزاد برای مدت طولانی ادرار نکرده، به خوبی شیر نمی خورد، بی حال است، دهان خشکی دارد، استفراغ یا اسهال دارد یا علائم دیگری از بیماری در او دیده می شود، بهتر است با پزشک یا مرکز درمانی مشورت شود. در نوزادان کم سن، به ویژه در روزهای اول زندگی، کاهش ادرار را نباید بدون بررسی نادیده گرفت.
کلام آخر
تعداد پوشک مورد نیاز نوزاد با افزایش سن تغییر می کند و به میزان تغذیه، تعداد دفعات ادرار و مدفوع و شرایط هر نوزاد بستگی دارد. در هفته های اول زندگی، ممکن است نوزاد به حدود ۸ تا ۱۲ پوشک در روز نیاز داشته باشد. از حدود روز پنجم، معمولا انتظار می رود نوزاد در شبانه روز حداقل ۶ پوشک خیس داشته باشد. با بزرگ تر شدن نوزاد، تعداد دفعات تعویض پوشک معمولا کمتر می شود و بسیاری از نوزادان به حدود ۶ تا ۸ پوشک در روز نیاز دارند.
بنابراین، به جای اینکه فقط تعداد پوشک مصرفی را ملاک قرار دهید، بهتر است به تعداد پوشک های خیس، الگوی ادرار و مدفوع و وضعیت عمومی نوزاد نیز توجه کنید. کاهش قابل توجه پوشک های خیس نسبت به روزهای معمول می تواند نشانه ای باشد که نیاز به بررسی وضعیت تغذیه و دریافت مایعات نوزاد دارد.
سوالات متداول
به طور معمول کودک شما باید از چند پوشک در روز استفاده کند؟
اگر کودک شما کمتر از یک ماه سن دارد، روزانه حدود 6 تا 10 پوشک انجام می دهد. هنگامی که کودک شما یک ماهه است به 4 تا 6 پوشک در روز نیاز دارد.
چه زمانی باید پوشک کودک خود را عوض کنید؟
هر زمان که متوجه شدید پوشک کودکتان خیس و کثیف است، توصیه می شود آن را عوض کنید.
اگر تعداد پوشک خیس بچه کم باشد چه باید کرد؟
پوشک خیس کمتر به این معنی است که کودک شما به اندازه کافی شیر دریافت نمی کند که باعث کم آبی بدن می شود.
اگر تعداد پوشک بچه خیس زیاد باشد چه باید کرد؟
داشتن پوشک کثیف هر 1تا 3 ساعت برای نوزادان بسیار طبیعی است.
چه پوشکی برای نوزاد مناسب است؟
پوشک پارچه ای و یکبار مصرف از نظر راحتی ، هزینه و تأثیرات آن بر محیط زیست دارای مزایا و معایبی هستند.
