تست زردی نوزاد در منزل

زردی یا یرقان یکی از شایع‌ترین مشکلاتی است که در روزهای ابتدایی زندگی نوزادان دیده می‌شود. این حالت معمولاً به دلیل افزایش سطح بیلی‌روبین در خون رخ می‌دهد که خود ناشی از تجزیه طبیعی گلبول‌های قرمز است. در بسیاری موارد، زردی نوزاد خفیف و بی‌خطر است و بدون نیاز به درمان خاصی برطرف می‌شود. اما در برخی موارد، اگر به‌موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند به مشکلات جدی‌تری منجر شود که حتی رشد مغزی نوزاد را تحت تأثیر قرار دهد.

از همین رو بررسی و تشخیص زردی نوزاد در روزهای اول زندگی اهمیت زیادی دارد. مرکز «سلامت اول» با فراهم آوردن امکان انجام آزمایش در منزل و تست زردی نوزاد در منزل، به خانواده‌ها این فرصت را می‌دهد که بدون نیاز به مراجعه به مراکز درمانی و قرار گرفتن در محیط‌های آلوده، با آرامش کامل وضعیت سلامت نوزاد خود را پیگیری کنند و در صورت نیاز درمان به‌موقع را آغاز نمایند.

تست زردی نوزاد چیست؟

تست زردی در واقع همان اندازه‌گیری سطح بیلی‌روبین خون نوزاد است که نشان می‌دهد آیا میزان آن در محدوده طبیعی قرار دارد یا خیر. افزایش غیرطبیعی بیلی‌روبین نیازمند مراقبت و در برخی موارد درمان فوری است. این آزمایش معمولاً به دو روش انجام می‌شود: یا از طریق خونگیری از پاشنه پای نوزاد و ارسال به آزمایشگاه، یا به صورت غیرتهاجمی با دستگاه بیلی‌چک که نور مخصوصی را به پوست می‌تاباند و میزان بیلی‌روبین را محاسبه می‌کند.

استفاده از دستگاه بیلی‌چک به دلیل بدون درد بودن و سرعت بالا، گزینه‌ای بسیار مناسب برای بررسی اولیه سطح زردی نوزاد است. مرکز سلامت اول از این دستگاه‌های به‌روز استفاده می‌کند تا والدین بتوانند بدون نگرانی از درد یا استرس برای نوزاد، وضعیت سلامت فرزندشان را در خانه بررسی کنند.

در سایت  my.clevelandclinic می‌خوانیم:

بیلیروبیین ماده‌ای زرد رنگ است که بدن شما هنگام تجزیه گلبول‌های قرمز خون ایجاد می‌کند. در دوران بارداری، کبد شما بیلی‌روبین را برای نوزاد شما دفع می‌کند. اما پس از تولد، کبد نوزاد شما باید شروع به دفع بیلی‌روبین کند. اگر کبد نوزاد شما به اندازه کافی رشد نکرده باشد، ممکن است نتواند بیلی‌روبین را دفع کند. وقتی بیلی‌روبین اضافی تجمع می‌یابد، پوست نوزاد شما ممکن است زرد به نظر برسد.

تست زردی نوزاد در منزل را کی انجام دهیم؟

در حقیقت، تقریبا همه نوزادان در روزهای ابتدایی زندگی باید از نظر زردی بررسی شوند، چرا که زردی در حدود ۶۰ درصد نوزادان رسیده و ۸۰ درصد نوزادان نارس دیده می‌شود. حتی اگر نوزاد ظاهراً سالم باشد، ممکن است سطح بیلی‌روبین خون او بالاتر از حد طبیعی باشد و نیاز به بررسی دقیق‌تری داشته باشد.

برخی نوزادان در گروه‌های پرخطر قرار می‌گیرند و نیازمند توجه ویژه‌تری هستند. یافتن علت زردی نوزاد مهم است. به عنوان مثال نوزادانی که نارس متولد شده‌اند، یا وزن کمی دارند، و همچنین نوزادانی که گروه خونی‌شان با مادر متفاوت است (به‌خصوص در موارد ناسازگاری Rh) باید حتماً چندین بار در روزهای اول از نظر زردی کنترل شوند. مرکز سلامت اول با آگاهی از این نکات، برنامه‌ریزی دقیقی برای پایش این گروه‌ها در منزل ارائه می‌کند.

چرا تست زردی نوزاد در منزل؟

انجام تست زردی در منزل باعث می‌شود هم والدین و هم نوزاد در محیطی آرام و بدون تنش این فرآیند را طی کنند. نوزادان به تغییر محیط بسیار حساس هستند و حضور در مراکز درمانی می‌تواند آن‌ها را بی‌قرار و مضطرب کند. علاوه بر این، مادر پس از زایمان ممکن است آمادگی جسمی کافی برای رفت و آمدهای مکرر نداشته باشد و ترجیح بدهد که این مراقبت‌ها در خانه انجام شود.

از سوی دیگر، مراجعه به بیمارستان‌ها و آزمایشگاه‌ها همیشه با خطر مواجهه با میکروب‌ها و عفونت‌های بیمارستانی همراه است. نوزادان به دلیل سیستم ایمنی ضعیف‌تر، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌ها قرار دارند. با انجام تست در منزل، این خطرات به حداقل می‌رسد و خانواده با خیالی آسوده‌تر می‌توانند از وضعیت سلامت فرزند خود مطمئن شوند.

مزایای انجام تست زردی در منزل در یک نگاه:

• • کاهش استرس نوزاد و والدین
  • اجتناب از حضور در محیط‌های آلوده درمانی
  • صرفه‌جویی در وقت و هزینه‌های رفت و آمد
  • امکان پایش منظم و سریع وضعیت زردی
  • حمایت و آموزش پرستار در محیط امن خانه

انواع تست زردی نوزاد در منزل

پرستار در بیمارستان پس از تولد نوزاد، علائم ظاهری زردی را بررسی می‌کند. اما نکته مهم این است که سطح بیلی‌روبین معمولاً در روز سوم تا پنجم زندگی به بالاترین حد خود می‌رسد. به همین دلیل، چک کردن دوباره وضعیت زردی نوزاد توسط پرستار یا پزشک در منزل اهمیت زیادی دارد تا در صورت نیاز اقدامات درمانی به موقع آغاز شود. در ادامه با روش‌های مختلف انجام تست زردی نوزاد در خانه آشنا می‌شویم.

معاینه فیزیکی نوزاد

در این روش، پزشک یا پرستار علائم اولیه زردی را با دقت از طریق معاینه پوست، سفیدی چشم‌ها و مخاط دهان نوزاد بررسی می‌کند. در صورتی که زردی مشکوک یا شدید به نظر برسد، ممکن است برای اطمینان بیشتر انجام آزمایش خون یا حتی بررسی‌های تکمیلی مانند آزمایش ادرار تجویز شود.

تست زردی نوزاد با آزمایش خون در منزل

یکی از دقیق‌ترین راه‌های تشخیص میزان زردی، نمونه‌گیری خون از پاشنه پای نوزاد است. این نمونه به آزمایشگاه ارسال می‌شود و سطح بیلی‌روبین به‌طور دقیق مشخص می‌شود. استفاده از خدمات پرستاری در منزل این امکان را فراهم می‌کند که بدون استرس و رفت‌وآمد به مراکز درمانی، این آزمایش برای نوزاد شما در خانه انجام شود.

تست زردی نوزاد با بیلی‌چک

روش دیگری که امروزه بسیار رایج شده، استفاده از دستگاه بیلی‌چک است. این دستگاه کوچک و بدون درد، نور مخصوصی را به پوست نوزاد می‌تاباند و با اندازه‌گیری بازتاب نور، سطح تقریبی بیلی‌روبین را به‌سرعت محاسبه می‌کند. این تست برای پایش‌های مکرر در منزل بسیار مناسب است و می‌تواند در بسیاری موارد نیاز به خونگیری را کاهش دهد

 جدول زردی نوزاد با توجه به سن

تشخیص به‌موقع و دقیق سطح زردی نوزاد اهمیت زیادی دارد تا از بروز عوارض جدی پیشگیری شود. آکادمی اطفال آمریکا (AAP) یک جدول راهنما ارائه کرده است که پزشکان و پرستاران بر اساس آن تصمیم می‌گیرند آیا نوزاد نیاز به درمان فوری مثل فتوتراپی یا حتی تعویض خون دارد یا خیر. در این جدول، سطح بیلی‌روبین خون با توجه به سن نوزاد (بر حسب ساعت پس از تولد) مشخص شده و مرز هشداردهنده هر بازه سنی تعیین گردیده است.

آکادمی اطفال آمریکا (AAP) این جدول را برای تشخیص نیاز به درمان زردی نوزاد بر اساس سطح بیلی‌روبین و سن نوزاد (بر حسب ساعت پس از تولد) ارائه کرده است:

مقایسه تست زردی در منزل با آزمایشگاه

از نظر دقت، دستگاه‌های بیلی‌چک خانگی تفاوت محسوسی با دستگاه‌های بیمارستانی ندارند و نتایج قابل اعتمادی را ارائه می‌دهند. در صورتی که سطح بیلی‌روبین بالا گزارش شود، می‌توان اقدامات درمانی مانند فتوتراپی را نیز به سرعت در منزل آغاز کرد یا در صورت لزوم، نوزاد را به مرکز درمانی ارجاع داد. بنابراین انجام تست در منزل از نظر کیفیت هیچ تفاوتی با مراجعه به آزمایشگاه ندارد.

تجربه والدین نیز نشان داده است که انجام این تست در خانه باعث آرامش خاطر بیشتر می‌شود. بسیاری از خانواده‌ها اذعان کرده‌اند که به جای چندین مرتبه رفت و آمد پرزحمت به بیمارستان، حضور پرستار و انجام تست در منزل باعث صرفه‌جویی در زمان و انرژی شده و از استرس آنها به میزان چشمگیری کاسته است.

درمان زردی چگونه انجام می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین مزایای شناسایی زردی به‌موقع، امکان شروع درمان در منزل است. فتوتراپی خانگی امروزه با دستگاه‌های کوچک و ایمن انجام می‌شود و کمک می‌کند تا بدون نیاز به بستری شدن در بیمارستان، سطح بیلی‌روبین نوزاد به سرعت کاهش یابد. این روش کاملاً بی‌ضرر و بدون درد است و در کنار تغذیه مناسب، تأثیر بسیار خوبی بر بهبود زردی دارد.

مرکز سلامت اول در صورت نیاز به فتوتراپی برای تست زردی نوزاد در منزل، دستگاه استاندارد را به منزل شما می‌آورد و پرستاران نحوه صحیح استفاده از آن را به والدین آموزش می‌دهند. همچنین طی روزهای درمان، وضعیت نوزاد به طور مداوم توسط تیم مراقبتی پیگیری می‌شود تا در صورت نیاز به اقدامات بیشتر، بلافاصله هماهنگی‌های لازم انجام شود.

 چرا مرکز سلامت اول انتخاب مناسبی برای تست زردی در منزل است؟

مرکز سلامت اول با بهره‌گیری از تیم پرستاری آموزش‌دیده و باتجربه، خدمات تخصصی تست زردی در منزل را ارائه می‌دهد. پرستاران این مرکز به خوبی با شرایط خاص نوزادان آشنا هستند و می‌توانند علاوه بر انجام تست، راهکارهای مراقبتی لازم را نیز به والدین آموزش دهند.

از سوی دیگر، مرکز سلامت اول از دستگاه‌های استاندارد و دقیق برای اندازه‌گیری سطح بیلی‌روبین استفاده می‌کند و این کار تحت نظارت کارشناسان مجرب انجام می‌شود. همچنین با ارائه خدمات پشتیبانی شبانه‌روزی، والدین در هر ساعتی از شبانه‌روز می‌توانند در صورت نیاز با مرکز تماس بگیرند و راهنمایی لازم را دریافت کنند.

سوالات متداول

آیا نور آفتاب برای درمان زردی نوزاد کافی است؟

نور آفتاب به‌تنهایی جایگزین فتوتراپی پزشکی نمی‌شود و برای زردی‌های متوسط و شدید کافی نیست.

زردی تا چه حد طبیعی است؟

اگر زردی فقط در ناحیه صورت باشد معمولاً خفیف است، اما درگیری دست‌ها، شکم یا پاها نیاز به بررسی فوری دارد.

چه زمانی نیاز به بستری می‌شود؟

در صورتی که سطح بیلی‌روبین در تست زردی نوزاد در منزل خیلی بالا باشد یا نوزاد دچار بی‌حالی، مکیدن ضعیف و خواب‌آلودگی غیرطبیعی شود، باید فوراً به بیمارستان مراجعه کرد.