زخم دهانه رحم چیست؟ علائم، علت، درمان و خطرات

این مقاله در تاریخ 17-05-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

«زخم دهانه رحم» اصطلاحی است که در گفتار عمومی زیاد استفاده می‌شود، اما همیشه به معنی وجود یک زخم واقعی در رحم نیست. گاهی منظور از این اصطلاح سرویسیت (التهاب دهانه رحم) یا اکتروپیون دهانه رحم است که هرکدام علت، علائم و روش درمان متفاوتی دارند. عفونت‌های واژینال و بیماری‌های مقاربتی، تغییرات هورمونی، تحریک یا برخی اقدامات پزشکی می‌توانند در بروز التهاب یا تغییرات دهانه رحم نقش داشته باشند.

ترشح غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه جنسی، لکه بینی، درد هنگام رابطه یا درد لگنی از علائمی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند. درمان نیز بر اساس علت، ممکن است شامل دارو، درمان عفونت یا در برخی موارد فقط پیگیری و مراقبت باشد. خونریزی غیرطبیعی، درد شدید، ترشح بدبو یا علائم مداوم نیاز به بررسی توسط متخصص زنان دارد.

زخم دهانه رحم چیست؟

اصطلاح «زخم دهانه رحم» که در میان مردم و حتی گاهی در گفتگوهای پزشکی استفاده می شود، لزوما به معنی وجود یک زخم واقعی یا آسیب بافتی نیست. در بسیاری از موارد، منظور از این عبارت اکتروپیون یا اکتوپی دهانه رحم است که در آن سلول های ظریف و غده ای داخل کانال دهانه رحم به سطح بیرونی آن می آیند و به دلیل تفاوت ظاهری، ناحیه ای قرمز و حساس ایجاد می کنند. اکتروپیون معمولا یک تغییر خوش خیم است و به خودی خود به سرطان دهانه رحم تبدیل نمی شود.

اما «زخم دهانه رحم» همیشه به معنی اکتروپیون نیست. سرویسیت یا التهاب دهانه رحم، عفونت های واژینال و بعضی تغییرات غیرطبیعی دهانه رحم نیز می توانند باعث قرمزی، ترشح، خونریزی یا حساس شدن این ناحیه شوند. به همین دلیل، اگر فردی بعد از رابطه جنسی خونریزی دارد، بین پریودها لکه بینی می کند یا با ترشح غیرعادی مواجه شده است، نباید صرفا بر اساس اصطلاح «زخم» علت را مشخص شده فرض کند و بهتر است معاینه شود.

بر اساس اطلاعات به روز منتشرشده توسط Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust:

پیش از درمان اکتروپیون علامت دار، معمولا باید عفونت، التهاب و احتمال وجود تغییرات غیرطبیعی بررسی و در صورت نیاز آزمایش یا نمونه برداری انجام شود. بنابراین، صرف مشاهده یک ناحیه قرمز روی دهانه رحم به معنی نیاز فوری به سوزاندن یا درمان نیست. اگر اکتروپیون علامتی ایجاد نکند، در بسیاری از موارد اصلا به درمان نیاز ندارد.

زخم دهانه رحم با سرویسیت و اکتروپیون چه تفاوتی دارد؟

«زخم دهانه رحم»، سرویسیت و اکتروپیون سه اصطلاحی هستند که گاهی به جای یکدیگر استفاده می شوند، در حالی که از نظر علت و ماهیت با هم فرق دارند. زخم دهانه رحم بیشتر یک اصطلاح رایج برای توصیف ظاهر غیرطبیعی یا قرمز دهانه رحم است و به تنهایی یک تشخیص پزشکی مشخص محسوب نمی شود. در مقابل، اکتروپیون دهانه رحم یک تغییر خوش خیم در محل قرارگیری سلول های دهانه رحم است، یعنی سلول های داخل کانال رحم به سمت قسمت بیرونی دهانه رحم می آیند و ممکن است باعث قرمزی، ترشح یا خونریزی بعد از رابطه شوند.

سرویسیت با این دو تفاوت دارد و به التهاب دهانه رحم گفته می شود. این التهاب می تواند در اثر عفونت های مقاربتی مانند کلامیدیا و سوزاک، عفونت های دیگر یا تحریک و حساسیت ایجاد شود و معمولا با ترشح غیرطبیعی، خونریزی بین پریودها یا درد هنگام رابطه همراه است. بنابراین اگر پزشک در معاینه بگوید «دهانه رحم زخم است»، برای مشخص شدن علت باید سایر علائم و نتیجه معاینه و آزمایش ها نیز در نظر گرفته شود.

علائم زخم دهانه رحم چیست؟

زخم دهانه رحم همیشه علامت مشخصی ندارد و بعضی افراد ممکن است این تغییر را تنها هنگام معاینه زنان متوجه شوند. اگر منظور از زخم، اکتروپیون دهانه رحم باشد، شایع ترین نشانه آن ترشح بیشتر از حالت معمول است. این ترشح معمولا به دلیل فعالیت بیشتر سلول های غده ای دهانه رحم ایجاد می شود و لزوما نشانه عفونت نیست. لکه بینی یا خونریزی بعد از رابطه جنسی نیز می تواند دیده شود، چون این سلول ها ظریف تر و حساس تر هستند و با تماس راحت تر خونریزی می کنند.

از طرف دیگر، اگر قرمزی یا اصطلاحا «زخم» دهانه رحم در واقع ناشی از سرویسیت یا عفونت باشد، علائم می توانند متفاوت باشند. برای مثال ترشح غیرطبیعی یا بدبو، خونریزی بین دو پریود، درد هنگام رابطه جنسی، سوزش هنگام ادرار یا درد لگنی ممکن است ایجاد شود. بنابراین صرفا دیدن لکه بینی یا ترشح به معنی زخم دهانه رحم نیست و برای تشخیص علت باید معاینه و در صورت نیاز آزمایش انجام شود.

به نقل از Mayo Clinic:

سرویسیت ممکن است با علائمی مانند خونریزی بین دوره های قاعدگی، درد هنگام رابطه جنسی یا معاینه لگنی و ترشحات غیرطبیعی واژن همراه باشد. با این حال، برخی افراد مبتلا به سرویسیت هیچ علامت مشخصی ندارند و التهاب دهانه رحم ممکن است هنگام معاینه یا بررسی های پزشکی تشخیص داده شود.

اگر خونریزی بعد از رابطه تکرار می شود، خونریزی غیرعادی یا قابل توجه دارید، ترشح بدبو همراه با درد یا تب ایجاد شده یا علائم جدید و مداوم هستند، بهتر است برای بررسی علت به متخصص زنان مراجعه کنید.

علت زخم دهانه رحم چیست؟

اصطلاح «زخم دهانه رحم» معمولا برای توصیف یک ناحیه قرمز، ملتهب یا حساس روی دهانه رحم به کار می رود، اما این تغییر می تواند علت های مختلفی داشته باشد. بنابراین صرف دیدن قرمزی دهانه رحم به معنی وجود زخم واقعی نیست.

شایع ترین علت ها عبارتند از:

اکتروپیون دهانه رحم: در این حالت سلول های قسمت داخلی کانال دهانه رحم به سمت سطح بیرونی می آیند و باعث می شوند دهانه رحم قرمزتر و حساس تر به نظر برسد. تغییرات هورمونی، بارداری و مصرف بعضی روش های پیشگیری هورمونی می توانند با اکتروپیون ارتباط داشته باشند.

• سرویسیت یا التهاب دهانه رحم: عفونت هایی مانند کلامیدیا، سوزاک و تریکوموناس از علت های شناخته شده التهاب دهانه رحم هستند. بعضی عفونت ها نیز ممکن است بدون علامت باشند.
• تحریک یا حساسیت دهانه رحم: استفاده از برخی محصولات واژینال یا تماس با مواد تحریک کننده می تواند باعث التهاب و تحریک این ناحیه شود.
• آسیب یا تحریک مکانیکی: رابطه جنسی یا بعضی اقدامات پزشکی ممکن است در برخی افراد باعث تحریک یا خونریزی سطحی دهانه رحم شود.

در موارد نادر، تغییرات غیرطبیعی دهانه رحم نیز ممکن است با بیماری های جدی تری مانند سرطان دهانه رحم ارتباط داشته باشد. به همین دلیل خونریزی غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه جنسی یا ترشحات غیرمعمول و مداوم نباید بدون بررسی پزشکی نادیده گرفته شود. توجه داشته باشید که سرطان رحم با سرطان دهانه رحم متفاوت است و هر تغییر یا قرمزی در دهانه رحم به معنی سرطان نیست.

بنابراین اگر پزشک هنگام معاینه از اصطلاح «زخم دهانه رحم» استفاده کرده است، بهتر است علت دقیق آن مشخص شود، چون اکتروپیون، التهاب ناشی از عفونت و سایر تغییرات دهانه رحم درمان یکسانی ندارند.

آیا زخم دهانه رحم خطرناک است؟

در بیشتر موارد، چیزی که به عنوان «زخم دهانه رحم» شناخته می شود، لزوما به معنی وجود یک بیماری خطرناک نیست. قرمزی یا تغییر ظاهر دهانه رحم می تواند به دلایلی مانند اکتروپیون دهانه رحم، التهاب یا سرویسیت، عفونت های واژینال و بیماری های مقاربتی ایجاد شود و شدت و اهمیت هر کدام متفاوت است.

با این حال، نباید هر نوع خونریزی یا تغییر در دهانه رحم را به زخم نسبت داد. خونریزی غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه جنسی، ترشحات بدبو یا غیرعادی، درد لگنی و درد هنگام رابطه جنسی، به ویژه اگر ادامه دار باشند، بهتر است توسط متخصص زنان بررسی شوند. در مواردی نیز پزشک برای پیدا کردن علت دقیق، معاینه، تست عفونت، پاپ اسمیر یا در صورت نیاز بررسی های تکمیلی را انجام می دهد.

در واقع، نگرانی اصلی زمانی است که علت زمینه ای قرمزی یا التهاب دهانه رحم مشخص نشده باشد، نه صرفا خود اصطلاح «زخم دهانه رحم».

زخم دهانه رحم چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص چیزی که به عنوان «زخم دهانه رحم» شناخته می شود، معمولا با معاینه زنان و مشاهده دهانه رحم با اسپکولوم شروع می شود. پزشک در این معاینه می تواند قرمزی، التهاب، ترشحات غیرطبیعی یا تغییرات ظاهری دهانه رحم را بررسی کند. البته فقط با دیدن یک ناحیه قرمز نمی توان مشخص کرد که علت آن اکتروپیون است، سرویسیت یا مشکل دیگری. به همین دلیل شرح حال و علائم فرد هم اهمیت دارد.

اگر پزشک به عفونت یا التهاب دهانه رحم مشکوک باشد، ممکن است آزمایش ترشحات واژن یا تست عفونت های مقاربتی مانند کلامیدیا و سوزاک را درخواست کند. بسته به سن و سابقه فرد، پاپ اسمیر و تست HPV نیز برای بررسی تغییرات سلولی دهانه رحم انجام می شود. در مواردی که ظاهر ضایعه غیرطبیعی باشد یا نتیجه آزمایش ها نیاز به بررسی بیشتری داشته باشد، پزشک ممکن است کولپوسکوپی و در صورت نیاز نمونه برداری (بیوپسی) را توصیه کند.

بنابراین، تشخیص «زخم دهانه رحم» صرفا بر اساس علائمی مثل ترشح یا خونریزی امکان پذیر نیست و علت اصلی تغییرات دهانه رحم باید با معاینه و آزمایش های مناسب مشخص شود.

آیا زخم دهانه رحم در پاپ اسمیر مشخص می شود؟

پاپ اسمیر به طور مستقیم برای تشخیص «زخم دهانه رحم» انجام نمی شود. این آزمایش با بررسی سلول های جمع آوری شده از دهانه رحم، بیشتر برای شناسایی تغییرات غیرطبیعی سلول ها و غربالگری سرطان دهانه رحم کاربرد دارد. بنابراین اگر منظور از زخم، قرمزی یا اکتروپیون دهانه رحم باشد، ممکن است این تغییر هنگام معاینه دیده شود، اما پاپ اسمیر به تنهایی نمی تواند اکتروپیون را تایید یا رد کند.

از طرف دیگر، اگر التهاب یا عفونت دهانه رحم وجود داشته باشد، ممکن است در نتیجه پاپ اسمیر نشانه هایی از التهاب یا تغییرات سلولی دیده شود، اما برای مشخص کردن علت التهاب، گاهی آزمایش های دیگری مانند تست عفونت های مقاربتی یا HPV لازم است.

درمان زخم دهانه رحم چیست؟

درمان زخم دهانه رحم به علت ایجاد قرمزی، التهاب یا تغییرات دهانه رحم بستگی دارد و برای همه افراد یکسان نیست. به همین دلیل، قبل از شروع درمان باید مشخص شود که منظور از «زخم» اکتروپیون، سرویسیت، عفونت یا تغییر دیگری در دهانه رحم است.

اگر علت، عفونت باکتریایی یا بیماری مقاربتی باشد، پزشک بر اساس عامل ایجادکننده داروی مناسب تجویز می کند و در بعضی عفونت ها لازم است شریک جنسی نیز بررسی و درمان شود. اگر قرمزی دهانه رحم ناشی از اکتروپیون باشد و فرد علامت قابل توجهی نداشته باشد، معمولا نیازی به درمان ندارد و ممکن است فقط پیگیری کافی باشد. اما در صورت وجود خونریزی های مکرر، ترشح یا علائم آزاردهنده، پزشک ممکن است روش هایی مانند سوزاندن با حرارت (کوتریزاسیون)، کرایوتراپی یا روش های مشابه را پیشنهاد کند.

اگر علت التهاب، استفاده از محصولات تحریک کننده مانند برخی شوینده ها، اسپرم کش ها یا لاتکس باشد، حذف عامل تحریک کننده می تواند به بهبود علائم کمک کند. همچنین اگر در بررسی ها تغییرات غیرطبیعی سلول های دهانه رحم دیده شود، درمان بر اساس نتیجه آزمایش و نظر متخصص زنان انجام می شود.

1. درمان عفونت و التهاب

اگر علت علائم، سرویسیت یا عفونت دهانه رحم باشد، درمان بر اساس عامل ایجاد کننده انتخاب می شود. برای مثال، در عفونت های باکتریایی ممکن است آنتی بیوتیک تجویز شود و در صورت تشخیص عفونت های مقاربتی، درمان فرد و گاهی شریک جنسی نیز اهمیت دارد. نوع دارو و مدت مصرف باید بر اساس معاینه، آزمایش و تشخیص پزشک تعیین شود و مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک توصیه نمی شود. اگر علت التهاب، عفونت نباشد و مثلا تحریک ناشی از محصولات بهداشتی یا مواد حساسیت زا مطرح باشد، حذف عامل محرک می تواند به برطرف شدن علائم کمک کند.

2. داروهای مورد استفاده

دارویی که برای زخم دهانه رحم تجویز می شود به علت زمینه ای آن بستگی دارد و نمی توان برای همه افراد یک نسخه مشابه در نظر گرفت. درمان ممکن است با توجه به علت، شامل دارو برای عفونت، حذف عامل تحریک کننده یا در بعضی موارد درمان اختصاصی دیگری باشد.

3. چه زمانی درمان تهاجمی لازم می شود؟

در بسیاری از موارد، قرمزی یا اکتروپیون دهانه رحم به درمان تهاجمی نیاز ندارد و اگر علامتی ایجاد نکند، ممکن است تنها پیگیری کافی باشد. اما اگر بعد از بررسی علت های عفونی و سایر مشکلات، علائمی مانند خونریزی مکرر بعد از رابطه جنسی، ترشحات آزاردهنده یا خونریزی غیرطبیعی ادامه داشته باشد، پزشک ممکن است درمان موضعی را در نظر بگیرد. بسته به شرایط، روش هایی مانند سوزاندن با حرارت (کوتریزاسیون)، کرایوتراپی یا سایر روش های درمانی موضعی ممکن است استفاده شوند. انتخاب روش به تشخیص پزشک و وضعیت دهانه رحم بستگی دارد و قبل از درمان باید علت های مهم تر مانند ضایعات پیش سرطانی یا سرطان رد شوند.

سوزاندن زخم دهانه رحم چیست؟

«سوزاندن زخم دهانه رحم» اصطلاحی رایج برای برخی روش های درمانی است که در آنها بافت سطحی دهانه رحم با هدف کنترل خونریزی یا ترشح و کمک به ترمیم بافت، تحت درمان قرار می گیرد. البته این روش برای همه افراد لازم نیست و ابتدا باید مشخص شود قرمزی یا التهاب دهانه رحم ناشی از اکتروپیون، عفونت یا علت دیگری است.

کوتر چیست؟

کوتر یا کوتریزاسیون با استفاده از حرارت، بافت سطحی مورد نظر را درمان می کند. پزشک معمولا زمانی این روش را در نظر می گیرد که علت علائم مشخص شده و درمان های اولیه نتیجه کافی نداشته باشند.

فریز زخم دهانه رحم

در روش فریز یا کرایوتراپی، بافت مورد نظر با سرمای شدید درمان می شود. این روش معمولا به صورت سرپایی انجام می شود و ممکن است برای مدتی ترشح آبکی واژن ایجاد کند که باید طبق توصیه پزشک پیگیری شود.

لیزر زخم دهانه رحم

لیزر می تواند برای درمان برخی موارد مشخص اکتروپیون یا ضایعات سطحی دهانه رحم استفاده شود. انتخاب لیزر به علت مشکل، وضعیت بافت و تشخیص پزشک بستگی دارد و صرفا قرمز بودن دهانه رحم به معنی نیاز به لیزر نیست.

عوارض سوزاندن زخم دهانه رحم

بعد از درمان ممکن است برای مدت کوتاهی ترشح واژن، لکه بینی یا درد و گرفتگی خفیف ایجاد شود. عوارض جدی کمتر شایع هستند، اما خونریزی قابل توجه، تب، درد شدید یا ترشح بدبو نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

مراقبت های بعد از سوزاندن

مدت و نوع مراقبت به روش انجام شده بستگی دارد، اما معمولا رعایت بهداشت، پرهیز از رابطه جنسی و وارد کردن هرگونه وسیله یا داروی واژینال تا زمان توصیه شده توسط پزشک اهمیت دارد. اگر خونریزی شدید، تب، درد غیرعادی یا ترشح بدبو ایجاد شد، باید با پزشک تماس گرفت.

درمان خانگی زخم دهانه رحم؛ چه کارهایی بی خطر است؟

اگر منظور از «درمان خانگی زخم دهانه رحم» اقداماتی برای کاهش ناراحتی و مراقبت از ناحیه تناسلی باشد، بعضی کارهای ساده مثل شست وشوی ملایم با آب، خشک نگه داشتن ناحیه و پرهیز از مواد عطری یا تحریک کننده می توانند بی خطر باشند. اما درمان خود زخم به علت آن بستگی دارد و نمی توان با روش های خانگی عفونت، سرویسیت یا اکتروپیون را درمان کرد.

در منابع طب سنتی گاهی استفاده از جوشانده پوست انار، جوش شیرین، سیر یا پودر سیر، سرکه سفید، ماست و چای سبز برای التهاب یا عفونت دهانه رحم پیشنهاد شده است. با این حال، شواهد قابل اعتماد برای اثربخشی این مواد به عنوان درمان زخم دهانه رحم کافی نیست و قرار دادن آنها داخل واژن یا شست وشوی واژن با این مواد می تواند تعادل طبیعی واژن را برهم بزند و باعث تحریک یا تشدید التهاب شود.

همین موضوع درباره روغن حیوانی برای درمان زخم دهانه رحم نیز صدق می کند. اگر التهاب ناشی از عفونتی مانند کلامیدیا یا سوزاک باشد، استفاده از روغن یا سایر مواد خانگی نمی تواند عفونت را از بین ببرد و ممکن است تشخیص و درمان مناسب را به تاخیر بیندازد.

بنابراین، کارهای کم خطر در خانه بیشتر به مراقبت و جلوگیری از تحریک محدود می شوند، نه درمان مستقیم زخم. از دوش واژینال، سرکه، جوش شیرین، سیر، روغن ها و سایر مواد غیر تجویزی داخل واژن استفاده نکنید و در صورت ترشح غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه، درد لگنی یا علائم مداوم، برای مشخص شدن علت به پزشک مراجعه کنید.

زاج برای زخم رحم

زاج سفید یا آلوم در برخی روش های سنتی برای مشکلات واژن و ترشحات مورد استفاده قرار گرفته است، اما شواهد قابل اعتماد و کافی برای اثربخشی آن در درمان زخم دهانه رحم وجود ندارد. از طرف دیگر، قرار دادن زاج به صورت پودر، محلول یا شیاف داخل واژن می تواند باعث تحریک و آسیب مخاط واژن و برهم خوردن تعادل طبیعی این ناحیه شود.

بنابراین استفاده از زاج سفید برای درمان زخم دهانه رحم توصیه نمی شود. اگر زخم همراه با ترشح غیرطبیعی، بوی بد، خونریزی بعد از رابطه یا درد لگنی باشد، ابتدا باید علت آن مانند عفونت یا التهاب مشخص شود و درمان متناسب با علت انجام گیرد.

درمان زخم دهانه رحم در طب سنتی

درمان های سنتی برای زخم دهانه رحم باید با احتیاط زیادی در نظر گرفته شوند، زیرا چیزی که با عنوان «زخم» شناخته می شود ممکن است در واقع سرویسیت، عفونت، اکتروپیون یا تغییرات دیگری در دهانه رحم باشد. بنابراین استفاده از مواد مختلف به صورت مستقیم داخل واژن، بدون مشخص شدن علت، توصیه نمی شود.

به خصوص زاج سفید، جوش شیرین، سرکه، سیر، روغن های گیاهی یا حیوانی، مواد قابض و محلول های غلیظ نباید داخل واژن یا روی دهانه رحم استفاده شوند. این مواد می توانند تعادل طبیعی واژن را تغییر دهند و باعث تحریک، سوزش یا تشدید التهاب شوند. همچنین دوش واژینال با مواد گیاهی یا شیمیایی برای درمان «زخم» روش مناسبی نیست.

از طرف دیگر، مصرف خوراکی مواد غذایی مانند ماست یا سیر با استفاده مستقیم از آنها داخل واژن تفاوت دارد و نمی توان آنها را درمان عفونت یا زخم دهانه رحم دانست. اگر ترشح غیرطبیعی، بوی نامطبوع، خونریزی بعد از رابطه، درد لگنی یا خونریزی غیرمعمول وجود دارد، بهتر است به جای درمان خانگی، علت توسط پزشک مشخص شود.

زخم دهانه رحم چقدر طول می کشد خوب شود؟

مدت زمان بهبود زخم دهانه رحم به علت ایجاد آن بستگی دارد و برای همه افراد یکسان نیست. اگر قرمزی و التهاب دهانه رحم به دلیل عفونت باشد، معمولا با درمان مناسب علت زمینه ای، علائم طی چند روز تا چند هفته کاهش پیدا می کنند، اما برطرف شدن کامل التهاب ممکن است بیشتر طول بکشد. در مواردی که علت، اکتروپیون دهانه رحم باشد، این وضعیت ممکن است بدون درمان خاصی به مرور برطرف شود و گاهی نیز برای مدت طولانی باقی بماند.

اگر بعد از شروع درمان، ترشحات غیر طبیعی، خونریزی بعد از رابطه، درد لگنی یا سایر علائم همچنان ادامه داشته باشد، بهتر است دوباره توسط متخصص زنان بررسی شوید. همچنین باقی ماندن علائم به معنی نیاز قطعی به «سوزاندن زخم» نیست و ابتدا باید علت اصلی مشخص شود.

از کجا بفهمیم زخم رحم خوب شده

در بسیاری از مواقع پزشک متخصص برای تشخیص بیماری زخم دهانه رحم و یا اطمینان از درمان آن از روش معاینه لگنی استفاده می­کند.  زمانی که بیمار متوجه شدت و ضعف التهابات دهانه رحم خود است می تواند در خصوص تغییر و درمان زخم اطراف و انتهای رحم خوشحال باشد. تغییر رنگ ترشحات واژن، از بین رفتن بوی نامطبوع از رحم و پریود منظم و بدون درد از علائم از بین رفتن زخم دهانه رحم می باشد. همچنین نتایجی که پزشک از آزمایشات دهانه رحم و بررسی های لگنی بیمار خود می­بیند به این نتیجه می رسد که بیمار درمان یافته است. بر طرف شدن خونریزی های نامتعارف دهانه رحم و بر طرف شدن التهابات دیواره های واژن از علائم درمان زخم دهانه رحم می­باشد.

آیا زخم دهانه رحم باعث عقب افتادن پریود می شود؟

زخم دهانه رحم معمولا به تنهایی باعث عقب افتادن پریود نمی شود. اگر التهاب یا عفونت دهانه رحم وجود داشته باشد، ممکن است علائمی مانند لکه بینی، خونریزی بین دوره های قاعدگی یا خونریزی بعد از رابطه ایجاد شود، اما تاخیر پریود معمولا علت دیگری دارد.

بارداری، استرس، تغییرات وزن، اختلالات هورمونی و بعضی بیماری ها از دلایل شایع عقب افتادن قاعدگی هستند. گاهی علائم پیش از قاعدگی (PMS) مانند دل درد، نفخ، حساس شدن سینه ها و تغییرات خلقی نیز ممکن است با نزدیک شدن پریود ایجاد شوند، حتی اگر قاعدگی چند روز دیرتر شروع شود. اگر پریود به طور مکرر عقب می افتد یا همراه با درد شدید، خونریزی غیرطبیعی یا ترشحات غیرمعمول است، بهتر است علت توسط پزشک بررسی شود.

آیا نزدیکی با زخم دهانه رحم مجاز است؟

اگر منظور از «زخم دهانه رحم» التهاب یا سرویسیت باشد، نزدیکی در بعضی افراد می تواند باعث تشدید درد، سوزش یا خونریزی بعد از رابطه شود. بنابراین تا زمانی که علت التهاب یا عفونت مشخص نشده و درمان لازم انجام نشده است، بهتر است در صورت وجود درد یا خونریزی رابطه جنسی به تعویق بیفتد. اگر علت، عفونت مقاربتی باشد، لازم است درمان طبق نظر پزشک انجام شود و در برخی موارد شریک جنسی نیز بررسی و درمان شود تا عفونت دوباره منتقل نشود.

اگر فرد هیچ علامتی ندارد و پزشک تشخیص داده که قرمزی دهانه رحم ناشی از اکتروپیون است، معمولا رابطه جنسی ممنوع نیست. با این حال اگر بعد از نزدیکی خونریزی یا درد ایجاد شود، باید علت آن بررسی شود.

زخم دهانه رحم و بارداری

زخم دهانه رحم لزوما به معنی مشکل در باردار شدن نیست. بسیاری از مواردی که با عنوان «زخم» شناخته می شوند، مانند اکتروپیون دهانه رحم، ممکن است صرفا به دلیل تغییرات هورمونی ایجاد شوند و تاثیری بر قدرت باروری نداشته باشند. از طرف دیگر، التهاب یا سرویسیت ناشی از عفونت های درمان نشده، به ویژه بعضی عفونت های مقاربتی، اهمیت بیشتری دارد و باید به موقع تشخیص داده و درمان شود.

در دوران بارداری نیز ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی، دهانه رحم حساس تر و پرخون تر شود و گاهی بعد از رابطه جنسی یا معاینه کمی خونریزی ایجاد کند. با این حال، هر خونریزی در بارداری را نباید صرفا به «زخم دهانه رحم» نسبت داد و در صورت بروز آن، بررسی پزشکی اهمیت دارد.

چه زمانی برای زخم دهانه رحم باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه، ترشحات بدبو یا غیرمعمول، درد هنگام رابطه، درد لگنی، سوزش ادرار یا تب دارید، بهتر است برای مشخص شدن علت مراجعه کنید. همچنین اگر علائم بعد از درمان برطرف نشدند یا به طور مکرر برگشتند، ممکن است نیاز به معاینه، آزمایش عفونت، پاپ اسمیر یا بررسی های تکمیلی وجود داشته باشد.

در صورت خونریزی شدید، درد شدید لگنی، تب بالا، ضعف و بی حالی قابل توجه یا خونریزی در دوران بارداری، مراجعه پزشکی را به تعویق نیندازید. نکته مهم این است که ظاهر قرمز یا اصطلاح «زخم» به تنهایی نمی تواند علت مشکل را مشخص کند و تشخیص باید بر اساس معاینه و شرایط فرد انجام شود.

سخن آخر

زخم دهانه رحم اصطلاحی است که ممکن است برای حالت های مختلفی مانند التهاب دهانه رحم یا اکتروپیون به کار برود و به همین دلیل، درمان آن برای همه افراد یکسان نیست. در بسیاری از موارد، اگر علت مشکل عفونت یا عامل تحریک کننده باشد، با درمان علت زمینه ای علائم برطرف می شوند و ممکن است نیازی به اقدامات تهاجمی وجود نداشته باشد. تشخیص دقیق معمولا با معاینه، بررسی علائم و در صورت نیاز آزمایش هایی مانند تست عفونت، پاپ اسمیر یا بررسی های تکمیلی انجام می شود.

بنابراین اگر علائمی مانند ترشح غیرطبیعی، خونریزی بعد از رابطه، درد لگنی یا خونریزی غیرطبیعی دارید، بهتر است به جای خوددرمانی یا استفاده از روش های خانگی، علت اصلی را مشخص کنید. درمان عفونت در صورت وجود، حذف عوامل تحریک کننده و رعایت توصیه های پزشک می تواند به برطرف شدن التهاب و علائم کمک کند.

• Mayo Clinic Staff. (2026). Cervicitis: Symptoms and causes. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/cervicitis/symptoms-causes/syc-20370814
• Mayo Clinic Staff. (2026). Cervicitis: Diagnosis and treatment. Mayo Clinic. Mayo Clinic – Diagnosis and treatment
• Workowski, K. A., et al. (2021). Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. MMWR Recommendations and Reports, 70(4), 1–187. CDC – STI Treatment Guidelines
• American College of Obstetricians and Gynecologists. (n.d.). Cervical eversion/ectropion: Gynecology data definitions. ACOG. ACOG 

سوالات متداول