درد سیاتیک چیست؟ علل، علائم و روش های درمان

این مقاله در تاریخ 18-05-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

درد سیاتیک Sciatica pain از دردهای آزاردهنده است که از کمر شروع شده و تا پایین مچ پاها ادامه پیدا می‌کند. این درد معمولا ناگهانی بوده و چندان شدید نیست. معمولا تغییرحالت بدن باعث تغییر این درد به‌صورت بهبود یا تشدید می‌شود. این عارضه معمولا خود به خود درمان می‌شود و برای کاهش علائم و کمک به درمان آن از روش‌هایی مانند ماساژ یا حرکات ورزشی و کششی و فیزیوتراپی استفاده می‌شود. در این مقاله می‌خوانیم که سیاتیک چیست و رگ سیاتیک را چگونه درمان کنیم؟

با اینکه بسیاری از افراد درد سیاتیک را به عنوان “گرفتگی رگ سیاتیک” می‌خوانند!، سیاتیک رگ نیست. بلکه یک عصب نشات گرفته از نخاع است که اتفاقا بزرگترین عصب بدن به شمار می‌رود. این عصب شامل ۵ ریشه عصبی است که از کمر، باسن، لگن و ران پا عبور می‌کند تا به زانو و ساق پا منتهی شود و با شاخه‌های مختلف، فعالیت سطحی و عمقی پا را کنترل کند؛ که نتیجه فعالیت پیام‌رسانی آن، توانایی ایستادن و راه رفتن است! برای اطلاعات بیشتر درباره این مقاله می‌توانید با خدمات پرستاری سلامت اول و یا استخدام پرستار در منزل با کارشناسان ما در تماس باشید.

اما در شرایطی ممکن است عصب سیاتیک تحت فشار بین مهره ها قرار گیرد و دچار آسیب شود که در این هنگام درد سیاتیک احساس می‌شود. از جمله علائم درد سیاتیک سوزش، گزگز، ضعف، بی‌حسی و در موارد حادتر، بی‌اختیاری مثانه و راست روده را می‌توان نام برد که در افراد و موقعیت‌های مختلف ممکن است شدت‌های متفاوتی داشته باشند.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

عصب سیاتیک چیست؟

بزرگ‌ترین عصب بدن را با نام عصب سیاتیک می‌شناسند. این عصب در داخل باسن و پشت ران قرار دارد و تا پایین پا امتداد پیدا می‌کند. در پشت زانو این عصب به دو شاخه تی‌بیال و عصب پروانه آل مشترک تقسیم می‌شود. درد سیاتیک همواره به یک یا دوطرف منتشر می‌شود. عصب پرونئال خود به دو عصب پرونئال سطحی و عمقی تقسیم می‌شود. عصب پروتئال سطحی حسی است که به پوست رسیده و حس جلوی پای انسان را تامین می‌کند و عصب پروتئال عمقی به عضلات ساق پا می‌رسد. مشکلات مربوط به سیاتیک، در سالمندان زیاد به چشم می‌خورد؛ در این حالت، یک پرستار سالمند در منزل که به امور رسیدگی به این عارضه آشنا باشد، روند درمان بیماری را برای سالمندان شما تسریع خواهد کرد.

در پاسخ به این سوال که سیاتیک چیست؛ باید گفت که سیاتیک اصطلاحا به درد و علائمی اشاره دارد که موقع فشرده شدن عصب سیاتیک در یک سمت بدن تجربه می‌شود. بدن شما 2 عصب سیاتیک دارد که در هر سمت بدن در هر کدام از پاها انتشار پیدا می‌کند. عصب سیاتیک از 5 ریشه عصبی در داخل لگن تشکیل شده است که شامل دو ریشه از کمر انسان و سه ریشه از لگن است. این 5 عصب در عضله پیریفورمیس که از عضلات عمقی باسن است؛ به هم رسیده و به یک عصب بزرگ‌تر تبدیل می‌شوند. این عصب‌ها از لگن و پشت پاها عبور کرده و به پایین پاها می‌رسند.

دو عصب سیاتیک، نخاع را به ماهیچه‌های ران و ساق پا متصل می‌کند. هر عصب سیاتیک در تمام ساق و مچ پا منتشر می‌شود و کار آن کمک به حرکت پا و دریافت ورودی‌های حسی است. ورودی‌های حسی شامل درد، خارش، بی‌حسی و غیره است.

به نقل از my.clevelandclinic.org :

عصب سیاتیک طولانی ترین و بزرگترین عصب بدن شماست. ریشه های عصب سیاتیک شما از قسمت پایین کمر شروع می شود و از پشت هر پا می گذرد. سیاتیک به درد یا ناراحتی گفته می شود که عصب سیاتیک شما فشرده یا تحت فشار قرار می گیرد. افرادی که باردار هستند، سبک زندگی کم تحرکی دارند یا دیابت دارند، بیشتر در معرض خطر سیاتیک هستند.

علت درد سیاتیک

علت بروز سیاتیک چیست؟ سیاتیک معمولا ناشی از فشار و تحریک عصب و رگ سیاتیک است. این عارضه از عوامل و دلایل متعددی ناشی می‌شود. در ادامه 4 دلیل اصلی بروز سیاتیک را بیان می‌کنیم:

• مسدود شدن دیسک فقره‌ای
• استئوآرتریت
• اسپاندیلوز
• فشار مضاعف در ناحیه لگنی

همچنین عوامل دیگری هم باعث بروز درد سیاتیک می‌شود. دلیل اصلی بروز سیاتیک باید توسط پزشک مشخص شود.

منشا درد سیاتیک از کجاست؟

در پاسخ به این سوال که منشا درد سیاتیک چیست؛ باید گفت که منشا این درد به سبک زندگی فرد بستگی دارد. افرادی که ورزشکار حرفه‌ای نیستند؛ معمولا زمانی دچار علائم سیاتیک می‌شوند که دچار دیسک کمر شده باشند و دیسک کمر به ریشه رگ سیاتیک آن‌ها فشار آورده باشد. برای این منظور بهتر است با نحوه درمان دیسک کمر و مراقبت بعد از عمل دیسک کمر آشنا شوید.

در ستون فقرات زمانی که مهره‌ها روی هم حرکت می‌کنند؛ بیرون زدگی استخوان مهره ممکن است به یکی از ریشه‌های رگ سیاتیک در نزدیکی خود فشار وارد کند. این فشار ایجاد التهاب و سوزش را به‌همراه داشته و سایر علائم سیاتیک مانند بی‌حسی، درد و ضعف در پاها را ایجاد می‌کند. عصب سیاتیک در ساق و مچ پا به اعصاب کوچک‌تری تقسیم می‌شوند. همین امر سبب می‌شود که درد سیاتیک در تمام بدن حس شود.

اما علائم سیاتیک چیست؟ علائم سیاتیک در همه افراد یکسان نیست. برای مثال این علائم برخی از افراد علائم رگ سیاتیک را در کف پا یا انگشتان پا احساس می‌کنند و برخی دیگر قسمت بیرون ران‌شان تیر می‌کشد یا دچار کشیدگی کشاله ران می‌شوند.

در مواردی که درد سیاتیک به‌خاطر لغزیدگی دیسک بین مهره‌ای ایجاد شده باشد؛ دیگر لازم نیست بدانید رگ سیاتیک را چگونه درمان کنیم؛ چرا که این عارضه خودبه‌خود درمان و رفع می‌شود؛ اما در بسیاری از موارد پاسخ به این سوال که منشا درد سیاتیک چیست؛ به یک بیماری زمینه‌ای می‌رسد. که در این مواقع درد سیاتیک به درمان ویژه نیاز دارد.

به‌عنوان مثال درد سیاتیک می‌تواند ناشی از تحلیل رفتن دیسک بین مهره‌ی، تنگی کانال نخاعی یا اسپوندیلوزیس باشد. درصورتی‌که شما مشکلات زمینه‌ای مانند تحلیل رفتن ستون فقرات یا تنگی کانال نخاعی دارید؛ احتمالا در کنار درد سیاتیک؛ علائم دیگری را هم تجربه می‌کنید. برای مثال ممکن است در ناحیه کمر دچار گرفتگی شده باشید یا مشکلاتی مانند اسپاسم یا مشکل در چرخیدن به اطراف را تجربه کنید.

3 دلیل ایجاد سیاتیک در بارداری

از آنجایی که بارداری تغییرات زیادی بر روی بدن ایجاد می‌کند باید انتظار یا تشدید درد سیاتیک را داشت. از جمله دلایل ایجاد علائم سیاتیک در بارداری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تغییرات ستون فقرات: با تغییرات بدن و شل‌تر شدن برخی رباط‌ها، وضعیت ستون فقرات و لگن تغییر می‌کند و فشار بیشتری بر ناحیه کمر و ریشه‌های عصبی وارد کنند و در برخی زنان باعث بروز یا تشدید علائم سیاتیک شوند.
• رشد جنین: همزمان با رشد و بزرگ شدن جنین فشار بیشتری به ناحیه لگن مادر وارد می‌شود و همین امر ممکن است ساختارهای اطراف عصب سیاتیک را مورد تغییر قرار دهد و باعث ایجاد درد تیرکشنده به باسن و پا شود.
• تغییر مرکز ثقل بدن: افزایش وزن همزمان با بزرگ شدن جنین منجر به تغییر کردن مرکز ثقل بده به جلو خواهد شد. در این شرایط نحوه ایستادن و راه رفتن مادر تغییر می‌کند و فشار بیشتری به عضلات کمر و لگن وارد می‌شود

روش‌های ایمن برای کاهش درد سیاتیک در دوران بارداری چیست؟

برای کاهش علائم، فعالیت ملایم و متناسب با شرایط بارداری، اصلاح وضعیت بدن، استراحت کوتاه‌مدت و استفاده از گرمای ملایم ممکن است کمک‌کننده باشد. همچنین فیزیوتراپی تحت نظر متخصص نیز می‌تواند برای اصلاح وضعیت بدن و انجام تمرین‌های مناسب بارداری مفید باشد.

انواع سیاتیک

انواع سیاتیک به‌نسبت مدت زمان بروز علائم یا الگو انتشار درد و علائم در یک یا دو پا، مشخص می‌شود:

• سیاتیک متناوب
  درد سیاتیک متناوب هردو پا را متناوبا درگیر می‌کند. این نوع سیاتیک نادر بوده و می‌تواند ناشی از تحلیل رفتن مفصل ساکروایلیاک باشد.
• سیاتیک دوطرفه
  درد سیاتیک دوطرفه در هر دو پا همزمان ایجاد می‌شود. این نوع سیاتیک نادر بوده و معمولا ناشی از تغییر در مهره و دیسک بین مهره‌ای در چند سطح از ستون مهره‌ها به‌خاطر تحلیل رفتگی ایجاد می‌شود. علت دیگر این نوع سیاتیک سندرم دم اسبی است.
• سیاتیک مزمن
  درد سیاتیک مزمن ادامه‌دار بوده برای بیش از 2 ماه طول می‌کشد. این درد معمولا خود‌به‌خود درمان نشده و به‌نسبت منشا درد، ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد یا با درمان‌های غیرجراحی مشکل حل شود.
• سیاتیک حاد
  درد سیاتیک حاد برای 4 تا 8 هفته ادامه دارد. این نوع درد معمولا خودبه‌خود درمان شده و نیازی به درمان پزشکی ندارد.

علائم سیاتیک پای راست

درد سیاتیک پای راست چیست؟ درد سیاتیک ممکن است دوطرفه باشید یا تنها در یک طرف رخ بدهد. به‌این‌ترتیب ممکن است یک پا یا هر دو پا همزمان درگیر درد سیاتیک باشند. سیاتیک پای راست به این صورت است که درد از کمر شروع شده و به باسن و پشت ساق پای راست امتداد پیدا می‌کند.

علائم سیاتیک پای چپ

سیاتیک پای چپ شامل دردی است که از کمر شروع شده و از باسن به سمت ساق پای چپ امتداد پیدا می‌کند. این عارضه باعث درد، بی‌حسی، احساس گزگز یا سوزن‌سوزن شدن و علائمی از این دست در پای چپ می‌شود.

علائم سیاتیک

علائم سیاتیک چیست؟ علائم سیاتیک بر خلاف مشکلاتی مانند آسیب نخاعی، معمولا دائمی نیست و برخی اوقات رخ می‌دهد. این عارضه ممکن است دردناک باشد یا بسیار شدید و ناتوان کننده باشد. به‌نسبت اینکه کدام عصب سیاتیک درگیر فشار شده باشد؛ میزان و شدت علائم سیاتیک هم متفاوت است. ممکن است بیماری سیاتیک بیش از یک رگ و عصب را درگیر کرده باشد. برخی از علائم رگ سیاتیک مختص ریشه‌های عصب سیاتیک است؛ درحالی‌که برخی دیگر متداول بوده و در تمام انواع سیاتیک روی می‌دهند.

علائم متداول سیاتیک

معمولا هربار تنها یک پا علائم سیاتیک را نشان می‌دهد. نشانه‌های این بیماری از کمر یا باسن به سمت ران و سپس ساق و کف پا منتشر می‌شوند. سیاتیک معمولا باعث ایجاد درد در جلو، پشت، بخش داخلی و بیرونی ران و ساق پا می‌شود. رایج‌ترین علائم سیاتیک عبارت‌اند از:

• ضعف
  رایج‌ترین علائم سیاتیک چیست؟ در پاسخ به این سوال معمولا ضعف داشتن عنوان می‌شود. فرد در پای آسیب دیده دچار احساس سنگینی شده و بلند کردن پا از زمین برای او دشوار خواهد بود.
• تغییرات حسی
  ممکن است فرد در پشت ساق پا احساس بی‌حسی، گزگز یا حس سوزن‌سوزن شدن داشته باشد.
• درد
  درد سیاتیک ممکن است ادامه‌دار یا متناوب باشد. این درد معمولا خودش را به شکل سوزش یا درد ناگهانی نشان می‌دهد. معمولا شدت درد سیاتیک در پا بیشتر از کمر است. درد در پا بیشتر از ساق پا بروز می‌کند.

تغییرات وضعیت بدن می‌تواند باعث کمتر یا بیشتر شدن درد سیاتیک شود، ممکن است در زمان نشستن، یا زمانی که فرد قصد بلند شدن را دارد یا در زمان ایستادن طولانی مدت یا خم کردن ستون فقرات به جلو، یا چرخش به طرفین در یا در زمان سرفه کردن، علائم و درد سیاتیک شدت بیشتری داشته باشند.

ممکن است موقع دراز کشیدن، درد سیاتیک شدت پیدا کند یا ثابت باشد یا باعث ایجاد اختلال در خواب شود. دراز کشیدن به پشت درحالی که زانوها از سطح زمین فاصله دارند و بین زانوها و زمین یک بالش به‌عنوان تکیه‌گاه قرار دارد یا دراز کشیدن به پهلو درحالی که یک بالش را بین پاهای خودتان گذاشته‌اید؛ باعث کاهش و تسکین درد سیاتیک می‌شود. در این مواقع استفاده از کمک پرستار بیمار می‌تواند برای بهبود بیماری مفید باشد.

ممکن است موقع راه رفتن یا استفاده از کیسه آب گرم در پشت لگن یا انجام برخی از تمرینات مخصوص لگن، درد سیاتیک کمتر شود.

تفاوت درد سیاتیک با کمردرد معمولی چیست؟

از آنجایی که علائم سیاتیک و درد کمر در یک ناحیه از بدن آغاز می‌شوند، بسیاری از افراد ممکن است این دو عارضه با یکدیگر اشتباه بگیرند. از جمله تفاوت‌های اصلی در این دو عارضه می‌توان به مسیر شکل گیری درد و درگیری عصب اشاره کرد به عنوان مثال درد سیاتیک در اثر تحریک یا فشار برروی ریشه‌های عصبی مرتبط با عصب سیاتیک ایجاد می‌شود و می‌تواند از کمر یا باسن به سمت پشت ران و ساق پا انتشار پیدا کند.
افراد مبتلا به درد سیاتیک علاوه بر درد منتشر شونده که شبیه سوزش یا برق گرفتگی است، ممکن است با مشکلات دیگری همانند گزگز، بی حسی با ضعف اندام نیز مواجه شوند. این در حالی است که کمردرد فقط در ناحیه کمر و در یک قسمت مشخص از آن بروز کرده و به مسیر پا منتشر نمی‌شود.

چگونه بفهمیم درد سیاتیک از پا است؟

اگر درد از ناحیه کمر یا باسن به سمت پشت ران و ساق پا کشیده می‌شود و همراه با سوزش، گزگز، بی‌حسی یا ضعف پا است، احتمال سیاتیک بیشتر است. با این حال، تشخیص قطعی تنها بر اساس محل درد امکان‌پذیر نیست و پزشک با بررسی علائم، معاینه عصبی و در صورت نیاز آزمایش‌های تصویربرداری، علت درد را مشخص می‌کند.

مدت زمان درد در سیاتیک

حالا که می‌دانید سیاتیک چیست؛ شاید در خصوص شدت و کیفیت درد و علائم این بیماری سوالاتی داشته باشید. معمولا درد سیاتیک به‌صورت حاد بروز می‌کند و فرد برای مدت 4 تا 6 هفته درگیر این بیماری خواهد بود. ویژگی‌های این درد به شکل سوزن‌سوزن شدن بدن خودش را نشان می‌دهد. همچنین درد سیاتیک به‌صورت گزگز هم می‌تواند بروز کند. برخی اوقات این عارضه برای بیش از 6 هفته هم طول می‌کشد.

معمولا تجویز پزشکان برای درمان درد سیاتیک در این دوره صبر کردن است. در مواردی که درد سیاتیک بیشتر از 12 ماه طول بکشد؛ اقدامات درمانی جدی لازم است؛ اما  در بیشتر موارد صبر کردن برای رفع دردهای سیاتیک کافی است. اگرچه بیشتر افراد که دچار درد سیاتیک می‌شوند؛ بدون نیاز به درمان، بهبود پیدا می‌کنند. اگر درد سیاتیک برای بیشتر از 12 ماه طول بکشد؛ نیاز به اقدامات درمانی جدی مانند جراحی است.

راه های تشخیص درد سیاتیک

در طول معاینات قدرت و رفلاکس عضلات را بررسی می‌کنند. برای این منظور لازم است روی پنجه یا پاشنه پا راه  بروید یا از حالت چمباتمه بلند شده و به پشت دراز بکشید. یا پاها را یکی یکی بلند کنید. این‌ها حالت‌های بدنی هستند که باعث بدتر شدن درد سیاتیک می‌شوند. همچین برخی تست‌های پزشکی برای تشخیص درد سیاتیک وجود دارد. افرادی که دچار درد سیاتیک می‌شوند؛ می‌توانند از این تست‌ها برای تشخیص درد سیاتیک استفاده کنند:

1. تشخیص سیاتیک با اشعه ایکس
   در این روش به کمک اشعه از ستون فقرات عکس‌برداری می‌کنند تا مطمئن شوند که استخوان ستون فقرات فشار بیش از اندازه به عصب وارد نمی‌کند.
2. MRI برای درد سیاتیک
   در این روش با یک آهنربای قوی و امواج رادیویی تلاش می‌شود تا تصاویر مقطعی از کمر به دست بیاید. ام‌آر‌آی عکس‌های دقیقی از استخوان و بافت‌های نرم ایجاد می‌کند. به‌این‌ترتیب اگر فتق دیسک و اعصاب فشرده شده ایجاد شده باشد؛ در اسکن مشخص می‌شود.
3. سی‌تی‌اسکن سیاتیک 
   در سی‌تی‌اسکن مقداری رنگ به کانال نخاعی تزریق می‌شود. رنگ در اعصاب اطراف نخاع حرکت کرده و سبب می‌شود که دیدن آن‌ها در تصویر ساده‌تر باشد.
4. تشخیص سیاتیک با الکترومیوگرافی
   این تست تکانه‌های الکتریکی ایجاد می‌کند که به‌واسطه آن اعصاب و پاسخ‌های عضلانی سنجیده می‌شوند. در این تست شدت آسیب ریشه عصبی مشخص می‌شود.

علت ادامه داشتن درد سیاتیک بعد از جراحی

در بسیاری از افرادی که علائم سیاتیک پای راست یا چپ را تجربه می‌کنند، جراحی با هدف برداشتن فشار از روی ریشه‌های عصبی و کاهش علائمی همانند درد انجام می‌شوند. در چنین شرایطی نباید انتظار از بین رفتن کامل درد پس از جراحی را داشت زیرا التهاب یا تحریک باقی‌مانده عصب، طولانی بودن مدت فشار عصبی پیش از جراحی یا روند طبیعی ترمیم عصب می‌تواند باعث تداوم موقت درد، گزگز یا بی‌حسی در پا شود.

آیا درد پس از جراحی سیاتیک طبیعی است؟

مقداری درد در ناحیه کمر و ادامه برخی علائم عصبی در روزها یا هفته‌های ابتدایی پس از جراحی می‌تواند در روند بهبودی دیده شود. با این حال، شدت و مدت درد به علت سیاتیک، میزان آسیب عصبی و نوع جراحی بستگی دارد. بنابراین، ادامه درد به‌تنهایی به معنی ناموفق بودن جراحی نیست و روند بهبودی باید توسط پزشک ارزیابی شود.

درد سیاتیک پس از جراحی چه زمانی نگران کننده است؟

همانطور که گفته شد درد سیاتیک تا مدتی پس از عمل طبیعی است و به تدریج رو به بهبود می‌شود، اب این حال اگر متوجه ادامه‌دار بودن و تشدید درد شدید و علائمی دیگری همانند ضعف شدید پا، بی اختیاری ادرار یا مدفوع و بی‌حسی ناحیه میان دو پا را احساس کردید، باید سریعا به پزشک مراجعه نمایید زیرا این علائم نشان دهنده وارد شدن فشار جدی به عصب هستند.

روش های درمان درد سیاتیک

برای تشخيص درد سیاتیک پس از مشاهده علائم (از جمله درد و بی‌حسی پاها)، لازم است به پزشک متخصص مراجعه نمایید. یک پزشک حاذق از طریق معاینات فیزیکی و شرح حال علائم شما متوجه می‌شود علائم درد سیاتیک کمر درمان سیاتیک برای همیشه چیست؟

همچنین برای تشخیص دقیقتر مشکل از شما می‌خواهد از کمر و پاهای خود عکسبرداری نموده و با انجام MRI  و سی‌تی‌اسکن  از علت درد سیاتیک اطمینان حاصل کنید. بعد از این می‌توانید روش‌های درمان درد سیاتیک را به کار بگیرید و با مصرف بهترین قرص و آمپول برای درد سیاتیک، دردتان را کاهش دهید.

دارودرمانی برای سیاتیک

درمان سیاتیک چیست؟ درد سیاتیک را می‌توان به کمک داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی و همچنین داروهای شل کننده عضلانی درمان کرد. این داروها معمولا زیر نظر پزشک تجویز شده و هدف آن‌ها کاهش علائم و درد ناشی از سیاتیک است.

حرکات فیزیوتراپی برای درد سیاتیک

در میان روش‌های درمان درد سیاتیک، حرکات فیزیوتراپی موثرترین روش غیر جراحی است که می‌تواند از دردهای خفیف و ابتدایی تا دردهای شدید و مختل کننده حرکت را کاهش دهد. برای درمان درد سیاتیک حرکات فعال و غیر فعال فیزیوتراپی کاربرد دارند که پس از بررسی‌های فیزیوتراپیست مورد استفاده قرار می‌گیرند. به‌عنوان مثال اگر متد فیزیوتراپی شما شامل ورزش درمانی باشد، نیاز به مشارکت فعال و پویای شما هنگام درمان دارد و در مقابل، روشی غیر فعال مثل امواج الکترومغناطیس نیازی به این مشارکت نخواهد داشت.

استفاده از کمپرس گرم یا سرد برای درمان درد ساتیک

اگر می‌خواهید بدانید که رگ سیاتیک را چگونه درمان کنیم؛ باید گفت که مهم‌ترین کارهایی که باید انجام دهید؛ کاهش درد و تورم است. برای این منظور استفاده از کیسه‌های یخ یا کمپرس گرم هم موثر است. کافی است کیسه‌های یخ یا کمپرس گرم را برای 20 دقیقه در منطقه آسیب دیده قرار دهید.

ماساژ برای مداوای سیاتیک

ماساژ برای بهبود جریان خون، کاهش التهاب و آرامش عضلات مفید است. ماساژ در منقطه آسیب دیده و نقاط فشار استراتژیک برای درمان سیاتیک کاربرد دارد.

بهبود در سیاتیک با استراحت

علائم سیاتیک معمولا ناشی از ایجاد فشار روی رگ سیاتیک است؛ بنابراین اگر می‌خواهید بدانید بهترین ترفند درمانی برای سیاتیک چیست؛ باید گفت که استراحت کردن و عدم تحمل فشار مضاعف برای درمان سیاتیک مفید است.

حرکات کششی برای درد سیاتیک

برای درمان درد سیاتیک، به هیچ وجه از سبک زندگی خود غافل نباشید، و تغذیه و فعالیت بدنی خود را در جهت سلامت و بهبودی تنظیم کنید. در پاسخ این سوال که برای درد سیاتیک چه بخوریم، خوراکی‌های ضد التهابی از جمله جعفری، آناناس، زردچوبه، انگور، دانه سویا و پیاز را فراموش نکنید.

یکی از حرکات کششی که برای درد سیاتیک می‌توانید انجام دهید، حرکت کبوتر نشسته است. روی زمین بنشینید و پاهای خود را به‌طور مستقیم دراز کنید؛ به‌طوری‌که زانوها خم نباشند. پای چپ را بلند کنید و روی زانوی پای راست خم نمایید. حال از قسمت شکم و کمر به جلو خم شوید و با نوک انگشتان دست، انگشتان پای راست را لمس نمایید.

جراحی سیاتیک

آخرین روش درمان برای علائم سیاتیک، جراحی است. درصورتی‌که سایر روش‌های درمانی موثر واقع نشدند؛ باید از جراحی استفاده کرد. اما راهکار جراحی سیاتیک چیست؟ راهکارهای جراحی رگ سیاتیک عبارت‌اند از:

• دیسککتومی
• میکرو دیسککتومی
• فیوژن نخاعی
• لامینکتومی

پیاده روی برای درمان درد سیاتیک

یکی از رایجترین راه‌هایی که بسیاری از پزشکان برای درمان درد سیاتیک پیشنهاد می‌کنند، پیاده روی برای درد سیاتیک است. درواقع پیاده‌روی از جمله اقداماتی است که باعث کارکرد بهتر عضلات و بهبود گردش خون می‌شود و می‌تواند التهاب را کاهش دهد. اما در مورد عارضه سیاتیک شرایطی وجود دارد که پیاده‌روی، وضعیت عصب را بدتر می‌کند.

اگر با راه رفتن دردتان تشدید می‌شود، بهتر است در این مورد حتما با پزشک متخصص و فیزیوتراپیست خود مشورت نمایید. همچنین برای بازدهی بیشتر و اثر درمانی پیاده‌روی، از کفش‌های استاندارد استفاده کنید؛ روی زمین صاف و بدون شیب و ناهمواری حرکت کنید؛ به موقع استراحت نمایید؛ و به صورت ملایم حرکت خود را ادامه دهید.

ورزش برای بهبود سیاتیک

ورش برای کنترل علائم سیاتیک و بهبود آن بسیار مفید است؛ اما پیش از اینکه برنامه‌های ورزشی را شروع کنید؛ حتما باید با پزشکتان مشورت کنید. در ادامه برخی از بهترین ورزش‌های مناسب برای درمان سیاتیک را بررسی می‌کنیم:

• تمرینات تقویتی عضلات مرکزی بدن
• تمرینات انعطاف‌پذیری و آمادگی عضلانی
• پیاده‌روی
• شنا
• تمرینات تقویت عضلات پشت ران
• تمرینات کششی
• تمرینات کاردیوواکولر

برای درد سیاتیک چگونه بخوابیم؟

رعایت درست شیوه می‌تواند کمک بسزایی در کاهش علائم سیاتیک از جمله درد داشته باشد. از این رو هنگام خواب بهتر است حالتی را انتخاب کنید که کمترین فشر را به کمر و پا شما وارد شود.

چه وضعیت‌هایی ممکن است درد سیاتیک را تشدید کند؟

بهتر است از هر وضعیتی که باعث افزایش درد تیر کشنده، گزگز یا بی‌حسی پا می‌شود پرهیز کنید. همچنین خوابیدن در وضعیتی که کمر برای مدت طولانی در حالت نامناسب قرار می‌گیرد یا باعث تشدید علائم می‌شود، انتخاب مناسبی نیست. اگر با وجود تغییر وضعیت خواب، درد شدید یا رو به تشدید است بهتر است جهت ارزیابی به پزشک مراجعه کنید.

خواص روغن سیاه دانه برای درد سیاتیک

می‌توانید برای درمان درد سیاتیک خود، به صورت خوراکی و موضعی از خواص بی‌نظیر سیاه دانه هم بهره ببرید. برای استفاده از روغن سیاه دانه باید آن را در دمای محیط نگه داشته و وقتی گرم شد، بر کمر خود بمالید. اما پیش از آن کمر را پاکیزه و خشک کنید تا روغن اثرگذاری بیشتری داشته باشد. روزی دو بار این روغن را بر کمر خود مالش دهید و پس از تکرار آن به مدت ۲۰ روز تا یک ماه، از نتایج پدید آمده، متحیر شوید!

عوارض سیاتیک

در بیشتر موارد نیازی نیست که بدانیم رگ سیاتیک را چطور درمان کنیم؟ اما گاهی آسیب ناشی از سیاتیک به اعصاب انتشار پیدا می‌کند. درصورت آسیب به عصب سیاتیک از لگن تا بالای ساق هر کدام از علائم زیر ممکن است رخ بدهد. اگر علائم زیر را در بیماری سیاتیک تجربه کردید؛ بهتر است فورا به پزشک مراجعه شود:

• از دست دادن کنترل روده یا مثانه بیش فعال
• از دست دادن احساس در پای آسیب دیده
• ضعف در پای آسیب دیده

چه زمانی برای درد سیاتیک به پزشک مراجعه کنیم؟

درد سیاتیک خفیف معمولا به مرور زمان بهبود پیدا می‌کند و نیازی به مراجعه به پزشک ندارد. این در حالی است که افراد در صورت ابتلا به درد شدید، مداوم و رو به افزایش باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنند.

پیشگیری از درد سیاتیکاسترحت و حفظ فعالیت‌های سبک

سیاتیک قابل پیشگیری نیست و نمی‌توان به‌طور قطعی از بروز آن جلوگیری کرد؛ اما با محافظت از کمر تا اندازه زیادی می‌تواند احتمال بروز این عارضه را به‌تعویق بیندازید: بهترین روش‌ها برای محافظت از کمر عبارت‌اند از:

• جلوگیری از سیاتیک با ورزش منظم
  تقویت عضلات کمر بسیار مهم است. تمرین‌هایی برای تقویت عضلات کمر، شکم و معضلات مرزی بدن انجام دهید. همچنین در هنگام فعالیت‌ها نکات بهداشتی و ایمنی را رعایت کنید تا دچار آسیب نشوید.
• در زمان نشستن وضعیت بدنی درستی داشته باشید
  در انتخاب صندلی دقت کنید تا حتما پشتی خوب و مناسبی داشته و دارای تکیه‌گاه و پایه‌های چرخان باشد. برای حمایت بهتر از پشت، می‌توانید یک بالش یا حوله غلاف شده هم در قسمت پشت قرار دهید تا منحنی طبیعی کمر حفظ شود. زانوها و باسن خود را همواره در یک سطح قرار دهید.
• از بدن به‌درستی استفاده کنید
  زمانی که برای مدت طولانی می‌ایستید؛ هرازگاهی یک پا را روی چهارپایه یا جعبه کوچک قرار دهید. وقتی وسیله سنگینی را بلند می‌کنید؛ اجازه دهید بیشتر فشار به پاها وارد شوند. بار را نزدیک بدن نگه داشته و تا حد امکان از بلند کردن چیزهای سنگین خودداری کنید.

درد سیاتیک ناشی از احساس درد و فشار در رگ سیاتیک است که از باسن تا انتها هر کدام از پاها امتداد یافته است. این درد معمولا خود‌به‌خود بهبود پیدا می‌کند؛ اما در صورت ادامه‌دار شدن بهتر است به پزشک مراجعه کنید. درمان‌های رایج برای درد سیاتیک، شامل درمان‌های جزئی مانند ماساژ یا استفاده از داروهای ضدالتهاب برای کنترل التهاب و درد است؛ اما در موارد شدیدتر از جراحی برای برداشتن فشار از روی رگ سیاتیک استفاده می‌کنند.

سوالات متداول

بهترین درمان‌های خانگی برای کاهش علائم سیاتیک کدام است؟

استفاده از تمرینات کششی و فیزیوتراپی در خانه، ماساژ، کمپرس گرم و سرد و غیره از روش‌های خانگی برای کنترل علائم سیاتیک است.

آیا درد سیاتیک با درد پا همراه است؟

درد پا یکی از علائم رایج سیاتیک است. در سیاتیک درد یک یا دو پا رایج است.

علائم سیاتیک پای راست چیست؟

علائم سیاتیک در پای راست شامل درد تیرکشنده یا سوزشی که از پایین کمر به پا انتشار می‌یابد، بی‌حسی یا ضعف در پای راست، احساس سوزن سوزن شدن، تشدید درد هنگام نشستن یا ایستادن، و درد حین حرکت است.

رگ سیاتیک کجاست؟

رگ سیاتیک، بزرگ‌ترین عصب در بدن انسان است که از ناحیه کمر شروع می‌شود و از طریق لگن به سمت پشت هر دو پا امتداد می‌یابد.

آیا درد سیاتیک عصبی است؟

بله، درد سیاتیک یک نوع درد عصبی است که به‌دلیل فشردگی یا تحریک عصب سیاتیک ایجاد می‌شود.