بیماری سل چیست؟ مهم‌ترین علائم سل، تشخیص و درمان

این مقاله در تاریخ هفتم مردادماه 1405 از سوی تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و تایید شده است.

بیماری سل یا Tuberculosis (TB)  یک بیماری عفونی است که بر اثر ورود باکتری Mycobacterium tuberculosis   به بدن ایجاد می‌شود. این بیماری بیشتر ریه‌ها را درگیر می‌کند، اما ممکن است به غدد لنفاوی، استخوان‌ها، کلیه‌ها، مغز، ستون فقرات، پوست یا حنجره نیز گسترش پیدا کند.

سرفه طول‌کشیده، درد قفسه سینه، خلط خونی، تب، تعریق شبانه، ضعف و کاهش وزن از مهم‌ترین علائم بیماری سل هستند. البته همه افرادی که با باکتری سل آلوده می‌شوند، بیمار یا علامت‌دار نیستند. برخی افراد به سل نهفته مبتلا هستند و تا زمانی که عفونت فعال نشده است، علائمی ندارند و بیماری را به دیگران منتقل نمی‌کنند که باید مورد توجه مراقب یا پرستار بیمار باشد.

بیماری سل چیست؟

سل یک بیماری عفونی قابل‌پیشگیری و قابل‌درمان است. باکتری عامل سل معمولاً پس از ورود به بدن در ریه‌ها مستقر می‌شود. سیستم ایمنی بعضی افراد می‌تواند فعالیت باکتری را مهار کند؛ در این حالت فرد دچار سل نهفته می‌شود. اگر باکتری‌ها تکثیر شوند و به بافت‌های بدن آسیب برسانند، سل فعال به وجود می‌آید.

سل فعال می‌تواند بدون درمان به بیماری جدی و حتی مرگ منجر شود. براساس آمار سازمان جهانی بهداشت، در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۰٫۷ میلیون نفر در جهان به سل مبتلا شدند و ۱٫۲۳ میلیون نفر بر اثر این بیماری جان باختند. با این حال، سل با تشخیص و درمان درست قابل‌کنترل و درمان است

علائم بیماری سل

علائم بیماری سل به محل فعالیت باکتری در بدن بستگی دارد. در سل ریوی و انواع بیماری های ژنتیکی در کودکان و بزرگسالان، علائم تنفسی بیشتر دیده می‌شوند؛ اما سل خارج ریوی ممکن است با درد، تورم یا اختلال عملکرد عضو درگیر همراه باشد. مهم‌ترین علائم بیماری سل عبارت‌اند از:

سازمان جهانی بهداشت سرفه طول‌کشیده، درد قفسه سینه، ضعف، خستگی، کاهش وزن، تب و تعریق شبانه را از علائم شایع سل معرفی می‌کند. این علائم ممکن است در ابتدا خفیف باشند و به‌آرامی پیشرفت کنند.

مهمترین علائم بیماری سل چیست؟

مهم‌ترین نشانه‌ای که احتمال سل ریوی را مطرح می‌کند، سرفه مداوم و بهبودی‌نیافته است؛ به‌خصوص اگر سرفه با خلط، خون در خلط، درد قفسه سینه، تب، تعریق شبانه یا کاهش وزن همراه باشد. البته د رمورد شباهت این سرفه به واکنش آلرژیک باید دقت کرد. علائمی که نیاز به توجه بیشتری دارند عبارت‌اند از:

•        سرفه‌ای که سه هفته یا بیشتر ادامه داشته باشد
•        سرفه همراه با خلط یا خون
•        درد هنگام نفس‌کشیدن یا سرفه
•        تب و تعریق شبانه مکرر
•        کاهش وزن و اشتهای بدون علت مشخص
•        ضعف و خستگی طولانی‌مدت
•        تماس نزدیک با فرد مبتلا به سل فعال

این نشانه‌ها اختصاصی سل نیستند و در بیماری‌های تنفسی دیگری نیز مشاهده می‌شوند؛ بنابراین نمی‌توان فقط از روی علائم، ابتلا به سل را تأیید یا رد کرد.

علائم بیماری سل در بزرگسالان

علائم بیماری سل در بزرگسالان معمولاً به‌تدریج شروع می‌شوند و ممکن است طی چند هفته شدت پیدا کنند و به ضعف سیستم ایمنی بدن بستگی دارد. گاهی فرد سرفه یا خستگی خود را به سرماخوردگی، حساسیت، آلودگی هوا یا فشار کاری نسبت می‌دهد و برای بررسی پزشکی اقدام نمی‌کند. علائم سل در بزرگسالان ممکن است شامل موارد زیر باشند:

بزرگسالان دارای ضعف سیستم ایمنی ممکن است علائم متفاوت، شدیدتر یا غیرمعمولی داشته باشند. افراد مبتلا به HIV، دیابت، بیماری کلیوی، سوءتغذیه یا افرادی که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، باید علائم مشکوک را جدی‌تر پیگیری کنند.

علائم اولیه بیماری سل

سل فعال معمولاً با علائم خفیفی آغاز می‌شود. سرفه‌های پراکنده، خستگی، کاهش اشتها، تب خفیف یا تعریق شبانه ممکن است در مراحل اولیه دیده شوند. این علائم می‌توانند به‌آرامی و طی چند هفته بیشتر شوند. در مقابل، سل نهفته معمولاً هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند. فرد ممکن است احساس سلامتی داشته باشد و فقط در آزمایش خون یا تست پوستی سل مشخص شود که با باکتری سل آلوده شده است.

به گفته وبسایت WHO در رابطه با درمان مرض سل:

سل (TB) یک بیماری عفونی است که اغلب ریه ها را درگیر می کند و توسط نوعی باکتری ایجاد می شود. در هنگام سرفه، عطسه یا تف کردن افراد آلوده، از طریق هوا پخش می شود.

سل قابل پیشگیری و درمان است.

تخمین زده می شود که حدود یک چهارم جمعیت جهان به باکتری سل آلوده شده باشند. حدود 5 تا 10 درصد از افراد مبتلا به سل در نهایت علائم و بیماری سل را دریافت می کنند.

کسانی که مبتلا هستند اما (هنوز) به این بیماری مبتلا نشده اند، نمی توانند آن را منتقل کنند. بیماری سل معمولا با آنتی بیوتیک درمان می شود و بدون درمان می تواند کشنده باشد.

در برخی کشورها، واکسن Bacille Calmette-Guérin (BCG) برای پیشگیری از سل به نوزادان یا کودکان کوچک داده می شود. این واکسن از سل در خارج از ریه جلوگیری می کند اما نه در ریه.

 علائم سل گلو چیست؟

«سل گلو» یک اصطلاح عمومی است که معمولاً برای توصیف درگیری حنجره یا بافت‌های اطراف گلو با باکتری سل استفاده می‌شود. سل حنجره یکی از انواع سل خارج ریوی است و ممکن است همراه با سل ریوی یا به‌صورت جداگانه دیده شود. مهم‌ترین علائم سل گلو و حنجره عبارت‌اند از:

•  گرفتگی یا تغییر مداوم صدا
• گلودرد طول‌کشیده
•  درد هنگام بلع
•  دشواری در بلع غذا یا مایعات
• سرفه مداوم
•  احساس وجود جسم خارجی در گلو
• کاهش وزن
• تب یا تعریق شبانه
•  درد منتشرشونده به گوش در بعضی بیماران

بررسی مطالعات مربوط به سل حنجره نشان داده است که درد هنگام بلع، گرفتگی صدا، تغییر کیفیت صدا و سرفه از شایع‌ترین علائم گزارش‌شده هستند. بااین‌حال، این نشانه‌ها می‌توانند در التهاب حنجره، مشکلات تارهای صوتی و بیماری‌های دیگر نیز دیده شوند.

 آیا گرفتگی صدا می‌تواند از علائم سل باشد؟

گرفتگی صدا ممکن است یکی از علائم سل حنجره باشد، اما در بیشتر موارد علت‌های دیگری مانند التهاب حنجره، استفاده زیاد از صدا، حساسیت، رفلاکس معده یا ضایعات تارهای صوتی دارد. گرفتگی صدایی که بیش از چند هفته ادامه پیدا کند، به‌خصوص اگر با سرفه، درد هنگام بلع، کاهش وزن، تب یا تعریق شبانه همراه باشد، باید توسط پزشک یا متخصص گوش، حلق و بینی بررسی شود.

 آیا سل گلو واگیردار است؟

اگر فرد به سل فعال حنجره یا ریه مبتلا باشد، ممکن است باکتری را از طریق هوا به دیگران منتقل کند. باکتری سل هنگام سرفه، صحبت‌کردن یا آواز خواندن فرد مبتلا وارد هوا می‌شود. سل نهفته واگیردار نیست. همچنین همه انواع سل خارج ریوی به یک اندازه قابلیت انتقال ندارند؛ خطر انتقال بیشتر به سل فعال ریه و حنجره مربوط است.

علائم سل خارج ریوی

اگر باکتری سل به بخش‌هایی غیر از ریه گسترش پیدا کند، به آن سل خارج ریوی گفته می‌شود. نشانه‌های این بیماری به عضو درگیر بستگی دارند.

سل می‌تواند علاوه‌بر ریه، کلیه‌ها، مغز، ستون فقرات، پوست، استخوان‌ها، مفاصل، غدد لنفاوی و حنجره را درگیر کند. علائم سل خارج ریوی گاهی بدون سرفه یا نشانه‌های واضح تنفسی ظاهر می‌شوند.

چه کسانی بیمار مشکوک به سل محسوب می‌شوند؟

عبارت «بیمار مشکوک به سل» به معنی تشخیص قطعی بیماری نیست. این اصطلاح معمولاً برای فردی استفاده می‌شود که علائم، سابقه تماس یا عوامل خطری دارد که انجام بررسی‌های تکمیلی را ضروری می‌کند. افراد زیر ممکن است به ارزیابی از نظر سل نیاز داشته باشند:

•        افرادی که سرفه طول‌کشیده دارند
•        افرادی که خون در خلط مشاهده می‌کنند
•        افراد دارای تب، تعریق شبانه و کاهش وزن بدون علت
•        کسانی که با بیمار مبتلا به سل فعال تماس نزدیک و طولانی داشته‌اند
•        افراد مبتلا به HIV یا ضعف سیستم ایمنی
•        افراد مبتلا به دیابت یا بیماری شدید کلیوی
•        افرادی که دچار سوءتغذیه یا کمبود وزن شدید هستند
•        کارکنان مراکز درمانی یا محیط‌های پرجمعیت و بسته
•        افرادی که داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند

وجود این شرایط به معنای ابتلای قطعی نیست، اما مراجعه به پزشک و انجام آزمایش مناسب را ضروری می‌کند.

    بعد از تماس با بیمار مبتلا به سل چه کنیم؟

اگر با فرد مبتلا به سل فعال ریه یا حنجره تماس نزدیک داشته‌اید، موضوع را با پزشک یا مرکز بهداشت مطرح کنید. پزشک براساس مدت و نوع تماس، شرایط محیط، وجود علائم، سن و وضعیت سیستم ایمنی مشخص می‌کند که آیا به آزمایش نیاز دارید یا خیر.

ممکن است برای بررسی عفونت سل از تست پوستی یا آزمایش خون استفاده شود. اگر آزمایش اولیه خیلی زود پس از تماس انجام شده باشد، پزشک ممکن است تکرار آن را در زمان دیگری توصیه کند. تماس با بیمار به‌تنهایی به معنی ابتلا نیست و همه افرادی که با باکتری سل آلوده می‌شوند، دچار سل فعال نخواهند شد.

تفاوت سل نهفته و سل فعال چیست؟

تست پوستی یا آزمایش خون به‌تنهایی نمی‌تواند سل فعال را از سل نهفته تشخیص دهد. فرد دارای نتیجه مثبت باید برای تعیین نوع عفونت، از نظر علائم، سابقه پزشکی، تصویر قفسه سینه و آزمایش‌های تکمیلی بررسی شود.

بیماری سل چگونه منتقل می‌شود؟

باکتری سل از طریق هوا منتقل می‌شود. هنگامی که فرد مبتلا به سل فعال ریه یا حنجره سرفه می‌کند، عطسه می‌کند، صحبت می‌کند یا آواز می‌خواند، ذرات بسیار ریز حاوی باکتری می‌توانند وارد هوا شوند. احتمال انتقال در شرایط زیر بیشتر است:

•  تماس نزدیک و طولانی با بیمار
•  حضور در محیط بسته
•  تهویه نامناسب
•  زندگی مشترک با بیمار مبتلا به سل فعال
•  کار یا اقامت در محیط‌های شلوغ
•  تأخیر در تشخیص و شروع درمان بیمار

افرادی که سل نهفته دارند، بیماری را به دیگران منتقل نمی‌کنند. خطر انتقال از بیماران مبتلا به سل فعال نیز پس از شروع درمان مؤثر کاهش می‌یابد، اما زمان پایان محدودیت‌ها باید توسط پزشک یا مرکز درمانی تأیید شود.

 چه افرادی بیشتر در معرض بیماری سل هستند؟

هر فردی ممکن است به سل مبتلا شود، اما بعضی شرایط احتمال ابتلا یا تبدیل سل نهفته به سل فعال را افزایش می‌دهند:

•  تماس نزدیک با فرد مبتلا به سل فعال
• ابتلا به HIV
•   ضعف سیستم ایمنی
•  دیابت
• سوءتغذیه
•  بیماری مزمن کلیوی
• مصرف طولانی‌مدت داروهای کورتونی
• شیمی‌درمانی
•   پیوند عضو
• مصرف دخانیات
•  اقامت یا کار در محیط‌های پرجمعیت
• سن پایین کودکان یا سالمندی

دیابت، ضعف سیستم ایمنی، سوءتغذیه و مصرف دخانیات از عوامل شناخته‌شده افزایش خطر سل فعال هستند.

 بیماری سل چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص سل فقط با مشاهده علائم امکان‌پذیر نیست. پزشک برای تشخیص سل فعال یا نهفته ممکن است از ترکیبی از شرح حال، معاینه، تست عفونت سل، تصویربرداری و آزمایش نمونه‌های تنفسی استفاده کند.

    بررسی علائم و سابقه تماس

پزشک درباره مدت سرفه، وجود خلط خونی، کاهش وزن، تب، تعریق شبانه، سابقه تماس با بیمار و بیماری‌های زمینه‌ای سؤال می‌کند. سابقه سفر یا اقامت در مناطق دارای شیوع بالاتر سل نیز ممکن است بررسی شود.

 تست پوستی سل

تست پوستی توبرکولین یا مانتو برای بررسی واکنش سیستم ایمنی نسبت به باکتری سل انجام می‌شود. نتیجه آزمایش باید در زمان تعیین‌شده توسط فرد آموزش‌دیده بررسی شود. مثبت‌شدن تست پوستی نشان می‌دهد فرد احتمالاً با باکتری سل آلوده شده است، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که فرد سل فعال دارد.

آزمایش خون سل

آزمایش خون IGRA واکنش سیستم ایمنی به باکتری سل را بررسی می‌کند. این آزمایش نیز بیشتر برای شناسایی عفونت سل استفاده می‌شود و نمی‌تواند به‌تنهایی فعال یا نهفته‌بودن بیماری را مشخص کند.

عکس قفسه سینه

رادیوگرافی قفسه سینه می‌تواند تغییرات مشکوک در ریه را نشان دهد. البته تصویر غیرطبیعی به‌تنهایی برای تأیید بیماری کافی نیست و تصویر طبیعی نیز همیشه تمام انواع سل را رد نمی‌کند. در بعضی شرایط ممکن است پزشک سی‌تی‌اسکن یا تصویربرداری از عضو دیگری را درخواست کند.

آزمایش خلط و تست‌های مولکولی

در صورت احتمال سل ریوی، نمونه خلط برای بررسی وجود باکتری سل گرفته می‌شود. آزمایش‌های مولکولی سریع می‌توانند ماده ژنتیکی باکتری و در برخی موارد نشانه‌های مقاومت دارویی را شناسایی کنند. سازمان جهانی بهداشت استفاده از آزمایش‌های تشخیصی سریع را به‌عنوان آزمایش اولیه در افراد دارای علائم سل توصیه می‌کند. کشت خلط و آزمایش حساسیت دارویی نیز ممکن است برای تأیید بیماری و انتخاب درمان مناسب انجام شوند.

آیا بیماری سل درمان دارد؟

بله. بیماری سل با مصرف داروهای ضدسل و رعایت کامل برنامه درمانی قابل‌درمان است. نوع دارو، تعداد داروها و مدت درمان به محل درگیری، فعال یا نهفته‌بودن بیماری، نتیجه آزمایش مقاومت دارویی و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. درمان سل فعال معمولاً با ترکیبی از چند دارو انجام می‌شود. ریفامپیسین، ایزونیازید، پیرازینامید و اتامبوتول از داروهای شناخته‌شده درمان سل هستند، اما انتخاب و تنظیم داروها باید فقط توسط پزشک انجام شود.

درمان سل فعال چقدر طول می‌کشد؟

مدت درمان برای همه بیماران یکسان نیست. بعضی برنامه‌های درمان سل حساس به دارو حدود چهار تا شش ماه ادامه دارند، اما درمان برخی بیماران ممکن است طولانی‌تر باشد. بیمار نباید با بهترشدن علائم، مصرف داروها را متوقف کند. قطع زودهنگام یا نامنظم دارو می‌تواند باعث باقی‌ماندن باکتری، عود بیماری و ایجاد سل مقاوم به دارو شود.

درمان سل نهفته

درمان سل نهفته برای کاهش احتمال تبدیل عفونت به سل فعال انجام می‌شود. همه افراد دارای سل نهفته برنامه درمانی یکسانی ندارند و پزشک براساس سن، بیماری‌های زمینه‌ای، احتمال فعال‌شدن سل و تداخل‌های دارویی تصمیم می‌گیرد.

سل مقاوم به دارو چیست؟

سل مقاوم به دارو زمانی ایجاد می‌شود که باکتری سل به یک یا چند داروی اصلی پاسخ ندهد. مصرف نامنظم دارو، قطع زودهنگام درمان یا انتخاب برنامه درمانی نامناسب می‌تواند در ایجاد یا گسترش مقاومت دارویی نقش داشته باشد. سل مقاوم به دارو قابل‌درمان است، اما درمان آن ممکن است پیچیده‌تر باشد و به داروهای متفاوت و نظارت دقیق‌تر نیاز داشته باشد.

عوارض بیماری سل چیست؟

درمان‌نشدن سل می‌تواند باعث آسیب جدی به ریه یا سایر اعضای بدن شود. عوارض احتمالی به محل درگیری و شدت بیماری بستگی دارند و ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• آسیب بافت ریه
• کاهش عملکرد تنفسی
• تجمع مایع در اطراف ریه
• درگیری ستون فقرات و استخوان‌ها
• التهاب پرده‌های مغز
• آسیب کلیه
• درگیری غدد لنفاوی
• گسترش عفونت به چند عضو بدن
• ایجاد سل مقاوم به دارو

شروع سریع درمان و مصرف منظم داروها می‌تواند احتمال بروز بسیاری از این عوارض را کاهش دهد.

روش‌های پیشگیری از بیماری سل

پیشگیری از سل فقط به شستن دست‌ها محدود نمی‌شود؛ زیرا راه اصلی انتقال بیماری از طریق هواست. مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه عبارت‌اند از:

• شناسایی و درمان سریع بیماران مبتلا به سل فعال
• بررسی افرادی که با بیمار تماس نزدیک داشته‌اند
• درمان سل نهفته در افراد واجد شرایط
• تهویه مناسب اتاق و محیط زندگی
• استفاده از ماسک طبق توصیه تیم درمان
• پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه یا عطسه
• خودداری از حضور در محل کار یا مدرسه تا زمان تأیید پزشک
• مصرف کامل و منظم داروهای تجویزشده

فرد مبتلا به سل فعال باید درباره مدت محدودکردن تماس با دیگران، استفاده از ماسک و زمان بازگشت به محیط کار یا تحصیل، از پزشک یا مرکز بهداشت دستور مشخص دریافت کند.

واکسن بیماری سل

واکسن سل با نام BCG  شناخته می‌شود. این واکسن در بسیاری از کشورها در دوران نوزادی تزریق می‌شود و بیشتر برای کاهش خطر انواع شدید سل در کودکان، مانند مننژیت سلی و سل منتشر، کاربرد دارد. میزان محافظت واکسن BCG در برابر سل ریوی متغیر است. بنابراین تزریق واکسن به معنی محافظت کامل در برابر عفونت یا انتقال بیماری نیست و فرد دارای علائم مشکوک همچنان باید بررسی شود.

مراقبت از بیمار مبتلا به سل در منزل

مراقبت از بیمار مبتلا به سل باید براساس دستورات پزشک و مرکز بهداشت انجام شود. مهم‌ترین هدف‌ها در منزل، کمک به مصرف منظم داروها، رعایت اصول پیشگیری از انتقال و پیگیری علائم بیمار هستند.

اقدامات مهم عبارت‌اند از:

• یادآوری و ثبت زمان مصرف داروها
• توجه به عوارض احتمالی دارو و گزارش آن‌ها به پزشک
• تهویه مناسب محل زندگی
• رعایت دستور پزشک درباره استفاده از ماسک
• محدودکردن تماس نزدیک در دوره‌ای که بیمار هنوز قابلیت انتقال دارد
• توجه به تغذیه و دریافت مایعات کافی
• همراهی بیمار برای آزمایش‌ها و مراجعات پزشکی
• پرهیز از قطع یا تغییر داروها بدون نظر پزشک

خدمات پرستار بیمار در منزل می‌تواند در مراقبت روزانه، پیگیری برنامه دارویی و همراهی بیمار کمک‌کننده باشد، اما جایگزین تشخیص، درمان یا پیگیری پزشک متخصص نیست.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورت مشاهده علائم زیر بهتر است برای ارزیابی پزشکی اقدام شود:

• سرفه‌ای که چند هفته ادامه دارد
• سرفه همراه با خلط یا خون
• تب و تعریق شبانه مکرر
• کاهش وزن بدون دلیل
• تماس نزدیک با فرد مبتلا به سل فعال
• گرفتگی صدای طول‌کشیده همراه با علائم عمومی
• ضعف یا خستگی مداوم
• وجود علائم در فرد دارای ضعف سیستم ایمنی

علائم نیازمند بررسی فوری

در صورت وجود هرکدام از شرایط زیر، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است:

• تنگی نفس شدید
• سرفه‌کردن مقدار قابل‌توجهی خون
• درد شدید قفسه سینه
• گیجی یا کاهش سطح هوشیاری
• تشنج
• سردرد شدید و ناگهانی
• خون در ادرار یا مدفوع

این علائم ممکن است به سل یا بیماری‌های جدی دیگری مربوط باشند و نباید برای بررسی آن‌ها منتظر ماند.

جمع‌بندی

سل یک بیماری عفونی جدی اما قابل‌درمان است که بیشتر ریه‌ها را درگیر می‌کند. مهم‌ترین علائم بیماری سل شامل سرفه طول‌کشیده، درد قفسه سینه، خلط خونی، تب، تعریق شبانه، کاهش وزن و ضعف هستند.

گرفتگی مداوم صدا، درد هنگام بلع و گلودرد طول‌کشیده نیز ممکن است از علائم سل گلو یا حنجره باشند. از سوی دیگر، فرد مبتلا به سل نهفته معمولاً علامتی ندارد و بیماری را منتقل نمی‌کند.

تشخیص سل تنها براساس علائم ممکن نیست. تست پوستی یا آزمایش خون می‌تواند وجود عفونت سل را نشان دهد، اما تشخیص سل فعال به بررسی پزشک، عکس قفسه سینه، آزمایش خلط و آزمایش‌های مولکولی نیاز دارد. شروع به‌موقع درمان و مصرف منظم داروها، هم برای بهبود بیمار و هم برای جلوگیری از انتقال و مقاومت دارویی ضروری است.

سوالات متداول

بیماری سل چیست؟

بیماری سل، یک بیماری عفونی شایع، و در بسیاری از موارد مرگبار است.

بهترین راه تشخیص بیماری سل چیست؟

انجام آزمایش خلط بهترین و کم هزینه ترین راه شناسایی بیماری سل در افراد مشکوک می‌باشد. نمونه خلط در این روش در سه نوبت در عرض ۲ تا ۳ روز جمع آوری و آزمایش می‌شود. در اغلب موارد در صورت ابتلا به سل ریوی میکروب سل در زیر میکروسکوپ مشاهده خواهـد شـد. اگر همچنان شک به بیماری در فرد وجود داشته باشد از آزمون‌های دقیق‌تری استفاده می‌شود.

مریضی سل چه علائمی دارد؟

سرفه پایدار به مدت دو هفته یا بیشتر که می تواند با دفع خلط، عرق شبانه، کاهش وزن، تب خفیف، بی اشتهایی، خستگی و ضعف عمومی همراه باشد.

آیا بیماری سل واکسن دارد؟

بله! بیماری سل واکسن مخصوص به خود با نام BCG را داراست

بیماری سل واگیردار است؟

باه! بیماری سل در اکثر مواقع واگیر دار می‌باشد.

درمان بیماری سل چقدر زمان می‌برد؟

درمان بیماری سل، شش ماه طول می کشد و در صورت مصرف دقیق و منظم دارو، بهبودی کامل را در پی خواهد داشت.

مهمترین علائم و نشانه های بیماری سل کدام است؟

از مهمترین علائم بیماری سل می توان به مواردی مثل تب، تعریق شبانه، سرفه های خشک، کاهش اشتها و درد قفسه سینه اشاره نمود.

tuberculosis چیست؟

همان بیماری سل بوده که یکی از کشنده ترین بیماری ها در دنیا بوده که شش ها را مورد حمله قرار میدهد.