این مقاله در تاریخ 13-07-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.
کمک بهیار یکی از نیروهای کمکی در تیم مراقبت و پرستاری است که در انجام مراقبت های اولیه و امور حمایتی بیمار به کادر پرستاری کمک می کند. جابه جایی بیمار، کمک به انجام فعالیت های روزمره، رعایت بهداشت بیمار، کمک به تغذیه و توجه به تغییرات وضعیت بیمار از جمله فعالیت هایی است که می تواند در محدوده وظایف این نیرو قرار بگیرد. البته عنوان های «بهیار»، «کمک بهیار» و «کمک پرستار» را نباید بدون توجه به نوع آموزش، شرح وظایف و مقررات محل کار، معادل یکدیگر در نظر گرفت.
اگر می خواهید بدانید کمک بهیار کیست، چه وظایفی در بیمارستان دارد و چه تفاوتی با بهیار و کمک پرستار دارد، در ادامه با جزئیات بیشتری به این موضوع می پردازیم تا بیشتر با پرستار بیمار را نیز مطالعه کنید.
کمک بهیار کیست؟
کمک بهیار به نیرویی گفته می شود که در انجام مراقبت های پایه و امور حمایتی بیمار به کادر پرستاری کمک می کند. بخش قابل توجهی از فعالیت های این نیرو به مراقبت های روزمره، کمک به جابه جایی و حفظ بهداشت و آسایش بیمار مربوط می شود.
کمک بهیار در انجام وظایف خود به صورت مستقل جایگزین پرستار نیست و فعالیت او باید مطابق شرح وظایف تعیین شده و زیر نظر مسئول یا کادر پرستاری انجام شود. به همین دلیل نباید وظایف کمک بهیار را با اقدامات تخصصی پرستاری یا پزشکی یکی دانست. در منابع معتبر حوزه سلامت نیز نقش نیروهای حمایتی و کمکی در کنار کادر پرستاری، بیشتر بر مراقبت های پایه و کمک به بیمار در امور روزمره تاکید دارد.
به نقل از سایت NHS England:
نیروهای Healthcare Support Worker در کنار متخصصان سلامت از جمله پرستاران فعالیت می کنند و می توانند در جابه جایی بیمار، رعایت بهداشت فردی، کمک به تغذیه و برخی بررسی های پایه وضعیت بیمار مشارکت داشته باشند. نوع فعالیت این نیروها نیز با توجه به محیط کار و شرح وظایف آنها متفاوت است.
بنابراین کمک بهیار را باید نیروی کمکی در فرآیند مراقبت از بیمار دانست که در کنار کادر پرستاری فعالیت می کند، نه جایگزین پرستار یا انجام دهنده مستقل اقدامات تخصصی درمانی.
در منابع مرتبط با نظام پرستاری نیز بر این موضوع تاکید شده است که کمک پرستاران برای ارائه خدمات و مراقبت های اولیه و غیرتخصصی آموزش می بینند و شرح وظایف مشخصی برای آنها در نظر گرفته شده است.
کمک بهیاران ممکن است در محیط هایی مانند بیمارستان، درمانگاه، مراکز مراقبتی و برخی مراکز ارائه دهنده خدمات مراقبت در منزل فعالیت کنند. نوع وظایف آنها به محل کار، آموزش و شرح وظایف ابلاغ شده بستگی دارد.
آشنایی با شغل کمک بهیار
شغل کمک بهیاری بیشتر بر مراقبت های پایه و کمک به بیمار در انجام فعالیت های روزمره تمرکز دارد. این نیروها در کنار کادر پرستاری فعالیت می کنند و بخشی از امور حمایتی بیمار را بر عهده می گیرند تا پرستار بتواند وظایف تخصصی خود را بهتر انجام دهد.
برای مثال، کمک به بیمار هنگام حرکت، جابه جایی، تغذیه، رعایت بهداشت فردی و انجام برخی فعالیت های روزمره می تواند در محدوده این مراقبت ها قرار بگیرد. البته نباید عنوان کمک بهیار را با «پرستار» یکی دانست. برای دریافت خدمات تخصصی پرستاری در منزل، شرایط بیمار باید توسط پرستار بررسی شود و نوع خدمت متناسب با نیاز او تعیین گردد.
وظایف کمک بهیار چیست؟
وظایف کمک بهیار با توجه به شرح وظایف محل کار و مقررات مربوط تعیین می شود، اما مراقبت های پایه و امور حمایتی بخش مهمی از فعالیت این نیروهاست. برخی از مهم ترین وظایف عبارتند از:
- کمک به بیمار برای حرکت و جابه جایی
- کمک به انجام فعالیت های روزمره
- کمک به رعایت بهداشت فردی بیمار
- کمک به تغذیه بیمار
- مرتب و پاکیزه نگه داشتن محیط و وسایل مورد استفاده بیمار طبق وظایف تعیین شده
- کمک به تغییر وضعیت بیمار طبق دستور و برنامه کادر پرستاری
- آماده کردن تخت و محیط بیمار
- توجه به وضعیت عمومی بیمار و گزارش تغییرات قابل توجه به پرستار
- همکاری با کادر پرستاری در انجام امور مربوط به مراقبت پایه
- کمک به حفظ آرامش و آسایش بیمار
برخی فعالیت های درمانی یا تخصصی، مانند تزریقات، پانسمان و اقدامات بالینی تخصصی را نباید به صورت کلی جزو وظایف کمک بهیار دانست؛ زیرا محدوده انجام این اقدامات به عنوان شغلی، آموزش، مجوز و شرح وظایف رسمی فرد بستگی دارد. سازمان نظام پرستاری نیز درباره تفکیک وظایف کمک پرستاران از اقدامات تخصصی مانند تزریقات و پانسمان تاکید کرده است.
دوره CPR نیز می تواند برای افرادی که با بیماران و افراد نیازمند مراقبت سروکار دارند، یک مهارت آموزشی مهم باشد، اما داشتن آموزش CPR به معنای مجاز بودن فرد برای انجام تمام اقدامات درمانی نیست.
وظایف کمک بهیار در بیمارستان
وظایف کمک بهیار در بیمارستان بیشتر به مراقبت های پایه و کمک به بیمار در انجام امور روزمره مربوط می شود. از جمله این فعالیت ها می توان به کمک در جابه جایی بیمار، کمک به تغذیه، رعایت بهداشت فردی، مرتب کردن تخت و محیط بیمار و همکاری با کادر پرستاری اشاره کرد.
در بیمارستان، کمک بهیار باید مطابق برنامه و دستور مسئول مربوط فعالیت کند و تغییرات مهم در وضعیت بیمار را به پرستار اطلاع دهد. به این ترتیب، مسئولیت مراقبت تخصصی و تصمیم گیری های درمانی همچنان بر عهده کادر تخصصی درمان است.
وظایف کمک بهیار در بیمارستان
| حوزه فعالیت | نمونه فعالیت |
|---|---|
| جابه جایی | کمک به حرکت و انتقال بیمار |
| بهداشت | کمک به رعایت بهداشت فردی بیمار |
| تغذیه | کمک به بیمار هنگام غذا خوردن |
| مراقبت روزمره | کمک در انجام فعالیت های روزانه |
| وضعیت بیمار | توجه به تغییرات قابل توجه و گزارش آن به پرستار |
| محیط بیمار | آماده کردن تخت و مرتب نگه داشتن محیط طبق وظایف تعیین شده |
| همکاری با پرستار | انجام امور حمایتی و مراقبتی در چارچوب شرح وظایف |
فرق وظایف کمک بهیار در بیمارستان با پرستار چیست؟
پرستار دارای آموزش دانشگاهی و مسئولیت های تخصصی تری در فرآیند مراقبت از بیمار است. در مقابل، کمک بهیار بیشتر در انجام مراقبت های پایه و امور حمایتی به تیم پرستاری کمک می کند. بنابراین کمک بهیار نباید به عنوان جایگزین پرستار معرفی شود. هدف از حضور این نیرو، کمک به انجام بخشی از امور مراقبتی و حمایتی بیمار است.
بهیار کیست؟
«بهیار» با «کمک بهیار» و «کمک پرستار» عنوان یکسانی نیست. بهیاری در نظام سلامت ایران سابقه طولانی دارد و برای آن آموزش و شرح وظایف مشخص تعریف شده است. در عین حال، در سال های گذشته عنوان «کمک پرستار» برای تامین نیروی ارائه دهنده مراقبت های اولیه و غیرتخصصی مطرح شد و دوره ای که در ابتدا با عنوان «بهیاری یک ساله» شناخته می شد، به «کمک پرستاری یک ساله» تغییر نام پیدا کرد.
بنابراین هنگام مقایسه این عناوین، باید به مدرک، نوع دوره آموزشی، زمان دریافت آن و شرح وظایف رسمی توجه کرد و صرفا بر اساس شباهت اسمی آنها تصمیم نگرفت.
فرق بهیار و کمک بهیار چیست؟
بهیار و کمک بهیار را نباید دو عنوان کاملا معادل در نظر گرفت. بهیار عنوانی قدیمی تر در ساختار مراقبت و پرستاری است که برای آن مسیر آموزشی و شرح وظایف مشخص وجود داشته است. در مقابل، عنوان کمک بهیار در دوره ها و ساختارهای مختلف برای نیروی کمکی و ارائه دهنده مراقبت های پایه استفاده شده است.
از طرف دیگر، در دوره شکل گیری کمک پرستاری یک ساله، میان وظایف نیروهای کمک بهیار و کمک پرستار همپوشانی هایی وجود داشته و حتی طرح هایی برای تبدیل وضعیت برخی کمک بهیاران به کمک پرستاران مطرح شده است. به همین دلیل نمی توان گفت هر فردی که دوره ای با عنوان کمک بهیاری گذرانده، حتما «بهیار» محسوب می شود یا مدرک او با مدرک بهیاری یکسان است.
| مورد مقایسه | بهیار | کمک بهیار |
|---|---|---|
| عنوان شغلی | عنوان شغلی با سابقه و ساختار آموزشی مشخص | عنوانی برای نیروی کمکی در مراقبت های پایه |
| مسیر آموزشی | دارای مسیر آموزشی و مدرک مرتبط با بهیاری | بسته به دوره و مرجع آموزشی متفاوت است |
| نوع فعالیت | مراقبت از بیمار بر اساس شرح وظایف تعیین شده | کمک در مراقبت های پایه و امور حمایتی بیمار |
| جابه جایی بیمار | ممکن است بخشی از وظایف باشد | از فعالیت های رایج مراقبتی |
| مراقبت های روزمره | بر اساس شرح وظایف | بخش مهمی از فعالیت |
| همکاری با پرستار | بله | بله |
| جایگزین پرستار | خیر | خیر |
| نکته مهم | نباید با کمک بهیار یا کمک پرستار یکی در نظر گرفته شود | هر دوره کمک بهیاری لزوما معادل مدرک بهیاری نیست |
فرق بهیار و کمک پرستار چیست؟
تفاوت اصلی بهیار و کمک پرستار را باید در مسیر آموزشی، عنوان شغلی و شرح وظایف هر کدام بررسی کرد.
| مورد مقایسه | بهیار | کمک پرستار |
|---|---|---|
| عنوان | بهیار | کمک پرستار |
| مسیر آموزشی | دارای مسیر آموزشی متفاوت و سابقه طولانی تر | آموزش برای ارائه مراقبت های اولیه و غیرتخصصی |
| نوع مراقبت | بر اساس مدرک و شرح وظایف رسمی | مراقبت های پایه و امور حمایتی |
| کمک به جابه جایی بیمار | بر اساس شرح وظایف | بله، در محدوده وظایف تعیین شده |
| کمک به تغذیه و بهداشت | بر اساس شرح وظایف | از جمله مراقبت های پایه |
| همکاری با کادر پرستاری | بله | بله |
| جایگزین پرستار | خیر | خیر |
| نکته مهم | دوره کمک پرستاری به خودی خود مدرک بهیاری محسوب نمی شود | گذراندن دوره کمک پرستاری به معنی پرستار شدن نیست |
کمک پرستار یک نیروی مهارتی و غیرتخصصی است که برای انجام مراقبت های اولیه و امور حمایتی بیمار آموزش می بیند. در مقابل، بهیار عنوانی با سابقه و ساختار آموزشی متفاوت است و نباید صرفا به دلیل انجام برخی وظایف مشابه، این دو عنوان را یکی دانست.
برای مثال، مراقبت های اولیه مانند کمک به تغذیه، جابه جایی و رعایت بهداشت بیمار می تواند در محدوده فعالیت کمک پرستار قرار بگیرد، اما اقدامات تخصصی درمانی را نباید بدون توجه به شرح وظایف رسمی به این نیروها نسبت داد. همچنین گذراندن یک دوره کمک پرستاری به خودی خود به معنی دریافت مدرک بهیاری یا تبدیل شدن فرد به پرستار نیست.
محیط کاری یک کمک بهیار
محل فعالیت کمک بهیار به نوع آموزش، عنوان شغلی و شرایط استخدام بستگی دارد. بیمارستان ها، درمانگاه ها، مراکز مراقبتی، مراکز توانبخشی و برخی مجموعه های ارائه دهنده خدمات مراقبت در منزل می توانند از نیروهای مراقبتی و کمکی استفاده کنند.
در محیط بیمارستان، کمک بهیار در کنار تیم پرستاری فعالیت می کند و در منزل نیز نوع خدمت باید متناسب با نیازهای مراقبتی فرد تعیین شود. اگر بیمار به مراقبت تخصصی پرستاری نیاز داشته باشد، استفاده از [پرستار در منزل] ضروری است و نباید خدمات کمک بهیار را جایگزین مراقبت تخصصی پرستاری دانست.
ویژگی های یک کمک بهیار
کمک بهیار به دلیل ارتباط مستقیم با بیماران باید علاوه بر توانایی انجام فعالیت های فیزیکی، ویژگی های اخلاقی و ارتباطی مناسبی داشته باشد. صبوری، مسئولیت پذیری، وقت شناسی، حفظ احترام بیمار، توانایی برقراری ارتباط مناسب و توجه به دستورهای کادر پرستاری از ویژگی های مهم این شغل هستند.
توانایی جسمی نیز اهمیت دارد، زیرا بخشی از کار می تواند شامل کمک به جابه جایی یا انجام امور روزمره بیمار باشد.
سختی کار کمک بهیار
کار کمک بهیار می تواند از نظر جسمی و روحی چالش برانگیز باشد. کمک به جابه جایی بیمار، مراقبت از افراد کم توان، رسیدگی به امور بهداشتی و کار در شیفت های مختلف از جمله عواملی هستند که ممکن است سختی این شغل را افزایش دهند.
میزان سختی کار بهیار یا کمک بهیار به محل فعالیت، نوع بیماران، تعداد شیفت ها و شرح وظایف فرد بستگی دارد و نمی توان برای همه محیط های کاری یک میزان ثابت در نظر گرفت.
آموزش های لازم برای کمک بهیار
آموزش مورد نیاز به عنوان شغلی و دوره ای که فرد می گذراند بستگی دارد. بنابراین پیش از ثبت نام در هر دوره، بهتر است عنوان دقیق مدرک، مرجع صادرکننده، اعتبار آن و امکان استفاده از مدرک برای استخدام را بررسی کنید.
برخی آموزش های مرتبط با مراقبت از بیمار شامل موارد زیر هستند:
- مراقبت های پایه از بیمار
- اصول مراقبت از سالمندان
- بهداشت و ایمنی بیمار
- جابه جایی صحیح بیمار
- کمک به فعالیت های روزمره
- آشنایی با علائم هشدار و نحوه گزارش تغییرات وضعیت بیمار
- کمک های اولیه و دوره CPR
شرایط سنی کمک بهیار
شرایط سنی برای آموزش یا استخدام کمک بهیار یک عدد ثابت و عمومی برای همه موقعیت ها نیست و ممکن است بر اساس نوع دوره، مرکز آموزشی یا آگهی استخدامی متفاوت باشد.
به همین دلیل نمی توان محدوده سنی 18 تا 32 سال را به عنوان شرط عمومی شغل کمک بهیاری اعلام کرد. اگر هدف شما استخدام در یک مرکز خاص است، باید شرایط همان مرکز یا فراخوان استخدامی را بررسی کنید.
چطور به عنوان کمک بهیار استخدام شویم؟
برای استخدام به عنوان کمک بهیار یا کمک پرستار، ابتدا باید مشخص شود مدرک فرد برای چه عنوانی صادر شده و آیا مرکز استخدام کننده آن را می پذیرد یا خیر.
بیمارستان ها و مراکز درمانی ممکن است از مسیرهای مختلفی مانند استخدام مستقیم، نیروهای شرکتی یا فراخوان های استخدامی اقدام به جذب نیرو کنند. شرایط استخدام، مدرک مورد نیاز و محدوده وظایف نیز ممکن است در هر فراخوان متفاوت باشد.
بنابراین صرف گذراندن یک دوره آموزشی، تضمین کننده استخدام در بیمارستان یا مرکز دولتی نیست و بهتر است پیش از پرداخت هزینه دوره، درباره اعتبار مدرک و مسیر استخدام آن تحقیق شود.
حقوق و درآمد کمک بهیار در سال ۱۴۰۵
حقوق کمک بهیار در سال ۱۴۰۵ یک رقم ثابت و سراسری ندارد و میزان دریافتی به عواملی مانند محل کار، نوع قرارداد، سابقه، تعداد شیفت ها، ساعات کاری و شرح وظایف بستگی دارد. بنابراین نمی توان یک عدد مشخص را به عنوان حقوق همه کمک بهیاران اعلام کرد.
با این حال، اگر کمک بهیار به عنوان نیروی مشمول قانون کار استخدام شود، پرداخت حقوق و مزایای او باید با توجه به حداقل های دستمزدی مصوب سال ۱۴۰۵ و شرایط قرارداد انجام شود. حداقل مزد روزانه کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۴۰۵، ۵,۵۴۱,۸۵۰ ریال تعیین شده است و برخی مزایا مانند پایه سنوات و کمک هزینه اقلام مصرفی نیز برای افراد واجد شرایط در نظر گرفته شده است.
تفاوت شرایط استخدامی در بیمارستان ها، مراکز مراقبتی و خدمات مراقبت در منزل باعث می شود درآمد افراد یکسان نباشد. به همین دلیل هنگام بررسی حقوق کمک بهیار در سال ۱۴۰۵ بهتر است علاوه بر مبلغ پایه، نوع قرارداد، بیمه، تعداد ساعات کاری، شیفت شب و مزایای شغلی نیز بررسی شود.
استخدام یک کمک بهیار حرفه ای
اگر برای مراقبت از بیمار یا سالمند در منزل به نیروی مراقبتی نیاز دارید، انتخاب فرد باید بر اساس شرایط بیمار، میزان وابستگی او و نوع مراقبتی که نیاز دارد انجام شود. در مواردی که بیمار به مراقبت تخصصی نیاز دارد، باید از خدمات پرستاری متناسب با وضعیت او استفاده شود.
سخن پایانی
کمک بهیار نیرویی است که در انجام مراقبت های پایه و امور حمایتی بیمار در کنار کادر پرستاری فعالیت می کند. وظایف کمک بهیار بیشتر شامل کمک به جابه جایی، تغذیه، رعایت بهداشت، انجام فعالیت های روزمره و توجه به تغییرات وضعیت بیمار است و وظایف کمک بهیار در بیمارستان نیز بر اساس شرح وظایف و مقررات محل کار تعیین می شود.
اگرچه عنوان های بهیار، کمک بهیار و کمک پرستار در برخی موارد به دلیل شباهت وظایف با یکدیگر اشتباه گرفته می شوند، اما این عناوین لزوما یکسان نیستند و تفاوت آنها به مسیر آموزشی، مدرک و شرح وظایف مربوط می شود. بنابراین پیش از انتخاب دوره یا شغل، بهتر است درباره فرق بهیار و کمک بهیار و همچنین فرق بهیار و کمک پرستار اطلاعات دقیق داشته باشید و اعتبار دوره آموزشی و مدرک آن را بررسی کنید.
سوالات متداول
کمک بهیار کیست؟
کمک بهیار نیروی کمکی در حوزه مراقبت از بیمار است که بیشتر در انجام مراقبت های پایه و امور روزمره به کادر پرستاری کمک می کند.
وظایف اصلی کمک بهیار چیست؟
کمک به جابه جایی، تغذیه، رعایت بهداشت، انجام فعالیت های روزمره و توجه به وضعیت عمومی بیمار از جمله وظایف مراقبتی کمک بهیار است.
وظایف کمک بهیار در بیمارستان چیست؟
کمک به جابه جایی بیمار، رعایت بهداشت، کمک به تغذیه و انجام امور روزمره و همکاری با کادر پرستاری از فعالیت های کمک بهیار در بیمارستان است.
فرق بهیار و کمک بهیار چیست؟
بهیار و کمک بهیار عنوان های یکسانی نیستند و تفاوت آنها به مسیر آموزشی، عنوان شغلی و شرح وظایف مربوط می شود. بنابراین نمی توان هر دوره کمک بهیاری را معادل مدرک بهیاری دانست.
فرق بهیار و کمک پرستار چیست؟
کمک پرستار برای ارائه مراقبت های اولیه و غیرتخصصی آموزش می بیند، در حالی که بهیار عنوانی با سابقه و مسیر آموزشی متفاوت در نظام سلامت است.
آیا کمک بهیار همان پرستار است؟
خیر، کمک بهیار نیروی کمکی است و جایگزین پرستار محسوب نمی شود. مراقبت های تخصصی پرستاری باید توسط پرستار دارای صلاحیت انجام شود.
آیا کمک بهیار می تواند در منزل کار کند؟
بسته به نوع مدرک، شرایط استخدام و شرح وظایف، امکان فعالیت نیروهای مراقبتی در منزل وجود دارد؛ اما خدمات کمک بهیار نباید با خدمات تخصصی پرستاری در منزل یکسان در نظر گرفته شود.
آیا گذراندن دوره کمک پرستاری به معنی بهیار شدن است؟
خیر، عنوان مدرک و عنوان شغلی باید بر اساس دوره آموزشی و مقررات مربوط مشخص شود و صرف گذراندن دوره کمک پرستاری به معنی دریافت مدرک بهیاری نیست.
