سردی دست و پای نوزاد؛ علت سردی دست و پا هنگام تب در کودکان

این مقاله در تاریخ 16-06-1405 توسط تیم پرستاری سلامت اول بازبینی و به‌روزرسانی شده است.

گاهی والدین متوجه سردی دست و پای نوزاد یا کودک خود می شوند، در حالی که سایر قسمت های بدن او دمای طبیعی دارند. سرد بودن دست و پا به ویژه در ماه های اول زندگی می تواند به دلیل تفاوت دمای اندام ها با دمای مرکزی بدن اتفاق بیفتد و همیشه نشانه بیماری نیست؛ با این حال، اگر سردی دست و پای نوزاد مداوم باشد یا همراه با علائمی مانند بی حالی، تغییر رنگ پوست، تب یا مشکل در تنفس دیده شود، لازم است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

از طرفی، یکی از نگرانی های رایج والدین، سردی دست و پا هنگام تب در کودکان است. ممکن است هنگام بالا رفتن دمای بدن، دست ها و پاهای کودک همچنان سرد بمانند یا حتی سردتر از سایر قسمت های بدن احساس شوند. در بیشتر موارد، این وضعیت به نحوه تنظیم دمای بدن مربوط است، اما گاهی همراه شدن آن با علائم هشدار می تواند نیاز به بررسی فوری داشته باشد. بنابراین شناخت علت سردی دست و پا در کودکان و آگاهی از زمان مراجعه به پزشک اهمیت زیادی دارد. در مواردی که کودک بیمار به مراقبت و توجه بیشتری نیاز دارد، کمک گرفتن از یک پرستار کودک در منزل نیز می تواند به والدین در مراقبت از کودک کمک کند.

آیا سردی دست و پای کودک طبیعی است؟

سرد بودن دست و پا نوزاد در بسیاری از موارد طبیعی است، به ویژه در ماه های اول زندگی که تنظیم دمای بدن هنوز به طور کامل تکامل پیدا نکرده است. به همین دلیل ممکن است دست ها و پاهای نوزاد خنک تر از قفسه سینه و شکم او باشند. برای بررسی دمای واقعی بدن نوزاد بهتر است به جای لمس دست و پا، از دماسنج استفاده کنید.

در هوای سرد می توانید با تنظیم دمای محیط و پوشاندن لباس مناسب، از سرد شدن بیش از حد دست و پای نوزاد جلوگیری کنید. با این حال، اگر سردی دست و پای نوزاد مداوم باشد یا همراه با علائمی مانند رنگ پریدگی یا کبودی پوست، بی حالی، تب، تنفس غیرطبیعی یا عرق سرد باشد، بهتر است کودک توسط پزشک بررسی شود.

علل سرد بودن دست و پا در کودکان

دلایل مختلفی می توانند باعث سرد بودن دست و پا در کودکان شوند. این حالت بیشتر در نوزادان و شیرخواران دیده می شود و در بسیاری از موارد با افزایش سن و تکامل سیستم تنظیم دمای بدن کاهش پیدا می کند. با این حال، اگر سردی دست و پا در کودکان ادامه دار باشد یا با علائم دیگری همراه شود، لازم است علت آن و احتمال ارتباط با بیماری شایع کودکان بررسی شود. مهم ترین دلایل سرد بودن دست و پای نوزادان عبارتند از:

1. تب در کودکان
2. تنظیم نبودن دمای بدن در نوزادان نارس
3. سپسیس
4. اختلال در گردش خون
5. عرق سرد پس از واکسیناسیون
6. تعریق زیاد و نامناسب بودن دمای محیط
7. مننژیت
8. بیماری دست، پا و دهان

در ادامه، هر یک از این موارد و ارتباط آنها با سرد بودن دست و پا در کودکان را بررسی می کنیم.

علت سرد شدن ناگهانی دست و پا نوزاد

علت سرد شدن ناگهانی دست و پا نوزاد همیشه بیماری نیست. گاهی یک تغییر ساده در دمای محیط یا تنظیم دمای بدن باعث این حالت می شود. مهم ترین علت ها را می توان اینطور خلاصه کرد:

اگر سردی دست و پا موقتی است و کودک حال عمومی خوبی دارد، معمولا جای نگرانی نیست. اما سردی دست و پا نوزاد اگر مداوم شود یا همراه با کبودی، بی حالی یا مشکل تنفسی باشد، نیاز به بررسی پزشک دارد.

علت سردی دست و پا هنگام تب در کودکان

یکی از سوال های پرتکرار والدین این است: چرا وقتی کودک تب دارد دست و پایش سرد است؟ هنگام شروع تب، بدن برای حفظ گرمای قسمت مرکزی، جریان خون پوست و اندام های انتهایی را تغییر می دهد. به همین دلیل ممکن است پیشانی و تنه کودک داغ باشد اما دست و پاهای او سرد احساس شوند.

پس علت سرد شدن پاها هنگام تب در کودکان لزوما خطرناک نیست، به ویژه اگر کودک هوشیار و حال عمومی او مناسب باشد. در این شرایط:

• دمای بدن را با دماسنج اندازه بگیرید.
• به رنگ پوست و حال عمومی کودک توجه کنید.
• کودک را بیش از حد با لباس یا پتو نپوشانید.
• اگر تب همراه با بی حالی شدید، کبودی، مشکل تنفسی یا کاهش هوشیاری است، کودک باید سریع ارزیابی شود.

بنابراین تب سرد در کودکان به تنهایی تشخیص یک بیماری خاص نیست و باید علائم همراه آن را هم در نظر گرفت.

داغ بودن سر نوزاد و سرد بودن دست و پا نشانه چیست؟

داغ بودن سر نوزاد و سرد بودن دست و پا می تواند هنگام تب یا به دلیل تفاوت طبیعی دمای قسمت های مختلف بدن دیده شود. لمس پیشانی هم روش دقیقی برای تشخیص تب نیست؛ بهتر است دمای بدن با دماسنج اندازه گیری شود.

اگر این حالت همراه با موارد زیر باشد، موضوع جدی تر است:

• بی حالی یا خواب آلودگی غیرعادی
• رنگ پریدگی یا کبودی
• تنفس سریع یا دشوار
• کاهش هوشیاری
• تب بالا یا بدحال شدن عمومی کودک
• سرد بودن دست و پا در نوزاد نارس

سرد بودن دست و پا در نوزاد نارس بیشتر از نوزادان ترم دیده می شود، چون بدن آنها هنوز توانایی کافی برای حفظ دمای مناسب را ندارد. در این نوزادان باید به دمای محیط، لباس و سایر نشانه های سرد شدن بدن بیشتر توجه کرد.

سرد بودن دست و پا نوزاد به دلیل گردش خون

در نوزادان، دست و پا ممکن است به دلیل تفاوت گردش خون در اندام های انتهایی با قسمت مرکزی بدن خنک تر باشند. گاهی هم در هوای سرد، پوست دست و پا کمی متمایل به آبی می شود و پس از گرم شدن برطرف می شود.

اگر سرد بودن دست و پا نوزاد با کبودی مداوم، بی حالی یا تغییر رنگ لب ها همراه باشد، طبیعی فرض کردن آن درست نیست و باید بررسی شود.

عرق سرد دست و پای نوزاد و کودک

عرق سرد دست و پای نوزاد و کودک علت های مختلفی دارد و نمی توان آن را فقط به واکسن یا تب نسبت داد. ممکن است در شرایطی مانند تب، درد، ترس یا کاهش دمای بدن دیده شود.

اگر عرق سرد همراه با رنگ پریدگی، ضعف، بی حالی، تنفس غیرطبیعی یا کاهش هوشیاری باشد، بهتر است کودک توسط پزشک بررسی شود.

تعریق زیاد و تنظیم نبودن دمای بدن کودک

گاهی مشکل از خود کودک نیست؛ لباس زیاد یا گرم بودن محیط باعث تعریق می شود و بعد از خنک شدن عرق، دست و پاها سردتر به نظر می رسند. بنابراین لباس کودک را متناسب با دمای محیط انتخاب کنید و برای جلوگیری از سرد شدن، او را بیش از حد نپوشانید.

سردی دست و پا در اثر کم آبی، کم خونی یا ضعف بدن

کم آبی، به خصوص در کودکی که تب، اسهال یا استفراغ دارد، می تواند روی گردش خون بدن تاثیر بگذارد و باعث سرد شدن اندام ها شود. کم خونی یا ضعف عمومی نیز ممکن است با احساس سرما همراه باشد، اما سردی دست و پا در کودکان به تنهایی به معنی کم خونی یا کمبود ویتامین نیست.

اگر کودک بیمار است، به جای تمرکز فقط روی سردی دست و پا، نشانه هایی مانند کاهش ادرار، خشکی دهان، بی حالی و کاهش سطح هوشیاری را هم بررسی کنید.

آیا مننژیت باعث سردی دست و پای کودک می شود؟

سردی دست و پا علامت اختصاصی مننژیت نیست و به تنهایی نمی تواند نشان دهنده این بیماری باشد. با این حال، در مواردی که کودک به عفونت شدید مبتلا شده باشد، ممکن است به دلیل اختلال در گردش خون، دست ها و پاهای او سرد شوند.

اگر سردی دست و پای کودک همراه با تب، استفراغ، سفتی گردن، خواب آلودگی یا بی حالی شدید، تشنج، تغییر سطح هوشیاری یا مشکل در تنفس باشد، باید جدی گرفته شود و کودک هرچه سریع تر توسط پزشک ارزیابی شود.

بیماری دست، پا و دهان و سردی اندام ها

بیماری دست، پا و دهان یک عفونت ویروسی شایع در کودکان است که معمولا با تب، گلودرد، زخم های دهانی و دانه یا تاول روی دست و پا همراه می شود. سردی دست و پا جزو علائم اصلی این بیماری نیست، اما ممکن است کودک همزمان با تب، تغییر دمای اندام ها را تجربه کند.

علت سرد شدن ناگهانی دست و پا نوزاد

سرد شدن ناگهانی دست و پا کودکان می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. تب، قرار گرفتن در هوای سرد و پایین بودن دمای محیط از علت های شایع این حالت هستند. در برخی موارد نیز واکسیناسیون یا تغییرات موقت گردش خون می تواند باعث سرد شدن دست و پای نوزاد شود. گاهی این حالت طبیعی و موقتی است و خطری ایجاد نمی کند، اما اگر سردی دست و پا نوزاد مداوم باشد، به طور ناگهانی و غیرعادی تکرار شود یا با علائمی مانند بی حالی، تغییر رنگ پوست یا مشکل در تنفس همراه باشد، بهتر است برای بررسی علت به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید.

1. سردی دست و پا هنگام تب در کودکان

اگر بخواهیم تعریف واضحی برای تب در کودکان بیان کنیم، باید بگوییم دمای بالاتر از 37 درجه بدن تب نامیده می‌شود. بالا بودن دمای بدن کودکان باعث بی‌حالی و بی‌قراری آن‌ها شده و اشتهای آن‌ها را کم می‌کند. اما چیزی که در این باره اهمیت دارد این است که تب در کودکان ممکن است منجر به عوارض خطرناک و جبران ناپذیری شود. بنابراین لازم است با شناخت علائم و عوارض تب در کودکان، در صورت ابتلای فرزندتان به سرعت اقدامات لازم را انجام دهید.

وقتی دمای بدن کودک به بالاتر از حد نرمال خود می‌رسد، باعث بروز علائم زیر می‌گردد:

• زردی پوست یا چشم
• قرمز شدن صورت کودک
• کم شدن شدید اشتها
• خواب آلودگی بیش از حد
• مشکلات ادراری
• اسهال یا یبوست
• گریه و بی‌تابی

در این شرایط ما به والدین توصیه می‌کنیم از یک پزشک و پرستار کودک کمک بگیرید تا کودک دوران بیماری را راحت تر سپری کند. تب در کودکان می‌تواند یکی از دلایل اصلی در علت سرد شدن پاها در تب بالا باشد. اگر تب کودک بالای 38 درجه سانتیگراد باشد علت شایع اختلاف دمای دست و پا با بقیه بدن کودک شما است.  این جاست که داغ بودن سرنوزاد و سرد بودن دست و پا یک هشدار است. هم‌چنین بدن کودک در تلاش برای مقابله با تب ممکن است دچار بروز لرز نیز شود.

گاهی اوقات ممکن است علت سردی دست و پا هنگام تب در کودکان بعد از پاشویه نوزاد خود ، متوجه سرد بودن دست و پاهای او شوید. سوالی که در این مواقع والدین از ما می‌پرسند، این است که دلیل سردی دست و پای کودک در صورتی که تب دارد و پیشانی یا شکم او داغ است چیست؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که از جمله دلایل سردی دست و پا هنگام تب سرد در کودکان می‌تواند موارد زیر باشد:

نداشتن خواب کافی

با شروع سرماخوردگی یا عفونت بدن، کودک بی‌قرار شده و ساعت خوابیدن او به هم می‌ریزد. داغی بدن در اثر تب و احتمالا درد عضلات کودک اجازه استراحت و خواب کافی را به او نمی‌دهند. از آن‌جایی که عدم خواب کافی در بدن باعث به هم خوردن سیستم عصبی شده و در اثر فعل و انفعالاتی که در عملکرد غده هیپوتالاموس اتفاق می‌افتد، دمای بدن در دست‌ها و پاها کاهش پیدا می‌کند.

کم آبی و خشکی بدن کودک

معمولا تب کردن کودکان با کاهش میزان آب بدن‌شان همراه می‌شود. همچنین بسیاری از کودکان همراه با تب به اسهال و استفراغ نیز مبتلا می‌شوند که باعث از دست دادن آب بیشتری از بدن‌شان خواهد شد. از آن‌جایی که کودک بی‌حال و بی‌اشتها شده، آب کافی به بدن او نمی‌رسد و همین باعث سردی دست و پاهای کودک می‌شود.

کمبود ویتامین B12 کودک

ویتامین B12 در بدن باعث امکان حمل گلبول‌های قرمز خون برای انتقال اکسیژن می‌شود. کمبود این ویتامین باعث احساس سردی شدید در بدن می‌شود. در اولین جایی که سردی آن خود را نشان می‌دهد پا و دست‌ها هستند.

کمبود آهن و کم خونی کودک

وظیفه آهن در بدن انتقال انرژی و مواد مغذی به سایر اندام‌های بدن از طریق سیستم گردش خون است. کمبود آهن در خون باعث کاهش انتقال انرژی در بدن شده و باعث سردی اندام‌ها می‌شود.

ضعف بدنی کودک

علاوه بر مواردی که تا اینجا بیان کردیم، طول مدت بیماری در کودک و همچنین کم اشتهایی او باعث کاهش دریافت مواد مغذی مورد نیاز بدن می‌شود. نرسیدن مواد مغذی به بدن باعث ضعف عمومی بدن و همچنین سردی دست و پاهای کودک می‌شود.

2. عدم وجود حرارت مناسب در نوزاد نارس

نوزادان نارس و یا نوزادانی که وزن خیلی کمی دارند قادر به حفظ و تنظیم دمای گرم بدن نیستند و به سرعت دمای گرما خود را ازدست می‌دهند. از این رو قبل از سردی دست و پای نوزاد حتی در هوای گرم نیز باید به لباس نوزاد توجه کرد.

3. سرد بودن دست و پا نوزاد؛ سپسیس

سپسیس اگر درمان نشود ممکن است به مرگ نیز برسد. سپسیس نوعی التهاب است که به دلیل عفونت به وجود میاید و از نشانه‌های این بیماری میتوان به ثپش قلب شدید، تب، افزایش میزان تنفس، پریدگی رنگ پوست، حالت تهوع و استفراغ که بیش از نیم روز مداوم باشد نام برد. داغ بودن سرنوزاد و سرد بودن دست و پا را در این حالت باید جدی گرفت.

4. گردش خون

سیستم گردش خون نوزاد به طور کامل ممکن است تا یک سالگی شکل نگیرد. در سه ماهه اول بدن نوزاد در تلاش است که قلب و ریه‌های خود را تکمیل کند و چون دست و پا از قلب دور هستند خون‌رسانی درستی به آن‌ها نمی‌رسد. از این رو کمبود اکسیژنی که به دست و پای کودک نمی‌رسد باعث می‌شود رنگ پوست نوزاد مایل به آبی شود. و این اختلاف دما در بدن نوزادان که تغییر رنگ پوست آن‌ها است بیماری به اسم آکروسیانوز نام دارد و ممکن است در ناحیه گوش‌ها، نوک سینه، لب یا بینی نیز تحت تاثیر قرار دهد.

ممکن است در مواقعی مثل از حمام بیرون آمدن، در هوای سرد قرار گرفتن و موارد این چنینی رنگ پوست او آبی شود که مسئله نگران کننده نیست و بعد از عادت کردن بدن نوزاد به گردش خون خود کاهش و درمان می‌یابد. در صورتی که این موضوع ادامه‌دار بود و بیش از یک سالگی نوزاد طول کشید حتما با پزشک خود مطرح کنید. زیرا ضعف گردش خون در بدن کودکان می‌تواند دلایل بیماری‌های قلبی، مشکلات ریوی یا تنفسی و خیلی از عفونت‌ها شود.

5. سردی دست و پا در کودکان؛ عرق سرد بر اثر واکسن نوزاد

یکی از دلایلی که دست و پای نوزاد سرد می‌شود عرق سرد است. عرق سرد می‌تواند به صورت تنها یا با وجود تب و لرز خود را نشان دهد. یکی از شایع‌ترین علائم واکسیناسیون در نوزادان تب و لرز است که پس از واکسن زدن رخ می‌دهد. عرق سرد، واکنش است که بدن گرمای زیادی که براثر واکسن به تب درآمده را از طریق عرق سرد دفع و کنترل کند. پس این تعریق به کودک کمک می‌کند تا سریع‌تر درمان شود و جای نگرانی نیست. البته عرق سرد بعد از واکسن نوزادان همیشه بخاطر تب به وجود نمی‌آید و ممکن است دلایل دیگری نیز داشته باشد.

6. تعریق زیاد و عدم وجود تعادل دمای محیطی

گاهی والدین فکر می‌کنند اگر لباس بیشتری به کودک بپوشانند باعث جلوگیری از سرماخوردن او می‌شوند. در حالیکه این خود باعث تعریق زیاد در نوزاد شده و با عرق سرد خود را نشان می‌دهد. پس قبل از پوشاندن نوزاد حتما به دمای محیط توجه کرده و تعادل لازم را رعایت کنید.

به نقل از سایت healthline:

علت سرد شدن دست های نوزاد چیست؟
تنظیم دما
دست های کودک شما ممکن است حتی سردتر از آنچه هستند احساس کنند، زیرا دستان شما گرمتر هستند. دمای بدن نوزادان کمی بالاتر از بزرگسالان است، اما بازوها، دست‌ها، پاها و پاهای آن‌ها معمولاً خنک‌تر از شما هستند. این می تواند برای هر کسی گیج کننده باشد!
اساساً دمای مرکزی نوزاد (در وسط بدن او) گرمتر از یک بزرگسال است. اما آنها نمی توانند خود را گرم کنند یا به دلیل اندازه کوچکشان نمی توانند به سرعت دمای خود را تنظیم کنند. آنها همچنین حتی برای پاها، پاها، بازوها و دست های خود حرارت ندارند

7. علت سرد بودن دست و پا کودکان؛ مننژیت

مننژیت التهاب پرده‌های محافظی است که مغز و نخاع را پوشانده است و بر اثر یکسری باکتری و عفونت به‌وجود می‌آید. اولین علائم مننژیت سردی دست و پا است که به مرور علائمی مانند آنفولانزا و سرماخوردگی رخ می‌دهد. سرعت بد شدن مننژیت بسیار زیاد است پس در صورت مشاهده هرکدام از علائم زیر کودک خود را زیر نظر پزشک قرار دهید:

• لرز شدید
• کاهش اشتها
• خوابیدن بیش از حد
• حرارت بالای بدن
• مشکلات تنفسی
• دردهای عضلانی شدید
• استفراغ

8. بیماری های مرتبط با دهان، دست و پا

بیماری های دست، پا و دهان یک عفونت شایعی است که مانند علائم سرماخوردگی را دارد و خیلی جدی نیست. اما سردی دست و پا کودک می‌تواند آخرین مرحله از علت این موضوع باشد. اگر علائم این چنینی داشتید از آنجا که این عفونت یک عفونت واگیردار و ویروسی است در مدت زمان یک هفته درمان می‌شود و داروهای آن معمولا با داروهای فروکش تب یکسان است.

عوارض سردی دست و پا کودکان هنگام تب

سردی دست و پا هنگام تب در کودکان به خودی خود عارضه محسوب نمی شود و در بسیاری از موارد به تغییرات موقت گردش خون و تنظیم دمای بدن مربوط است. با این حال، گاهی سرد شدن دست و پا در کنار تب می تواند نشان دهنده شدیدتر شدن بیماری یا عفونت باشد. به همین دلیل، هنگام تب بهتر است به جای تمرکز فقط روی سردی دست و پا، دمای بدن و حال عمومی کودک را نیز بررسی کنید.

اگر کودک تب دارد اما هوشیار است، به خوبی واکنش نشان می دهد، تنفس طبیعی دارد و مایعات دریافت می کند، سرد بودن دست و پا معمولا به تنهایی نشانه خطر نیست. در مقابل، همراه شدن این حالت با بی حالی شدید، تغییر رنگ پوست، مشکل تنفسی یا سایر علائم هشدار نیاز به توجه بیشتری دارد.

آیا سردی دست و پا هنگام تب می تواند نشانه عفونت باشد؟

سردی دست و پا هنگام تب در کودکان به تنهایی نشانه عفونت شدید نیست و نمی توان فقط بر اساس دمای دست و پا درباره علت بیماری قضاوت کرد. با این حال، عفونت های مختلف می توانند باعث تب و تغییرات موقت در گردش خون شوند و در برخی عفونت های شدید، کودک ممکن است دست ها و پاهای سرد، رنگ پریده یا مرطوب داشته باشد.

اگر سرد شدن بدن کودک همراه با تب، بی حالی شدید، تنفس سریع یا دشوار، کاهش سطح هوشیاری، کاهش ادرار یا تغییر رنگ لب و پوست باشد، لازم است کودک هرچه سریع تر توسط پزشک ارزیابی شود.

چه زمانی سردی دست و پای نوزاد و کودک نگران کننده است؟

در بیشتر موارد، سرد بودن دست و پای نوزاد زمانی که سایر قسمت های بدن دمای طبیعی دارند و کودک حال عمومی خوبی دارد، جای نگرانی ندارد. اما اگر سردی دست و پای نوزاد مداوم باشد یا همراه با نشانه های زیر دیده شود، بهتر است آن را جدی بگیرید:

1. بی حالی شدید، پاسخ ندادن یا سخت بیدار شدن کودک
2. تنفس سریع، سخت یا غیرطبیعی
3. آبی یا خاکستری شدن لب ها، زبان یا پوست
4. تشنج یا تغییر سطح هوشیاری
5. تب در نوزادان کم سن، به ویژه نوزاد زیر ۳ ماه
6. استفراغ مکرر یا نشانه های کم آبی مانند کاهش واضح ادرار، خشکی دهان و بی حالی
7. سردی مداوم دست و پا همراه با رنگ پریدگی، عرق سرد یا بدحال شدن کودک

در چنین شرایطی، نباید فقط با گرم کردن دست و پا منتظر برطرف شدن علائم ماند و لازم است کودک از نظر علت اصلی این وضعیت بررسی شود.

برای گرم کردن دست و پای کودک چه کنیم؟

اگر کودک حال عمومی خوبی دارد و فقط دست و پاهای او سرد است، هدف اصلی ایجاد دمای متعادل است، نه گرم کردن بیش از حد بدن. چند اقدام ساده می تواند به حفظ دمای مناسب کودک کمک کند.

1. بررسی دمای محیط

ابتدا دمای اتاق را بررسی کنید و مطمئن شوید کودک در معرض باد مستقیم، هوای بسیار سرد یا جریان شدید کولر قرار ندارد. محیط باید برای کودک راحت و متعادل باشد و از گرم کردن بیش از حد اتاق نیز خودداری شود.

2. آغوش کانگورویی برای نوزاد

در نوزادان، تماس پوست به پوست با والد می تواند به حفظ دمای بدن و آرام شدن نوزاد کمک کند. آغوش کانگورویی باید در شرایط ایمن و با نظارت والد انجام شود و برای نوزاد بیمار یا ناپایدار، توصیه های پزشک در اولویت قرار دارد.

3. پوشش مناسب نوزاد

لباس نوزاد باید متناسب با دمای محیط باشد. پوشاندن چندین لایه لباس یا پیچیدن بیش از حد نوزاد برای گرم کردن دست و پا توصیه نمی شود، زیرا گرم شدن بیش از حد بدن نیز می تواند مشکل ساز باشد. در صورت نیاز، برای آگاهی از اصول صحیح مراقبت از نوزاد می توانید نکات مراقبتی مربوط به سن کودک را بررسی کنید.

دمای بدن کودک را چگونه اندازه بگیریم؟

برای تشخیص تب، بهتر است به جای لمس پیشانی یا دست و پای کودک از دماسنج استفاده کنید. لمس کردن پوست نمی تواند دمای واقعی بدن را به طور دقیق مشخص کند؛ به ویژه زمانی که داغ بودن سر نوزاد و سرد بودن دست و پا همزمان دیده می شود.

روش اندازه گیری دما به سن کودک و نوع دماسنج بستگی دارد. مهم است که اندازه گیری طبق دستورالعمل دستگاه انجام شود و عدد به دست آمده با محدوده دمای طبیعی بدن مقایسه شود. در نوزادان کم سن، به ویژه نوزاد زیر ۳ ماه، وجود تب نیازمند توجه پزشکی بیشتری است.

دمای بدن کودک را چگونه اندازه بگیریم.

نکات مهم برای مراقبت از دست و پای سرد کودکان

اگر دست و پای کودک سرد است اما حال عمومی او خوب است، معمولا با چند اقدام ساده می توان دمای محیط و بدن او را متعادل نگه داشت. مهم این است که کودک را بیش از حد گرم نکنید و به جای تمرکز فقط روی دمای دست و پا، وضعیت عمومی و دمای بدن او را در نظر بگیرید.

• دمای اتاق را متعادل نگه دارید و از قرار دادن کودک در معرض جریان مستقیم هوای سرد یا باد شدید خودداری کنید.
• اگر لباس، پوشک یا ملحفه کودک خیس شده است، آن را در اولین فرصت تعویض کنید تا بدن کودک بیش از حد سرد نشود.
• نوزاد را روی سطوح بسیار سرد مانند سنگ یا سطوح فلزی قرار ندهید و هنگام تعویض لباس یا پوشک، محیط مناسبی برای او فراهم کنید.
• از پوشاندن لباس های زیاد یا گرم کردن بیش از حد بدن کودک خودداری کنید. نوزاد را در معرض نور مستقیم خورشید، شوفاژ، شومینه یا منابع گرمایشی قرار ندهید.
• هنگام حمام نوزاد، محیط حمام را گرم و بدون جریان شدید هوا نگه دارید و برای شست وشو از آب ولرم استفاده کنید.
• در فصل های سرد، استفاده از کفش مناسب برای کودک می تواند به حفظ راحتی و گرمای پاها کمک کند.
• اگر کودک به دلیل بیماری دچار بی قراری کودک شده است، آرام کردن او و توجه به دریافت مایعات، استراحت و دمای مناسب محیط اهمیت دارد.
• اگر سردی دست و پا مداوم است یا همراه با کبودی یا رنگ پریدگی پوست، بی حالی، تب، کاهش ادرار یا مشکل در تنفس دیده می شود، به جای گرم کردن بیش از حد کودک، برای بررسی علت با پزشک مشورت کنید.

تجربه پرستاری؛ وقتی دست و پای نوزاد سرد است

در مراقبت از نوزادان، بارها پیش می آید که والدین با دیدن دست و پای سرد نوزاد نگران می شوند، به خصوص وقتی سر یا شکم کودک گرم است. در چنین شرایطی، اولین کاری که انجام می دهیم این است که فقط به سردی دست و پا اکتفا نکنیم و دمای بدن، رنگ پوست، تنفس و حال عمومی نوزاد را بررسی کنیم.

اگر نوزاد هوشیار و سرحال باشد و علامت غیرطبیعی دیگری نداشته باشد، معمولا با تنظیم دمای محیط و پوشاندن لباس مناسب، مشکل برطرف می شود. اما وقتی سردی دست و پا همراه با بی حالی، رنگ پریدگی یا تغییر رنگ پوست و تنفس غیرطبیعی باشد، دیگر نمی توان آن را صرفا به سرد بودن محیط نسبت داد و باید علت زمینه ای بررسی شود.

سوالات متداول