علت خون دماغ شدن در سن بالا چیست؟

این مقاله در تاریخ 05-05-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

خون دماغ شدن سالمند یا nose bleeding in elderly می تواند به علت بالا بودن فشار خون باشد و برای بررسی علل آن حتما باید به پزشک مراجعه شود. خون دماغ در سن بالا می تواند علل مختلفی چون پارگی عروق، ضربه، فرو بردن جسم به بینی، عفونت های بینی و سینوسی داشته باشد که برای آشنایی بیشتر با این عوامل و راه های درمان تا آخر مقاله همراه باشید.

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

علت‌های شایع خون دماغ شدن در سن بالا

علت خون دماغ شدن افراد مسن و بزرگسالی همچون دلایل خون دماغ شدن در کودکان عوامل بسیار زیادی دارد که اصلی ترین علت خون دماغ شدن مکرر در سنین بالا به صورت زیر می باشد:

افزایش شکنندگی رگ‌های بینی

با افزایش سن، دیواره رگ‌های خونی به تدریج نازک‌تر و شکننده‌تر می‌شوند و همین امر می‌تواند احتمال ایجاد خون دماغ شدن یهویی را در بزرگسالان بالا ببرد. در چنین شرایطی هر عامل محرک کوچکی همانند فین کردن، عطسه کردن، پاک کردن بینی یا تغییرات دمایی با تحت تاثیر قرار دادن رگ بینی، می‌تواند منجر به وارد شدن آسیب به آن شود.

خشک شدن مخاط

خشک شدن مخاط که در اثر کاهش رطوبت و از دست دادن خاصیت ارتجاعی آن ایجاد می‌شود، یکی دیگر از علل خون دماغ در بزرگسالان شناخته شود. لازم به ذکر است که عواملی از جمله هوای خشک، استفاده از وسایل گرمایشی، زندگی در مناطق کم‌رطوبت یا مصرف سیگار می‌توانند این وضعیت را تشدید کنند.

بیماری‌های زمینه‌ای

دلایل خونریزی بینی در بزرگسالان تا حدودی می‌تواند به برخی از بیماری‌های زمینه بستگی داشته باشد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

مصرف داروهای ضد انعقادی

مصرف داروهای ضدانعقادی نیز می‌تواند دلیل خون دماغ یهویی در سن بالا شناخته شود. این دارو با هدف پیشگیری از سکته مغزی و حمله قلبی تجویز می‌شوند و با ایجاد اختلال در روند لخته شدن خون، منجر می‌شوند تا هر آسیب جزئی به رگ‌های بینی منجر به خونریزی شود. از جمله این داروها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آسپرین
• وارفارین
• ریواروکسابان
• کلوپیدوگرل
• دابیگاتران

مشکلات ساختاری بینی

گاهی اوقات علت یهو خون دماغ شدن می‌تواند به علت برخی مشکلات ساختاری در بینی همانند انحراف تیغه بینی، سینوزیت‌ مزمن، پولیپ یا ایجاد تومور در بینی باشد. اگر این شرایط به صورت مکرر و تنها از یک سوراخ بینی ادامه داشت و با بوی بد همراه بود، باید در اولین فرصت به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کنید تا علت آن بصورت تخصصی‌تر مورد بررسی قرار بگیرد.

مصرف سیگار و الکل

مصرف سیگار و الکل می‌تواند یکی از عوامل افزایش خطر خون دماغ در سالمندان باشد. دود سیگار باعث خشکی و تحریک مخاط بینی می‌شود و احتمال آسیب‌دیدگی رگ‌های ظریف داخل بینی را افزایش می‌دهد. همچنین، الکل با گشاد کردن رگ‌های خونی و افزایش احتمال خونریزی، می‌تواند خون دماغ را تشدید کند.

علت‌های کمتر شایع خون دماغ شدن در سن بالا

اگرچه بیشتر موارد خون دماغ در سالمندان به دلایل ذکر شده از جمله خشکی مخاط، شکنندگی رگ‌ها یا مصرف داروهای ضدانعقاد رخ می‌دهد، با این حال اوقات بیماری‌های نادر نیز می‌توانند عامل آن باشند. سرطان خون (لوسمی) ممکن است با خونریزی‌های مکرر، کبودی‌های غیرطبیعی و ضعف همراه باشد. همچنین تلانژکتازی خونریزی‌دهنده ارثی یک بیماری ژنتیکی نادر است که باعث شکنندگی رگ‌های خونی و خون دماغ‌های مکرر می‌شود.

خونریزی مکرر از بینی ممکن است به این معنی باشد که شما یک مشکل جدی تری دارید. به عنوان مثال ، خون دماغ شدن و کبودی می تواند نشانه های اولیه سرطان بینی یا خون باشد. خون دماغ همچنین می تواند نشانه لخته شدن خون یا اختلال رگ های خونی یا تومور بینی (چه غیر سرطانی و چه سرطانی) باشد.

علت خون دماغ شدن ناگهانی

این مورد هم می تواند دلایل بی خطر داشته باشد و هم دلایل خطرناک. اما از هر 10 نفر 9 نفر با دلایل بی خطر این عارضه مواجه هستند. عمده ترین علت های خون دماغ شدن ناگهانی شامل موارد زیر می شود:

• هوای خشک یا بسیار خشک (از همه شایع تر)
• تمیز کردن بینی با دست
• آنفولانزا
• ضربه
• ورود جسم خارجی تیز یا حساسیت زا
• مصرف الکل یا مواد مخدر
• تغییرات ارتفاع
• سینوزیت

درمان خون دماغ در سالمندان

برای درمان و جلوگیری از خون در سن بالا یکسری اقدامات و کار های می بایست همراه و پرستار سالمند انجام دهد که این اقدامات به صورت زیر می باشد:

1. حداقل به مدت 10-15 دقیقه، بنشینید و قسمت نرم بینی خود را دقیقاً بالای سوراخهای بینی را بچرخانید .
2. به جلو خم شوید و از طریق دهان نفس بکشید، این باعث می شود خون به جای پایین حلق ، به بینی شما تخلیه شود .
3. کیسه یخ را که توسط حوله پوشانده شده است را روی بینی خود قرار دهید .
4. به جای خوابیدن در حالت ایستاده قرار بگیرید زیرا فشار خون در رگهای بینی شما را کاهش می دهد و و از خون ریزی بیشتر جلوگیری می کند .

اگر با انجام کار های بالا خون دماغ سالمند متوقف نشد نیاز به مراجعه و ویزیت پزشک بوده تا از عوارض جانبی جلوگیری شود.

5 روش پیشگیری از خون دماغ شدن بزرگسالان

خون دماغ شدن مکرر سن بالا می‌تواند برای بسیاری از افراد اذیت کننده باشد. از این رو می‌توانید با استفاده از برخی راهکارها، از بروز این عارضه جلوگیری کنید:

1. مرطوب نگه داشتن مخاط بینی

خشک شدن مخاط از شایع‌ترین دلایل خون دماغ، به‌ویژه در سالمندان است. برای جلوگیری از خشک شدن فضای داخل بینی می‌توانید از اسپری سالین (سرم نمکی)، ژل‌های مرطوب‌کننده بینی یا دستگاه بخور سرد استفاده کنید. همچنین در فصل‌های سرد یا محیط‌های خشک، حفظ رطوبت هوای خانه می‌تواند خطر خونریزی بینی را کاهش دهد.

2. کنترل منظم فشار خون

فشار خون را نمی‌توان به عنوان یکی از علت‌های اصلی خون دماغ در نظر گرفت این در حالی است که بی توجهی به کنترل آن، می‌تواند منجر به خون دماغ یهویی شود. اندازه‌گیری منظم فشار خون، مصرف داروهای تجویز شده و مراجعه دوره‌ای به پزشک، به کاهش خطر خونریزی‌های شدید کمک می‌کند.

3. نوشیدن آب کافی

کم‌آبی بدن می‌تواند باعث خشک شدن مخاط بینی و افزایش احتمال ترک‌خوردگی و خونریزی شود. نوشیدن آب کافی در طول روز در هوای گرم یا هنگام استفاده از وسایل گرمایشی، به حفظ رطوبت مخاط بینی و کاهش خطر خون دماغ کمک می‌کند.

4. عدم دستکاری بینی

همانطور که گفته شد ساختار رگ‌ها و مخاط بینی با افزایش سن دچار تغییر می‌شود و هر تغییر کوچکی در آن‌ها می‌تواند احتمال خونریزی را بالا ببرد. از این رو توصیه می‌کنیم تا به جای دستکاری، از سرم شست‌وشوی بینی یا اسپری سالین استفاده کنید تا مخاط بینی مرطوب و تمیز بماند.

nosebleeds

آیا می توان از خونریزی بینی جلوگیری کرد؟

در برخی موارد می توان از خونریزی بینی جلوگیری کرد. بستگی به علت دارد.

شما می توانید با موارد زیر از خونریزی بینی جلوگیری کنید:

دماغت را نگیری
به آرامی بینی خود را باد کنید
استفاده از یک مرطوب کننده و قرار دادن مقدار کمی روان کننده مانند وازلین (وازلین) در داخل سوراخ های بینی برای جلوگیری از خشک شدن آنها

درمان بیماری های زمینه ای مانند تب یونجه نیز ممکن است به جلوگیری از خونریزی بینی کمک کند.

بررسی علل خون دماغ شدن در شرایط مختلف

خونریزی بینی به ویژه در سن بالا و بصورت ناگهانی ممکن است با توجه به شرایط به علت‌های مختلفی رخ دهد که آشنایی با این علت‌ها می‌تواند به شما در دریافت اقدام پزشکی مناسب کمک کند.

خون دماغ شدن هنگام خواب

خون دماغ هنگام خواب به دلیل خشک شدن مخاط بینی در طول شب رخ می‌دهد که استفاده از وسایل گرمایشی یا سرمایشی، رطوبت پایین محیط و حساسیت‌های بینی می‌توانند این مشکل را تشدید کنند. اگر خون دماغ شبانه به‌طور مکرر تکرار شود یا با علائم دیگری همراه باشد، بهتر است توسط پزشک بررسی شود.

خون دماغ شدن بعد از بیدار شدن

خشک شدن مخاط بینی در طول شب،از شایع‌ترین دلایل خون دماغ بعد از بیدار شدن است.. برای جلوگیری از رخ دادن این مشکل می‌توانید هنگام خواب از دستگاه بخور یا اسپری سالین استفاده کنید تا رگ‌ها و مخاط کمتر در معرض خشکی و تحریک قرار بیگیرند.

خون دماغ شدن در هوای گرم

هوای گرم می‌تواند باعث کاهش رطوبت مخاط بینی و گشاد شدن رگ‌های خونی شود. همچنین کم‌آبی بدن در روزهای گرم، احتمال ترک‌خوردگی مخاط و خونریزی بینی را افزایش می‌دهد. نوشیدن آب کافی و حفظ رطوبت مخاط بینی، از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری در این شرایط هستند.

خون دماغ شدن بعد از فین کردن و عطسه

عطسه‌های مکرر یا فین کردن با فشار زیاد، به‌ویژه زمانی که مخاط بینی خشک یا ملتهب باشد، می‌توانند باعث پارگی رگ‌های ظریف داخل بینی و خونریزی شوند. برای کاهش این خطر، بینی را با ملایمت تخلیه کنید و در صورت خشکی مخاط، از سرم شست‌وشو یا اسپری سالین استفاده کنید.

خون دماغ شدن از یک سوراخ بینی

خونریزی فقط از یک سوراخ بینی معمولاً به دلیل آسیب موضعی، خشکی مخاط یا وجود رگ‌های آسیب‌دیده در همان سمت ایجاد می‌شود. در موارد کمتر شایع، پولیپ، انحراف تیغه بینی یا توده‌های داخل بینی نیز می‌توانند باعث خونریزی یک‌طرفه شوند. اگر این وضعیت به‌طور مکرر تکرار شود، بهتر است توسط متخصص گوش، حلق و بینی بررسی شود.

توصیه پزشک از خون دماغ شدن در سن بالا

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

بسیاری از مواقع خون دماغ یهویی در بزرگسالان با رعایت اقدامات اولیه متوقف می‌شوند؛ اما اگر خونریزی ادامه پیدا کند، مکرر تکرار شود یا با علائم هشداردهنده همراه باشد، باید توسط پزشک بررسی شود. از جمله این علائم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

سوالات متداول

1. آیا خون دماغ در سالمندان جدی است؟

خون دماغ شدن مکرر در بزرگسالان می تواند نشان دهنده مشکلات جدی تری در سلامتی مانند فشار خون یا اختلال لخته شدن خون بوده و باید بررسی شود. همچنین خونریزی بیش از حد در مدت زمان طولانی نیز می تواند منجر به مشکلات بعدی مانند کم خونی شود.

2. علت خون دماغ شدن ناگهانی در سالمندان چیست؟

علت خون دماغ شدن ناگهانی در بزرگسالان می تواند خشکی بینی، پارگی عروق، سرفه و سایر موارد این چنینی باشد.

3. خون دماغ شدن مکرر در سنین بالا خطرناک است؟ 

اگر خون دماغ شدن در سالمندان ادامه دار و طولانی باشد مکی تواند نشان دهنده علائم بیماری های جدی باشد که می بایست حتما توسط پزشک بررسی شود.

4.چگونه خونریزی بینی سالمندان را متوقف کنیم؟

سعی کنید به سالمندان بگویید از طریق دهان نفس بکشند و نیشگون گرفتن را برای 10 تا 15 دقیقه ادامه دهید. نیشگون گرفتن روی رگ‌های خونی فشار می آورد و به توقف جریان خون کمک می کند. اگر خونریزی متوقف نشد، مجدداً بینی را تا 15 دقیقه فشار دهید.

5. آیا خون دماغ شدن ناگهانی خطر ناک است؟

در بیشتر موارد خیر. به طور دقیق تر در 90 درصد مواقع خطرناک نیست و علت های بی خطر دارد.