این مقاله در تاریخ 05-07-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.
اوریون (Mumps) یک بیماری ویروسی و واگیردار است که بیشتر غدد بزاقی، به ویژه غددی که در کنار گوش و قسمت بالای فک قرار دارند، را درگیر می کند. بیماری اوریون در کودکان معمولا با تب، سردرد، خستگی و تورم و درد کنار گوش و زیر گونه همراه است و ممکن است هنگام جویدن یا بلع نیز ناراحتی ایجاد شود. به همین دلیل، تورم صورت و ناحیه فک یکی از نشانه های شناخته شده این بیماری است.
واکسیناسیون باعث شده میزان ابتلا به اوریون به طور قابل توجهی کاهش پیدا کند، اما همچنان ممکن است کودکان یا بزرگسالان به این بیماری مبتلا شوند. اگر کودک شما علائم اوریون دارد، تشخیص بیماری و بررسی وضعیت او توسط پزشک اهمیت دارد. در کنار مراقبت های پزشکی، برای کمک به مراقبت و استراحت کودک در خانه می توانید از خدمات پرستار کودک نیز استفاده کنید.
بیماری اوریون چیست؟
مریضی اوریون یک عفونت و بیماری مسری بوده که از طریق بزاق دهان، مخاط بینی و تماس با فرد بیمار قابل قابل انتقال می باشد. این بیماری با درگیر کردن قسمت های فوقانی تنفسی بچه ها سبب تورم گردن و غدد زیر گوش آن ها شده و می تواند سبب گلو درد، مشکلات بلع و استفراغ در کودکان شود.
همچنین توجه داشته باشید که بیماری اوریون بیشتر کودکان و بچه ها را در فصل بهار مورد هدف قرار می دهد و ابتلا بزرگسالان به این مریضی درصد کمی می باشد که اصلی ترین و ابتدایی ترین نشانه ی آن بعد از ابتلا متورم شدن گردن در قسمت بناگوش بچه ها می باشد که دو روز بعد از ابتلا به این ویروس، قسمت ورم کرده هنگام قورت دادن آب دهان بسیار دردناک می شود.
علت اوریون در کودکان و بزرگسالان
همانطور که گفته شد مریضی اوریون از طریق بزاق و ترشحات تنفسی قابل انتقال می باشد اما دلیل اصلی این بیماری تا کنون کشف نشده است. اما علت های گوناگونی جهت ابتلا و انتشار این نوع بیماری وجود دارد که تعدادی از این موارد به صورت زیر می باشد:
- استفاده از لیوان و ظرف های فرد آلوده و مبتلا
- بوسیدن و تماس نزدیک با فرد آلوده
- انتشار اوریون از طریق عطسه و سرفه
- خوردن غذا و نوشیدن آب با فرد مبتلا به این بیماری
همانطور که مشاهده کردید راه های زیادی برای پخش و انتشار ویورس اوریون جهت ابتلا کودکان می باشد. اما توجه داشته باشید که با کشف واکسن این بیماری، سطح انتشار و ابتلا به آن بر خلاف آبله مرغان در کودکان بسیار کم شده و حتی به صفر نزدیک شده است. بنابراین قبل از ابتلا فرزندتان به این بیماری دردناک، توصیه میشود حتما نسبت به تزریق واکسن آن سریعا انتخاب نمایید.
علائم اوریون چیست؟
علائم اوریون ممکن است ابتدا شبیه یک عفونت ویروسی معمولی باشند و با تب، سردرد، خستگی و بی اشتهایی شروع شوند. با پیشرفت بیماری، تورم و درد غدد بزاقی در کنار گوش و قسمت بالای فک ظاهر می شود. این تورم ممکن است یک طرف یا هر دو طرف صورت را درگیر کند و باعث درد هنگام جویدن یا بلع شود.
علائم اوریون در کودکان
در کودکان، علائم اوریون می تواند از چند روز قبل از تورم غدد بزاقی شروع شود. شایع ترین نشانه ها عبارتند از:
- تب
- سردرد
- خستگی و بی حالی
- کاهش اشتها
- درد عضلات
- تورم و درد کنار گوش و زیر گونه
- درد هنگام جویدن یا بلع
- خشکی دهان
شدت علائم در همه کودکان یکسان نیست و ممکن است بعضی از کودکان علائم خفیف تری داشته باشند.
علائم اوریون در بزرگسالان چیست؟
علائم اوریون در بزرگسالان چیست؟ در بزرگسالان نیز تورم و درد غدد بزاقی از مهم ترین نشانه های بیماری است. تب، سردرد، خستگی، بدن درد، کاهش اشتها و درد هنگام جویدن یا بلع نیز ممکن است همراه آن ایجاد شود.
در مردان و پسران نوجوان، درد یا تورم بیضه از علائمی است که باید جدی گرفته شود، زیرا اوریون می تواند باعث التهاب بیضه شود و در صورت بروز این علامت، مراجعه به پزشک ضروری است.
به نقل از وبسایت mayoclinic:
علائم اوریون حدود 2 تا 3 هفته پس از قرار گرفتن در معرض ویروس ظاهر می شود. برخی از افراد ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند یا علائم بسیار خفیف داشته باشند. اولین علائم ممکن است شبیه علائم آنفولانزا باشد مانند:
- تب
- سردرد
- درد یا درد عضلانی
- تمایلی به خوردن ندارد
- خستگی
تورم غدد بزاقی معمولاً در عرض چند روز شروع می شود. علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تورم یک یا هر دو غده در طرفین صورت
- درد یا حساسیت در اطراف تورم
- در موارد کمتر، تورم غدد زیر کف دهان
اوریون از چه راهی منتقل می شود؟
ویروس اوریون می تواند از طریق ترشحات تنفسی و بزاق فرد مبتلا به دیگران منتقل شود. تماس نزدیک با فرد بیمار، به ویژه در محیط های شلوغ مانند خانه، مهد کودک و مدرسه، احتمال انتقال را بیشتر می کند.
فرد مبتلا می تواند چند روز قبل از شروع تورم غدد بزاقی و تا حدود ۵ روز بعد از شروع تورم، بیماری را به دیگران منتقل کند. به همین دلیل، در این مدت بهتر است تماس نزدیک با دیگران محدود شود.
راه های تشخیص مریضی اوریون
یکی از ساده ترین راه های تشخیص اوریون، تورم زیر گردن می باشد اما راه های دیگری نیز برای شناسایی این بیماری وجود دارد که به صورت زیر می باشد:
- آزمایش PT-PCT
در طی این آزمایش و تست که بر روی بزاق دهان در آزمایشگاه توسط تکنسین انجام شده، ژنوم ویروس که یک ماده ژنتیکی بوده مورد بررسی و شناسایی قرار میگیرد. همچنین از این روش برای تشخیص بیماری آبله میمونی نیز میتوان استفاده کرد. - تست آنتی بادی
برای تشخیص اوریون از طریق آزمایش آنتی بادی، ابتدا یک نمونه خون از فرد گرفته شده و بعد از آن تمامی پادتن های سیستم ایمنی بدن که برای مبارزه با این ویروس نیاز است، مورد بررسی و آزمایش قرار می گیرد. - تست pcr
این آزمایش علاوه بر اینکه در تشخیص کرونا بسیار موثر بود بلکه در شناسایی اوریون نیز موفق است. در این روش لازم است ابتدا یک نمونه بزاق دهان یا دماغ از فرد گرفته شده و بعد مورد بررسی و آزمایش قرار گیرد.
درمان اوریون
درمان اوریون به طور معمول بر کاهش علائم و کمک به استراحت و بهبود بدن متمرکز است. از آنجا که اوریون یک بیماری ویروسی است، آنتی بیوتیک برای درمان خود ویروس کاربردی ندارد. بیشتر افراد با مراقبت مناسب در خانه و کنترل تب و درد، به تدریج بهبود پیدا می کنند.
اگر منظور از درمان سریع اوریون این است که علائم زودتر قابل تحمل شوند، استراحت کافی، نوشیدن مایعات و کنترل تب و درد می تواند به بهتر شدن وضعیت بیمار کمک کند. نوع و مقدار داروی تب بر یا مسکن، به ویژه برای کودکان، باید متناسب با سن و شرایط بیمار و طبق نظر پزشک یا داروساز انتخاب شود.
درمان خانگی اوریون در کودکان و بزرگسالان
برای مراقبت از فرد مبتلا در خانه، چند اقدام ساده می تواند به کاهش ناراحتی و پیشگیری از کم آبی بدن کمک کند:
- مایعات کافی در طول روز مصرف شود.
- برای کاهش درد و تورم صورت می توان از کمپرس سرد استفاده کرد.
- غذاهای نرم و راحت برای جویدن انتخاب شود.
- از غذاها و نوشیدنی های ترش که ممکن است درد غدد بزاقی را بیشتر کنند، پرهیز شود.
- بیمار استراحت کافی داشته باشد.
- برای کاهش احتمال انتقال بیماری، تماس نزدیک با دیگران محدود شود.
برای درمان اوریون چه کارهایی انجام دهیم؟
در جدول زیر، مهم ترین اقدامات برای کاهش علائم اوریون و مراقبت از بیمار در خانه را به صورت خلاصه می بینید:
| مشکل یا علامت | اقدام مناسب در خانه |
|---|---|
| تب و بدن درد | استراحت، مصرف مایعات و داروی مناسب با نظر پزشک یا داروساز |
| درد و تورم کنار گوش و فک | کمپرس سرد و استراحت |
| درد هنگام جویدن | غذاهای نرم و کم نیاز به جویدن |
| درد هنگام بلع | مایعات و غذاهای نرم و خنک |
| خشکی دهان | نوشیدن مایعات کافی |
| تشدید درد با غذاهای ترش | پرهیز از خوراکی ها و نوشیدنی های ترش |
در کودکان، توجه به میزان نوشیدن مایعات اهمیت زیادی دارد، زیرا تب، بی اشتهایی یا درد هنگام بلع ممکن است باعث شود کودک کمتر از نیاز خود آب و مایعات مصرف کند. اگر کودک نمی تواند مایعات کافی بنوشد، حال عمومی او بدتر شود یا علائم غیرعادی ایجاد شود، بهتر است توسط پزشک معاینه شود.
در بزرگسالان نیز اگر علائم شدید باشند یا با وجود مراقبت های معمول وضعیت بیمار بهتر نشود، مراجعه به پزشک ضروری است. درمان سریع اوریون در بزرگسالان به معنی از بین بردن فوری ویروس نیست، بلکه هدف اصلی کنترل علائم و شناسایی به موقع عوارض احتمالی است.
درمان سریع اوریون در بزرگسالی و کودکان
همانطور که در مطالب قبل گفته شد دارویی که مختص برای درمان این بیماری باشد، وجود ندارد اما کودکان با رعایت نکات زیر می توانند نسبت به درمان سریع اوریون اقدام نماییند. هچنین بزرگسالانی که به این بیماری مبلا شده اند می توانند نکات زیر را رعایت کنند:
- استراحت در زمان ضعف، خستگی و بیحالش
- کاهش و درمان تب با استفاده از قرص های مثل استامینافون و پاشویه نوزاد
- کاهش ورم و تورم غدد با استفاده از کیسه آب گرم و سرد
- جلوگیری از خشک شدن آب بدن با نوشیدن مایعات زیاد
- اجتناب از خوردن فست فود و غذا های چرب
- خورد غذا های آبکی مثل انواع سوپ ها
- دوری از مصرف ترشیجات و مواد پر ادویه
موارد ذکر شده بالا، در مسیر درمان سریع اوریون بسیار موثر می باشد و در صورتی که فرزند شما مبتلا به این بیماری شد، شما به عنوان والدین و یا پرستار در منزل شما موظف است تمامی موارد بالا جهت درمان فوری کودک رعایت کند.
اوریون چند روز طول می کشد؟
اوریون معمولا حدود ۱ تا ۲ هفته طول می کشد و بیشتر افراد با مراقبت مناسب به تدریج بهبود پیدا می کنند. تورم و درد غدد بزاقی ممکن است چند روز ادامه داشته باشد و پس از آن به تدریج کاهش پیدا کند. شدت و مدت علائم در افراد مختلف یکسان نیست.
اوریون تا چند روز واگیر دارد؟
اوریون از چند روز قبل از شروع تورم غدد بزاقی تا حدود ۵ روز بعد از شروع تورم می تواند به دیگران منتقل شود. به همین دلیل، فرد مبتلا باید در این دوره تا حد امکان از تماس نزدیک با دیگران، به ویژه کودکان و افراد واکسینه نشده، دوری کند.
| موضوع | مدت تقریبی |
|---|---|
| دوره بیماری و علائم | حدود ۱ تا ۲ هفته |
| بیشترین احتمال انتقال بیماری | چند روز قبل تا حدود ۵ روز بعد از شروع تورم غدد بزاقی |
| کاهش تورم و درد | معمولا به تدریج طی چند روز تا یک هفته |
اگر علائم بعد از گذشت این مدت بهتر نشوند، شدت پیدا کنند یا نشانه هایی مانند سردرد شدید، استفراغ مکرر، سفتی گردن یا درد و تورم بیضه ایجاد شود، بیمار باید توسط پزشک بررسی شود.
اوریون چه عوارضی دارد؟
بیماری اوریون در کودکان و بچه های عوارض گوناگون و متفاوتی دارد که تعدادی از این موارد به صورت زیر می باشد:
- مشکلات شنوایی
ناشنوایی و کم شنوایی به واسطه تورم غدد بزاقی یکی از اصلی ترین عوارض این بیماری بوده که شما می توانید بعد از بهبود، اقدام به شست و شو گوش فرزند خود نمایید. - التهاب بیضه ها بر اثر اوریون
یکی دیگر از عوارض بیماری اوریون در پسر بچه ها تورم بیضه ها و ادرار دردناک شده که می توانید با استفاده از داروهای تجویز شده پزشک این عارضه را کنترل کنید. - تورم غدد پاروتید
این غدد وظیفه مرطوب نگه داشتن دهان را داشته و نزدیک گوش قرار دارد و به واسطه بیماری اوریون این غدد متورم می شوند. - التهاب تخمدان ها
التهاب تخمدان ها در نوزادان دختر از اصلی ترین عوارض بیماری اوریون در دختر بچه ها بوده که در صورت بروز این مورد می بایست سریعا به پزشک متخصص مراجعه کنید.
عوارض بیماری اوریون در کودکان با توجه به جنسیت کودکان می تواند بسیار متنوع باشد. در صورت بروز هرگونه عوارض حتما با پزشک متخصص خود در میان بگذارید.
راه های جلوگیری از بیماری اوریون
بهترین راه برای جلوگیری از بیماری و مریضی اوریون در کودکان تزریق واکسن آن می باشد. معمولا دوز اول این واکسن در سن 1 سالگی و دوز 2 که تا 88 درصد از این بیماری جلوگیری می کند در سن 4 تا 6 سالگی تزریق می شود. فقط توجه داشته باشید که اگر فرزند شما دارای سیستم ایمنی ضعیف می باشد یا به ژلاتین حساسیت دارند حتما در زمان تزریق واکسن با پزشک مشورت کنید.
یکی دیگر از راه های جلوگیری و پیشگیری از بیماری مسری اوریون این است که از تماس و برخورد با فرد آلوده به صورت جد خودداری کنید و سعی کنید در زمان مشاهده فرد مبتلا، حتما تمامی نکات بهداشتی را رعایت کنید و دست ها و لباس های خود سریعا بشویید.
تجربه پرستاری در مراقبت از بیمار مبتلا به اوریون
در مراقبت از کودک یا بزرگسال مبتلا به اوریون، فقط پایین آوردن تب مهم نیست. باید میزان مصرف مایعات، شدت درد، وضعیت تورم صورت و توانایی بیمار برای خوردن و نوشیدن هم مرتب بررسی شود. غذاهای نرم و مایعات معمولا تحمل بهتری دارند و اگر بیمار به دلیل درد نمی تواند به اندازه کافی آب بنوشد، این موضوع باید جدی گرفته شود.
از طرف دیگر، بهتر است بیمار تا حد امکان از تماس نزدیک با دیگران دور باشد تا احتمال انتقال بیماری کاهش پیدا کند. اگر در طول مراقبت سردرد شدید، استفراغ مکرر، سفتی گردن، درد شدید شکم یا درد و تورم بیضه ایجاد شد، ادامه مراقبت خانگی بدون ارزیابی پزشکی مناسب نیست.
چه زمانی برای اوریون به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر تورم غدد بزاقی با علائم شدید همراه باشد یا وضعیت بیمار رو به بدتر شدن باشد، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود. به ویژه در موارد زیر:
- سردرد شدید یا مداوم
- سفتی گردن
- استفراغ مکرر
- کاهش سطح هوشیاری یا گیجی
- درد شدید شکم
- درد یا تورم بیضه ها
- مشکل قابل توجه در نوشیدن مایعات
- تب شدید یا طولانی
- بروز علائم غیرمعمول یا تشدید ناگهانی وضعیت بیمار
سردرد شدید همراه با استفراغ و سفتی گردن می تواند نیازمند بررسی عوارضی مانند درگیری سیستم عصبی باشد. درد و تورم بیضه نیز در پسران و مردان مبتلا نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.
در نهایت، بیماری اوریون در کودکان همانطور که گفته شد یک بیماری مسری بوده که اصلی ترین نشانه آن تورم گلو و زیر گردن و تب می باشد که برای پیشگیری از آن می بایست حتما نسبت به دریافت واکسن آن اقدام کنید. همچنین برای درمان سریع و فوری این مریضی داروی خاصی وجود ندارد و بهترین درمان آن استراحت کافی و لازم می باشد. همچنین توجه داشته باشید که به لطف پیشرفت علم پرشکی میزان شیوع این بیماری در دنیا بسیار کم شده است.
سوالات متداول
بیماری اوریون چند روز طول می کشد؟
معمولا دوره بهبودی مریضی mumps از زمان شروع تا بهبود 14 روز می باشد.
خطرات بیماری اوریون برای پسربچه ها چیست؟
یکی از خطرات و عوارض اصلی ابتلا به اوروین در پسر بچه های تورم و التهاب بیضه ها می باشد.
اوریون چه بیماری است؟
یک بیماری مسری بوده که به واسطه ویروس ها در بدن ایجاد میشود.
علائم بیماری اوریون در زنان چیست؟
گلودرد، تورم گردن، تب شدید و التهاب تخمدان ها از علائم و نشانه های اوریون در دختر بچه ها و زنان می باشد.
آیا بیماری اوریون واگیر دارد؟
مریضی اوریون از زمان تورم گردن تا 5 روز بعد از شروع آن مسری و واگیر دار می باشد.
آیا بیماری اوریون خطرناک است؟
در صورتی که این بیماری درمان نشود، امکان بروز بیماری های مثل مننژیت یا انسفالیت در کودکان وجود دارد.
سلام وقتتون بخیر، امروز صبح بعدازاینکه پسرم ازخواب بیدارشدبغل گوشش یه خورده ورم کرده ودردداره ولی اصلاتب یابیحالی ومشکل بلع نداره میتونه اریون باشه،ممنون میشم راهنماییم کنید🙏💐
سلام آزیتا عزیز
و تشکر از مشارکت شما
خیلی ممنونیم از مشارکت شما، متاسفانه مشاوره پزشکی ارائه نمیدیم.